İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/650 K.2025/927

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/650 Esas

KARAR NO : 2025/927

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 24/08/2023

KARAR TARİHİ : 20/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı nezdinde Sigortalı dava dışı -------- Şirketi tarafından ---------Ş firmasından 20 Palet “Güneş Paneli için Backsheet” emtiası satın alınmış ve söz konusu emtiaların -------- --------- kadar olan nakliyesi Davacı Sigorta Şirketi tarafından -------- numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi kapsamında nakliyat muhataralarına karşı sigortalandığı, söz konusu emtiaların tam ve sağlam olarak araca yüklenmiş olduğu, ilgili emtiaların taşıma işi navlunu tahsil eden --------- Şirketi ve fiili taşıyan sıfatına havi------ ve -------- plakalı araçlar Maliki --------- sorumluluğunda gerçekleştirildiği,

tahliye esnasında emtiaların ezilme hasarlı ve yere düşmüş şekilde olduğu ve devrilme sebebiyle kullanılamayacak düzeyde olduğu tespit edildiği ve tutanak ile kayıt altına alındığı, davalı taraf --------- Şirketi'nin 24.09.2021 tarihli ve ---------- numaralı Navlun Faturası ile söz konusu taşımayı gerçekleştirdiği,

dava dışı Sigortalı Şirket, hasarlı olarak tespit edilen yük hasarına ilişkin olarak davacı sigorta şirketine zararın tazmini amacıyla başvurmuş ve yapılan incelemeler neticesinde, araca tam ve sağlam olarak yüklenmesine rağmen taşıma sırasında davalı taraflarca gerekli önlemlerin alınmaması nedeniyle hasar meydana geldiği ve hasarın teminat dahilinde olduğu tespit edilen yükler için davacı sigorta şirketi tarafından 61.227,86 TL sigorta tazminat tutarı ödendiği, böylece davacı sigorta şirketi, sigortalısının haklarına halef ve temellük eden olduğu,

Davacı ---------Ş. tarafından sigortalısının haklarına halef olarak borçlular aleyhinde takip başlatıldığı, ancak borçlularca itiraz ederek takibi durdurduğunu, açıklanan nedenlerden dolayı davanın kabulüne karar verilerek %20 den aşağı olamamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.Davalı ---------- vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalının maliki olduğu aracın sorumluluğu araca yüklenen emtiayı bir yere tam ve eksiksiz ve hasarsız bir şekilde götürdüğü, belirlenen saatte davaya konu emtialar yükleneceği yere ulaşmış ve emtia yükleme görev ve sorumluluğu müvekkiline ait olmamakla birlikte yükleme işi --------Ş 'ye bırakıldığı, emtiaların üzerine konulduğu paletlerin sağlam olmadığı, uygun ve düzenli yerleştirilmediği, emtiaların fabrikaya teslim edilmesi hususunda aracın fabrikaya gelişi, emtianın yüklenişi ve indirilmesine ilişkin kamera görüntülerinin davacı şirket tarafından incelenmediği,

emtiaların yüklenilmesinden sonra herhangi bir kaza ve başkaca bir şekilde emtiaya zarar verecek bir durum meydana gelmeden emtialar indirilecek yere götürüldüğü ve indirme işlemi için ---------Ş' ye teslim edildiği, fotoğraflarda indirme işleminde yaşanan sıkıntı sebebiyle emtiaların kaydığı, Forklift operatörünün emtialarını kaydırması, paletin kırılması, emtiaların düzgün ambalajlanmamış olması iddia edilen zararın ortaya çıkmasına en önemli etken olduğu, fotoğraflarda emtiaların folyoya sarılı olduğunun görüldüğü,

davacı sigorta şirketi tarafından --------- numaralı sigorta poliçesi ile 61.227,86 TL sigorta tazminatı ödendiği belirtilmiş ise de bu zarar ödemesi neye istinaden ödendiği belli olmadığı, bu hususta herhangi bir şekilde delil tespiti bulunmadığı, hasar gördüğü iddia edilen emtiaların nerede olduğu ve bu emtiaların işlevselliğini kaybedip kaybetmediği tespit edilip edilmediği, davacı taraf dilekçesinde araca tam ve sağlam olarak yüklenilmesinden bahsedilmiş ve kendisi tarafından gerekli önlemlerin alınmaması nedeniyle hasar meydana geldiği belirtilmiş ise de bu hususun gerçeği yansıtmadığı,

