İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/653 K.2025/1642

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 01/02/2023 tarih 2021/532 Esas 2023/37 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davacının davalı kooperatifin ortağı olduğunu, davalı kooperatifin 31/07/2021 tarihinde yapılan genel kuruluna yetkili temsilcisi ...'in katıldığını, davalı kooperatifin iş bu dava konusu olağan genel kurulunun batıl olduğunu, toplantının baştan sona CD'ye alındığını, yönetim kurulu ve denetçilerin geçerli olarak ibra edilmediklerini, önerge 1 ile ilgili yapılan oylamada da usulsüzlükler mevcut olduğunu, bilançonun ve denetçiler raporunun ortakların tetkikine amade tutulmadığını, yapıldığı iddia edilen ve ortaklardan alınan paraların nerelere harcandığının tartışılmayarak ortaklardan gizlendiğini,

harcamaların da hiç ve gereği gibi yerine getirilmeksizin kooperatif bilançosunun da gerçek durumu yansıtmadığını, kooperatifin aidat ödemelerinde eşitlik ilkesine aykırı hareket edildiğini, kooperatifin ortakları yeterli şekilde bilgilendirmemeleri, ortakların bile isteye zarara uğratıldığını, yönetim tarafından açıkça bilinen konularda oldukça yüksek miktarda bedeller tahsil edildiğini, kooperatif tarafından yapılan hatalı başvurunun tüm ortakları zarara uğrattığını, dava dışı ...

A.Ş. ile davalı taraf arasında iki adet kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin açıkça ortaklar aleyhine hükümler taşıdığını, bilançoların ibra edilmesinin ancak genel kuruldaki ortakların yönetim tarafından yanlış yönlendirilmesiyle mümkün olacağını, belirterek.

31/07/2021 tarihli olağan genel kurulunun ve alınan tüm kararların batıl olduğunun tespitine ve iptaline; batıl sayılmaması halinde, gündemin ibraya ilişkin olmak üzere tüm maddelerinin iptaline; aksi halde 5 ve 7.maddelerinin ve davacının itiraz şerhi bulunan tüm maddelerinin ayrı ayrı iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, alınan kararların hiçbirisinin ortakların şahsi kazanılmış haklarını ortadan kaldırması ya da sınırlaması sonucunu doğurmadığını, 19.10.2019 tarihinde yapılan 2019 yılı olağanüstü genel kurulunda ....

AŞ. ile sözleşme yapılması, sözleşme taslağı hazırlanması için komisyon kurulduğunu, komisyon çalışmaları sonucunda taslak metin hazırlandığını, 22.12.2019 tarihinde yapılan 2019 yılı olağanüstü genel kurulunda bu sözleşmenin tamamı genel kurulda okunduğunu ve genel kurulda oylanarak kabul edildiğini, davacı tarafın bu genel kurulda vekaleten kızı ... tarafından temsil edildiğini, müzakere ve oylamalara katıldığını, sözleşmenin genel kurul onayının ardından imzalandığını, bu genel kurul kararı aleyhinde açılmış bir iptal davası bulunmadığını,

kurulların faaliyetlerinin genel kurulda kanun ve ana sözleşmeye uygun olarak ayrıntılı şekilde müzakere edildiğini ve kurulların genel kurulca ibra edildiklerini, davacının toplantının iptalini gerektirecek birçok usulsüz davranış olmuştur iddiasının soyut ve yapay olduğunu, denetçi...'ın oylamalara kooperatif ortağı eşi...'a vekaleten katıldığını ve oy kullandığını, denetim kurulu ile ilgili oylamalarda oy kullanmadığını, yönetim kurulu üyelerinin kendi ibralarıyla ilgili oylamalarda oy kullanmadıklarını, bu oylamaların bakanlık temsilcileri huzurunda ve gözetiminde yapıldığını,

hesap tetkik komisyonu kurulması önergesinin genel kurulca ayrıntılı olarak müzakere edilip reddedildiğini, oylamada usulsüzlük olmadığını, bilanço ve denetçiler raporunun toplantı tarihinden 15 gün önce kooperatif merkezinde ortakların tetkikine hazır edildiğini, genel kurula kadar hazır tutulduğunu, genel kurulda yıllık çalışma raporu, gelir gider hesaplarının ayrıntılı biçimde görüşülüp oylandığını, şeffaf ve ayrıntılı bilgilendirme yapıldığını, yüklenicinin sözleşmeyi ifada gecikmesi henüz gerçekleşmediğini, alınan kararların hukuka uygun olduğunu, yapılan işlemde hukuka aykırılık bulunmadığını,belirterek;

davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince iddia, savunma ve toplanan tüm delillere göre; kooperatif genel kurulunun toplanabilmesi için ortakların en az 1/4 ünün hazır bulunması, genel kurul kararının oluşması için oylama sırasında hazır bulunanların yarıdan fazlasının karar lehinde oy kullanması gerektiği, dava konusu 31/07/2021 tarihli genel kurul hazirun cetveline göre davalı kooperatifin 61 ortağının bulunduğu, toplantı nisabının 16 olması gerektiği, dava konusu genel kurul toplantısına 22 ortağın bizzat, 17 ortağın vekaleten katıldığı,

toplam 39 ortağın katılımı suretiyle toplantı nisabının gerçekleştiği, dava konusu genel kurul toplantısı için karar nisabının 20 olması gerektiği, gündemin 1.maddesi, başkanlık divanının oluşturulmasına ilişkin olup 22 oy alan ...'ın divan başkanı, 26 oy alan ...'ın divan katibi, 26 oy alan ...'ın oy toplayıcı olarak seçildikleri, başkanlık divanının oluşturulmasından sonra verilen hesap tetkik komisyonu kurulmasına ilişkin önergenin 15 kabul oyuna karşılık 20 red ve 4 çekimser oy ile reddedildiği, 5.maddenin 7.maddeden sonra görüşülmesinin 7 çekimser oya karşılık 32 oy ile kabul edildiği, her iki oylamada da karar nisaplarının sağlandığı,

hesap tetkik komisyonu kurulması konusunda ayrıntılı görüşmelerin yapıldığı, bazı hususların açıklığa kavuşturulmadan görüşülüp oylandığı iddiasının yersiz olduğu, gündemin 2.maddesi ile faaliyet raporu okunmuş olup herhangi bir karar alınmadığı, gündemin 3.maddesi ile 2020 yılına ait bilanço okunup görüşülmüş ve 8 red 7 çekimser oya karşılık 24 oyla bilançonun ibrasına karar verilmiş ve karar nisabı gerçekleştiği, gündemin 4.maddesi ile yönetim kurulu üyelerinin 2020 yılı hesap işlemlerinden dolayı 29 kabul, 6 red, 4 çekimser oy alarak oy çokluğu ile ibrasına karar verildiği,

denetim kurulu üyelerinin ise 28 kabul 7 red ve 4 çekimser oy alarak oy çokluğu ile ibralarına karar verildiği, yönetim kurulu üyelerinin de oy kullandığının ortaya çıktığı, ancak yönetim kurulu tarafından kullanılan 3 oy düşüldüğünde dahi yönetim kurulunun 6 red ve 4 çekimser oya karşılık 26 oyla ibra edilmiş olduğu, denetim kurulu üyeleri için de aynı durumun geçerli olduğu, denetim kurulu üyelerinin 2 oyu toplam oydan düşüldüğünde dahi denetim kurulunun 7 red ve 4 çekimser oya karşılık 26 oyla ibra edilmiş olduğu, gündemin 5.maddesi ile mevcut yapıların 31/12/2021 tarihine kadar tamamlanması,

karşılığında tapuların ya da hakediş karşılığı kadar, 121/1 parselden tapu hissesinin verilmesi, ikinci sözleşmenin mevcut yapıların tamamlanmasını izleyerek ele alınması, yapıların eksiksiz teslimi halinde sözleşme kapsamındaki cezai işlemin uygulanmaması hususunun 4 red ve 4 çekimser oya karşılık 31 oy ile kabulüne karar verildiği, yine ....İnşaatın yaptığı işlerin bedelinin saptanıp haklarının verilmesi, borçlu alacaklı tarafın tespit edilip mağduriyetin giderilerek kalan arazinin taban fiyatının belirlenip toptan satılmasını içeren ... önergesinin 4 kabul oyuna karşılık 31 red ve 4 çekimser oyla reddine karar verildiği,

