İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/495 K.2024/844

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/495 Esas

KARAR NO: 2024/844

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 15/06/2023

KARAR TARİHİ: 24/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Dava dışı ----------- firmasının müvekkili şirket tarafından ----------- Nolu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigorta güvencesi altına alındığını, sigortalının tedarikçisi ------------ firmasından 5 ayrı fatura ile satın aldığı toplam 28.831,90 euro bedelli oto yedek parçası tanımlı emtianın -------- --------- havayolu taşımasının davalı yanca icra edildiği, ----------- numaralı ---------- ile 08.07.2022 tarihinde taşınan emtianın kısmen sigortalıya teslim edilmediği, bunun davalı yanca kaleme alınan özür mektubu ile de teyit edildiği,

meydana gelen kısmı kayıp-teslim etmeme nedeniyle sigortalının maddi zararının davalı sorumluluğunda olduğu, davacı yanca sigortalısına 05.10.2022 tarihinde 2.497,54 euro tazminat ödemesi yapıldığı, TTK m.1472 gereği sigortalısına halef olan davacının giriştiği tkaibin haklı olduğu, itirazın kısmi olarak iptlai ile şimidlik 935,37 euro üzerinden takibin devamının talep edildiği, sigorta tazminatı ödeme tarihinden itibaren temerrüt faizi ile ödemesi ile %20’den az olmayan inkar tazminatına hükmedilmesine,

davanın kabulü ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine yüklenmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın davalı açısından “pasif husumet yokluğundan” reddi gerektiği, taşımanın farklı bir tüzel kişilik olan --------- şirketi ile anlaştığı, davalının sözleşme tarafı olmadığı hiçbir talep yöneltilemeyeceği, sorumlu olmadığı, ihtilafın hallinin taşımaya dair uluslararası kurallara göre olması gerektiği, kargonun tam ve sağlam gönderilene teslim edildiği,

ekli “----------” gözetildiğinde, kusur olmayan kayıplarda sorumlu tutulamayacağı, bildirim süreleri içinde bir hasar veya kısmi zayi bildirimi de olmadığı, sorumluluk kabul edilse de uluslararası taşımalarda sınırlı sorumluluk söz konusu olabileceği, uluslararası havayolu ile kargo taşımalarında sınırsız sorumluluk uygulaması yapılamayacağı, ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İncelenen tüm dosya kapsamına, tarafların iddia ve savunmalarına göre davanın, davacı tarafından davalı aleyhine ---------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı tarafından yöneltilen itirazın iptaline ilişkin olduğu, dava konusu icra dosyasının incelemesinde takip alacaklısının mahkememiz dosyasının davacısı, takip borçlusunun mahkememiz dosyasının davalısı olduğu, toplam 2.516,70 EURO (48.672,97 TL) tutarlı ilamsız icra takibine davalı borçlunun süresinde itirazı doğrultusunda takibin durduğu, davanın itirazın iptali ve takibin devamı istemi ile açıldığı görülmüştür.

Taraflarca bildirilen tüm belge, doküman ve delillerin toplanarak dosya içerisine eklendiği, ---------- İcra Müdürlüğü ----------- Esas sayılı dosyası vs dosya içerisine eklenerek mahkememiz 25/01/2024 tarihli 3 nolu ara kararı gereği, dosyanın uluslararası hava taşımacılığı alanında uzman bilirkişiye tevdine karar verildiği 03/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "..davacı sigorta şirketinin davalı şirketin taşıma sürecinde ortaya çıktığı ileri sürülen hasar nedeniyle sigortalısına ödediği tazminatı, rücuen davalı şirketten tazmin etmesinin mümkün olup olmadığı,

mümkün ise miktarının ne olduğu hususlarında ortaya çıktığının anlaşıldığı, davalının ithal ettiği emtia için yurt dışı tedarikçisine taşıma için ödeme yaptığı, tedarikçinin taşıma faturası muhatabı olduğu gözetildiğinde dosya kapsamı bilgilere göre davalının taşıma sürecinde taşıyıcı değil, yükü karşılayan taşıma acentesi sıfatı ile görev üstlendiğinin değerlendirildiği, sigortalının taşıma işi için davalı ile sözleşme-mail yazışması ve sair süreç işelettiği sabit olmadığı sürece doğrudan pasif husumet yöneltilemeyeceği, buna karşın master hava yük senedinde gönderen yurt dışı taşıyıcı, gönderilen davalı olduğu gözetilerek,