davalının sadece emtiaların taşıma işlerinden sorumlu olup emtia yükleme ve indirme işleminden sorumlu olmadığı yazıldığı görüldüğü, açıklanan nedenlerden dolayı davanın reddine karar verilerek %20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İncelenen tüm dosya kapsamına, tarafların iddia ve savunmalarına göre davanın, davacı tarafından davalılar aleyhine-------- İcra Müdürlüğü’nün ------- Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalılar tarafından yöneltilen itirazın iptaline ilişkin olduğu, dava konusu icra dosyasının incelemesinde takip alacaklısının mahkememiz dosyasının davacısı, takip borçlularının mahkememiz dosyasının davalısı olduğu, sözleşmeden doğan alacağına dayalı olarak toplam 70.187,26 TL'lik ilamsız icra takibine davalı borçluların süresinde itirazı doğrultusunda takibin durduğu, davanın itirazın iptali ve takibin devamı istemi ile açıldığı görülmüştür.

Taraflarca bildirilen tüm belge ve dokümanların toplandığı, -------- İcra Müdürlüğü’nün ---------- Esas sayılı dosyasının bir sureti dosya içerisine eklendiği, mahkememiz 01/02/2024 tarihli 3 nolu ara kararı gereği, dosyanın bir makine mühendisi ve bir taşıma alanında uzman bilirkişiye tevdine karar verildiği, dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, 01/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "..Sigorta Eksper Raporunda hesaplanan toplam zarar, poliçe muafiyeti, hasarlı malların sovtaj olarak satılması sonucu hesaplanan net zarar toplamının 4.553,51 USD ve sigorta eksper raporu tutarının KADRİ MARUF olduğu,

Davacı Sigorta tarafından 04.01.2022 tarihinde, --------- Bankası aracılığı ile --------- işlem numarası ile sigortalıya yapılan ödeme tutarının USD/TL kuru olan 13.44 TL hesaplaması ile 61.227,86 TL olduğu, Meydana gelen hasarın boşaltma sürecinde, sigortalının risk alanında meydana geldiği, taşıyıcının sorumlu tutulamayacağının değerlendirildiği, Kaldı ki taşıma sürecinde bile hasar meydana gelmiş olsa idi, yükün yüklemesinde taşıma güvenliğinin tam ve gereği gibi alınmamasını yol açtığı devrilme, yükün birbirini ezmesi, yükün diğer yüke zarar vermesi gibi durumlarda asli sorumluluk yük İilgilisinin risk alanında olduğu,

Hasarın yükleme ve taşıma sürecinde meydana geldiği varsayımında taşıyıcıya nezaret sorumluluğu bağlamında oranı yüce mahkemenin takdirinde olmak üzere bir sorumluluk tevcihinde bulunulabileceği, dava konusu alacak hakkının tazminat olduğu, kusur sorumluluk ve tazminat hususlarında yargılamayı gerektirdiği hususlarında nihai takdir yüce mahkemeye ait olduğu.." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilince itiraz dilekçesi sunulduğu,

mahkememiz 20/02/2025 tarihli, 2 nolu ara kararı ile dosyanın rapor sunan taşıma bilirkişisine tevdi edilerek davacı vekilinin itirazları ve özellikle davalı taşıyıcının yükleme ve istiflemeye nezaret etmemeleri nedeniyle müterafik kusurunun olup olmadığı ve kusur oranı konularında ek rapor alınmasına karar verildiği, dosyanın rapor sunan taşıma alanında uzman bilirkişiye tevdi edildiği, 11/07/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "..KÖK raporda da atıfta bulunulduğu üzere davalıların gerek yüklemeye gerek boşaltmaya fiilen kendi adam ve yardımcılarının katılımı ile nezaret sorumlulukları gözetilerek,

mahkemece takdir edilecek kusur oranına göre sorumluluklarına gidilebileceği, sair hususlarda KÖK rapor değerlendirmelerinin korunduğu.." şeklinde sunulduğu görülmüştür.

Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, davacı vekilince rapora karşı itiraz dilekçesi sunulduğu, mahkememizce bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesinin reddine karar verildiği görülmüştür.Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde.

TTK 862. vd. maddelerinde (CMR'nin 17/4 maddesinde ) kayıp veya hasarın, hasara uğrayan malların ambalajlanmaması ya da hatalı ambalajlanmış olmasından doğmuş olması halinde, taşıyıcının zarardan sorumlu olmayacağı düzenlenmiştir.