her iki kararda da karar nisabının sağlandığı, davalı kooperatif ile dava dışı yüklenici ... firması arasındaki sözleşmeye göre inşaatların teslim tarihinin 16/07/2021 olduğu ve yüklenicinin 17/07/2021 tarihinden itibaren cezaya girdiği, cezanın süresinin işbu dava tarihi 30/08/2021'e kadar 45 günlük cezai şartın söz konusu olduğu, tarafların durumu, sözleşmeden beklenen amaç ve fayda, ülkenin içerisinde bulunduğu ekonomik şartlar gözetildiğinde bu cezai şartın kooperatif ortakları lehine olarak inşaatın bir an önce bitirilip teslimine yönelik olduğu,

nitekim 20/04/2022 tarihli yargılama sırasında yapılan kooperatif genel kurul toplantısında 7.gündem maddesi ile 30/06/2022 de işlerin tamamlanması kaydıyla tüm cezai şartın uygulanmamasına" karar verildiği, ancak inşaat tamamlanmadığı için sözü edilen genel kurul kararlarının uygulanma ihtimalinin de ortadan kalktığı ve yüklenici ile yapılan sözleşmeler gereğince kooperatifin cezai şart istemesi bakımından genel kurul kararlarının engel bir durumunun bulunmadığı, sözü edilen 5.gündem maddesi ile alınan kararların da usule ve kanuna aykırı olmadığı,

gündemin 6.maddesi genişleyen imar kazanımları ile ilgili ortakların bilgilendirilmesine ilişkin olup herhangi bir karar alınmadığı, gündemin 7.maddesi ile 2021 yılı bütçesinin kabulüne 2 red 8 çekimser oya karşılık 29 oyla karar verildiği, 100,00 TL aidat alınmasını 28 kabul oyuyla karar verildiği,

karar nisabının gerçekleştiği, tahmini bütçedeki gider kalemlerinin yönetim ve denetim kurulu huzur hakları, personel giderleri, vergi/SSK primi/stopaj, muhasebe ve müşavirlik giderleri, kira giderleri, bağlı ortaklıklara aktarılan, personele ödenen tazminat, elektrik, su ve telefon giderleri, diğer giderler, satıcılara ödenen kırtasiye ve ikram giderleri, arazi vergisi, araç giderleri olarak sayıldığı, Temmuz ayı dışında aylık 22.000,00 TL ila 24.000,00 TL civarında olduğu, Temmuz ayında diğer aylardan farklı olarak 123.289,12 TL ortaklıklara aktarıldığı, personele ise 45.443,26 TL tazminat ödendiği,

gündemin 8.maddesi ile kooperatif adına ... A.Ş.nin genel kurullarına ...'un temsilci olarak katılmasına 2 red 7 çekimser oya karşılık 30 kabul oyuyla karar verildiği, karar nisabının gerçekleştiği, gündemin 9.maddesi ile....

A.Ş.nin sermayesinin arttırılmasına 25 kabul oyuna karşılık 6 red ve 8 çekimser oy ile karar verildiği ve karar nisabının gerçekleştiği, gündemin 10.maddesinin dilek ve temennilere, gündemin 11.maddesinin kapanışla ve muhalefet beyanlarına ilişkin olduğu ve herhangi bir kararın alınmadığı, denetçilerin kooperatif ortağı olması şart olmadığı, kooperatif ortağı olmayan ....'ın denetçi olarak seçilmesinde ve görev yapmasında hukuka aykırı bir yön bulunmadığı,

dava konusu genel kurul toplantısına katılan ve temsil edilen ortak sayısı ile kullanılan oy sayısı toplamı 39 olduğuna göre genel kurul toplantısında hazır bulunsa dahi denetçi ....'ın oy kullandığı sonucu çıkarılamayacağı, mahkemenin 2019/295 E.-518 K.sayılı dosyasında davanın reddine karar verilmesine ve dosya kapsamına göre.

Karşıyaka 4.Sulh Ceza Mahkemesinin 2014/386 E.sayılı dosyası ve İzmir Valiliği Ticaret İl Müdürlüğünün 13/03/2014 tarihli yazısı ve haklarında bulunacak suç duyurusuna binaen kooperatif yöneticilerinin görevlerine son verilebilecek olması iddiasının hukuki dayanağının bulunmadığı, zira yasada belirtilen mahkumiyet vs.hususlar dışında kooperatif yöneticilerinin görevinin sona ermeyeceği, bilanço ve denetim raporunun genel kuruldan önce ortakların incelemesi için kooperatif merkezinde hazır bulundurulduğu,