taşıma sürecinde taşıyıcı sıfatı ile hareket ettiği değerlendirmesi halinde davalıya husumet yöneltilebileceği, dosya kapsamında yurt dışı taşıyıcı ile davalı arasında ilişkinin taşıma sürecinde yer alan ayrı taşıyıcılar olduğu kabul edilecek olursa davalının taşıyıcı sıfatı ile sorumlu tutulabileceği, hukuki niteleme takdir ve değerlendirmenin yüce mahkemeye ait olduğu, davanın 935,37 EURO tazminat talebi üzerinden ikame edildiği, itirazın iptali davası bakımından talep gözetilmesi hususunun yüce mahkemece dikkate alınacağı, taşıyıcının sorumlu tutulabileceği azami tazminatın ise 2.270,49 EURO hesaplandığı,

itirazın iptali davası konusu talebin tazminat alacağı olduğu, kusur, zarar, sorumluluk hususlarında yargılamayı gerektirdiği.." şeklinde rapor sunulmuştur.Bir davada davacı ve davalı olmak üzere daima iki taraf bulunur. Davada taraf olarak gösterilen bu kişilerin gerçekten o dava ile ilgili olup olmadığı ise taraf sıfatı ile ilgilidir. Sıfat, dava konusu subjektif hak olan dava hakkı ile taraflar arasındaki ilişkidir.

Taraf ehliyeti, dava ehliyeti, davayı takip yetkisi davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu hâlde, taraf sıfatı dava konusu subjektif hakka yöneliktir. Bir subjektif hakkı dava etme yetkisi kural olarak o hakkın sahibine ait olduğundan davacı sıfatı (aktif husumet), yani davacı olma yetkisi de o hakkın sahibine ait olacaktır.

Bir subjektif hak kendisinden davalı olarak istenebilecek kişi ise, o hakka uymakla borçlu olan kişiye (davalı sıfatı, pasif husumet) ait olacaktır.Mahkemenin de taraflar arasındaki dava konusu hakkın esası hakkında bir karar verebilmesi için bu kişilerin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatlarına sahip olmaları gerekir.

Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, taraflardan birinin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatı yoksa davanın esası hakkında bir karar verilemeyeceğinden dava sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir.

Taraf sıfatı usul hukuku sorunu olmayıp, dava konusu subjektif hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunu olduğundan taraf sıfatının yokluğu, davada taraf olarak görünen kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olduğu için def'i değil, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülmesi mümkün ve mahkemece de kendiliğinden nazara alınması zorunlu bir olgudur.Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde;

davacı tarafından ------------ Nolu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile dava dışı ---------ş.'nin sigorta altına alındığını, sigortalının tedarikçisi ------------ firmasından 5 ayrı fatura ile satın aldığı toplam 28.831,90 Euro bedelli oto yedek parçası emtianın -------- --------- havayolu taşımasının yapılması sonucunda taşınan emtianın kısmen teslim edilmediği, davacı sigortanın sigortasına poliçe kapsamında ödeme yaptığı, yapılan ödemenin taşıyıcıdan rücu talebininde bulunduğu anlaşılmıştır.

Davalı taraf taşıma işini kendisinin yapmadığını, taşımanın ---------- tarafından yapıldığını, kendisinin pasif husumetinin bulunmadığını savunmuştur. Yapılan incelemede dava dışı sigortalı ---------ş.

İle davalı arasında doğrudan bir taşıma ilişkisinin bulunmadığı, taşıma işini farklı bir tüzel kişilik olan ----------- şirketinin yapığı, davalının sözleşmenin tarafı olmadığı, davalının taşıma sürecinde taşıyıcı değil, yükü karşılayan taşıma acentesi sıfatı ile görev üstlendiği, davalının özür maili atmış olmasının doğrudan sorumluluğunu doğuracak nitelikte husumet varlığına karine olamayacağı, davalının emtia zararından sorumlu olmadığı, davalının pasif husumetinin bulunmadığı anlaşıldığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.