Ancak yükün ambalajının kifayetsiz ya da ambalajsız olmasından veya araca hatalı istiflenip, sabitlenmesine bağlı tertipleme hatalarından dolayı vuku bulan hasarlardan taşıyıcı sorumlu tutulamayacağı öngörülmüş olmakla birlikte ambalaj, yükleme, boşaltma ve istifleme gönderici ve alıcıya ait olsa bile taşıyıcının basiretli bir tacir gibi davranarak nezaret görevi ve sorumluluğunun bulunduğu yerleşik yargı uygulamasıdır.

Taşınacak emtianın ambalajsız veya ambalajının kifayetsiz olması ya da araca ve güzergaha uygun olmayan şekilde sabitlenmesi halinde, taşıyıcı göndereni uyarmadan ve CMR'nin 8 ve 9. maddelerine uygun olarak taşıma senedine çekince koymadan yükü teslim alır ve yükte bu sebepten hasar meydana gelirse, öncelikle zarara sebep olan hatayı taşıyıcının nezaret borcu esnasında kendi bilgisiyle fark edip edemeyeceğinin tespiti gerekecek, fark edebileceği durumlarda ise hasar kifayetsiz ambalaj veya istif hatasından ya da yükün usulüne uygun bir şekilde sabitlenmemesinden kaynaklansa da,

zararın taşıyan ve gönderen arasında paylaştırılması ve taşıyıcıya müterafik kusur atfı gerekmektedir. Yükleme ve istif hatasının açıkça göründüğü hallerde, kusurun ağırlıklı bölümü gönderenin üzerinde bırakılır. İstiflemenin her türlü yol koşulu öngörülerek, doğru yeterli güven verici bir şekilde yapılması gerekir.

Taşıma boyunca pek çok virajdan dönen aracın virajdan dönerken yükün bağlantılarından kurtulması, sürücü kusurundan çok, baştan beri var olan ve seyahat boyunca artan yükleme kusuru teşkil eder. Taşıyıcının sadece müterafik kusur hali dışında sorumluluğu bulunmadığının kabulü gerekir. Bu sebeple doğacak zarardan sorumluluğunun kalkması için taşıyıcının taşıma sözleşmesine ihtirazı kayıt koyması gerekir.

Taşıyıcı ihtirazi kayıt koymamış ise emtianın sağlam teslim alındığı kabul edilse de, ambalaj ve istifleme yönünden müterafik kusuru teşkil eder.Somut uyuşmazlıkta dosyaya sunulan bilirkişi raporu, fotoğraflar ve tutanaklar birlikte incelendiğinde; eksper raporunda hasarın oluş şekli.

“Nakliyesi yapılan emtianın 2 paleti araç üzerinde 1 paleti de tahliye öncesinde branda açılırken araç üstü istif/sabitlemesi nakliye esnasında bozulmuş olduğundan araç üstündeki istiften beton zemine düşerek ezilmiştir.” şeklinde belirtilmiştir.

Taşımayı gerçekleştiren aracın üzerindeki emtiaları örten brandanın açılmamadan önceki fotoğraflarda da emtianın yan yatmış olduğunun belirgin olduğu, bu nedenle hasarın boşaltma kaynaklı değil, hatalı yükleme ve istifleme sonucunda yol güzergahında meydana geldiği, hasarın hatalı taşıma nedeniyle değil hatalı istifleme ve sabitlenmesine hatalarından dolayı vuku bulduğu,

kural olarak taşıyıcının kusurunun bulunmadığı ancak taşıyıcı ihtirazi kayıt koymamış ise emtianın sağlam teslim alındığı kabul edilse de, ambalaj ve istifleme yönünden müterafik kusurlu olarak kabul edilmesi gerektiği, hasarın meydana geliş şeklide dikkate alınarak davalı taşıyanların %30 müterafik kusurlu oldukları kanaatine varılarak sigorta tarafından yapılan 61.227,86 TL ödemenin %30’u olan 18.368,35 TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi gereği sigortalısına ödeme yapan rücu alacaklısı davacı sigorta şirketinin, üçüncü kişiye ödeme yaptığı tarih itibariyle rücu borçlusu olan davalılar temerrüde düşmüş olup faiz başlangıç tarihinin ödeme tarihi olarak kabul edilmesi gerekir. Ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş 1.779,59 TL faizin de kabulüne karar verilmiştir.

Davalı ---------- her ne kadar aracın dava dışı ---------- kiraya verildiğini belirtmiş ise de; buna ilişkin cevap dilekçesi ekinde herhangi bir belge sunmamış olduğundan fiili taşıyıcı olarak kabul edilmiştir.