bu yönde davalı tanıklarının anlatımlarının olaya ve dosya içeriğine uygun düştüğü, davacı tanığı ....'ın anlatımının görgüye dayalı olmadığı ve soyut nitelikte bulunduğu, davacı tanığı ...'ın herhangi bir bilgisinin olmadığını ifade ettiği, davacı tanığı ... bilançoyu ticari sır gerekçesi ile incelemesine engel olunduğunu ifade etmiş ise de bu hususta herhangi bir somut başvurusunun olmadığı, ifadesinin soyut nitelikte kaldığı, bu yöndeki iddiaların da yersiz olduğu, kooperatif aidatlarının %2,24 ünün tahsil edilemediği, yapı kooperatiflerinde aidat alacaklarının tamamının tahsil edilmesinin uygulamada mümkün olmadığı,

%5 e kadar olan gecikmelerin olağan kabul edildiği, davalı kooperatifteki tahsilat oranının %97,50 civarında olduğu, vaki gecikmenin yönetim kurulunun görevini ihmal etmesinden kaynaklandığı iddiasının yersiz olduğu, keza 08/08/2020 ve 31/07/2021 tarihli genel kurul toplantılarında gecikme faizi konusunda alınmış bir karar bulunmadığı, bu hususta yönetimin zamanında ödenmeyen aidatlar için gecikme faizi uygulamamasının, eldeki dava yönünden anlamlı olmadığı, aidat tahsilatlarında kullanılan makbuzların usule uygun olmaması,

muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulmaması hususlarının Gümrük ve Ticaret Bakanlığı müfettişleri tarafından yapılan denetim sonucunda 06/11/2012 tarihli yazı ile kooperatife tebliğ edilmesinin davanın konusu 2020 faaliyet yılına dair olması nedeniyle davanın esasına etkisinin olmadığı, vergi ve diğer yasal yükümlülüklerin tam ve zamanında yerine getirilmemesi, başından itibaren ortakların, kooperatifin faaliyetleri ve malvarlığı ve ortak sayısı, satış ilanı verilen arsa vb.konularda yeterince bilgilendirilmemesi,

ortakların konut ihtiyacını gidermek amacıyla alınan arsanın sit kapsamına alınması ve turizm alanı olarak ayrıldığının ortaya çıkması iddiaları yönünden: tahakkuk etmiş ancak vadesi gelmemiş borçlara hesaplarda yer verilmesinin doğal olduğu, salt bu rakamlara dayanarak vergi vb.yükümlülüklerin düzenli olarak ödenmediği sonucunun çıkarılamayacağı; kooperatifin faaliyetler ve hesaplar konusunda ortakların bilgilendirilmesi kapsamında yönetim kuruluna düşen görevin kooperatife ait tüm defter kayıt ve belgeleri denetçilere ibraz etmek, genel kurul öncesinde bilanço ve netice hesaplarını ortakların incelemesi için hazır bulundurmak olduğu,

bu yükümlülüklerin yerine getirilmediğini gösteren delil ve belge bulunmadığı; ortak sayılarının genel kurul tutanaklarında ve hazirun cetvellerinde yazılı olup kolayca tespit edilmesinin mümkün olduğu; yıllar önce satılan arsanın ne şekilde değerlendirileceğinin muhtelif yıllara ilişkin genel kurulda ayrıntılı olarak tartışıldığı, arsanın satın alınmasından, sit kapsamına alınmasından ve turizm alanında kalmasından 2020 yılında görev yapan yönetim kurulunun sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı,

yargılama sırasında vefat eden davacı dışında genel kurul toplantısına vekaleten katılan ortakların ..., ..., ....,...., ..., ...., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ....,.... ve ... oldukları, bu ortakların kızı/annesi/oğlu/kooperatif ortağı gibi kan bağı ya da kooperatif paydaşlığı bulunan kişiler tarafından toplantıda temsil edildikleri, vekaletnamelerin dosya içerisine konulduğu ve Bakanlık temsilcisi tarafından incelenip imzalandığı, dolayısıyla bu yöndeki davacı iddiasının yersiz olduğu, belirtilerek; davanın reddine, karar verilmiştir

Karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, denetim kurulu başkanının denetim kurulunun ibrasında oy kullandığını, kooperatif denetçisi ...'ın oylamalara kooperatif ortağı eşi ...'a vekaleten katıldığını ve oy kullandığını, denetim kurulu ile ilgili oylamalarda oy kullanmadığını beyan etiğini, ancak denetim kurulu başkanının denetim kurulunun ibrasında oy kullandığını, oy hakkından yoksun olan kişinin kendi ibrasında kendi adına oy kullanamayacağını, yönetim kurulu başkanı ve üyeleri de yönetim kurulunun ibrasında oy kullandığını, ibra kararının mutlak butlanla batıl olduğunu, ticari defter kayıtları,

denetim kurulu raporları ve koopbıs kayıtlarının ortakların incelemesine amade tutulmadığını, ortakların ilgili bilgi ve belgeleri inceleme fırsatı bulmaksızın toplantının 4. gündem maddesi ile yönetim ve denetim kurulunun ibrasına ilişkin oylama yapılabilmesi hukuken mümkün olmadığını, yargılama aşamasında tanıkların bilançoyu ticari sır gerekçesi ile incelemesine engel olunduğunu ifade ettiğini, toplantının 5. gündem maddesine ilişkin alınan kararın iptali gerektiğini, genel kurula verilen hukuki bilginin gerçek ve doğru olmadığını, tapu kayıtları karşısında tescil işlemi yapılmasının hukuken mümkün olmadığını,

kooperatif taşınmazlarından 121 ada 1 parselden yükleniciye hak ediş karşılığı hisse verilmesi konusunun ana sözleşme hükümlerine aykırı olduğunu, davalı taşınmazlarının niteliğinin turizm tesisi olduğunu, davalının da konut kooperatifi değil de turizm kooperatifi olduğunu, alınan genel kurul kararı davalının bir konut kooperatifi imişcesine alındığını, söz konusu hisseli tapuların çıkarılmasıyla kooperatif ortağı olmayan üçüncü kişilere kooperatifin taşınmazlarını peşkeş çekildiğini, ortaklar harici ve üçüncü kişilere hisse verilmesi ile ilgili toplantının 5. maddesinde alınan kararın ana sözleşmeye aykırı olduğunu,

kooperatifin taşınmazlarında olduğu gibi onaylı imar planında turizm tesis alanı kullanımına ayrılan taşınmazlar üzerinde inşa edilen turizm tesislerinin devre mülke konu olamayacağını, bu tesisler üzerinde kat irtifakı ve kat mülkiyeti de tesis edilemeyeceğinde kooperatif taşınmazları üzerinde konaklama tesislerinin yapılmaması gerektiği halde konaklama (konut) amaçlı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapılması ve bu konutların hisse devri altında kat karşılığı temlik işlemi ile yükleniciye temlike ve tescile yönelik sözleşme imzalanması hususunun açıkça kooperatifler kanununa ve kooperatifin ana sözleşmesine aykırı olduğunu,

dürüstlük kuralına aykırılık sebebiyle bu genel kurul kararının iptali gerektiğini, kooperatifin ana sözleşmesi kapsamında kooperatifin taşınmazlarının kooperatif üyesi olmayan üçüncü kişilere devri mümkün olmadığını, aidat tahsilatlarında kullanılan makbuzların usule uygun olmaması konusunda yeterli bir inceleme yapılmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesi ile davacının istinaf başvurusunun reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, kooperatif genel kurul kararının iptali istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. 1.Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2.Toplanan tüm deliller ile hukuki ve maddi vakıalar karşısında; yerleşik uygulamada belirlenen ilke ve esaslar çerçevesinde yapılan incelemede; ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, dava konusu yapılan kararların gündeme alınması ve görüşülmesinde toplantı ve karar nisabı, oylama yöntemi yönünden alınan kararlarda kanuna, ana sözleşmeye ve iyiniyet kurallarına bir aykırılık da bulunmadığının tespit edilmesine, toplantının belirlenen tarihte yasal düzenleme ve ana sözleşmede geçen nisaplarla yapılıp yeterli çoğunlukla karar alınmasına,

özellikle denetim ve yönetim kurulunun ibrası yönünden oy yoksunluğu gözetilip ilgilinin oyu hariç tutulmak suretiyle ibra için gerekli ve yeterli oy nisabının sağlandığının belirlenmesine, ortağın genel kurula katılma, asgari oy, dava ve kanundan kaynaklanan vazgeçilemez nitelikteki haklarını sınırlandıran veya ortadan kaldıran, bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını, kanunen izin verilen ölçü dışında sınırlandıran bir karara yer verilmemesine, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine,

hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazları yerinde değildir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.