İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/739 K.2026/76

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/739

KARAR NO : 2026/76

DAVA

Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/09/2024

KARAR TARİHİ : 27/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı şirket arasındaki bayilik sözleşmesi akdedildiğini, ilgili bayilik

sözleşmesine göre davalı tarafın bayisi olduğunu ve ticaretini yaptığı elektrikli Araç Şarj cihazları

istasyonlarının müvekkil şirketçe satışının yapılması konusunda anlaşıldığını, sözleşmenin yapıldığı

tarihten bu yana taraflar arasında herhangi bir ticari alım satım gerçekleşmediğini, herhangi bir

faturalaşma ve cari hesap ilişkisi olmadığını, müvekkil şirket sözleşmenin teminatı olarak 11.02.2022

tarihinde müvekkile ait ----- iban numaralı USD

hesabından davalı şirketin sözleşmenin 6.1. maddesi uyarınca 7.000 USD nakit ödemesi yaptığını ve

bu ödeme ile sözleşmenin yürürlüğe girdiğini, Davalı tarafından herhangi bir ürün sağlanmaması ve bayi olarak müvekkil şirketin herhangi bir satış

yapmaması sebebiyle müvekkilinin ----. Noterliği 28.08.2023 tarih ve ----- yevmiye numaralı

ihtarnamesi ile sözleşmeyi tek taraflı fesh ederek ödediği teminatının geri istediğini, sözleşmenin

fiilen herhangi bir sonucunun olmadığını, ödeme dışında karşılıklı bir cari hesap ilişkisi olmadığını,

sözleşmenin 18.5. maddesine göre ;

Sözleşmenin sona ermesi durumunda Bayi tarafından------ ödenmesi gereken herhangi

bir tazminat, alacak ve herhangi bir masraf bulunmaması şartıyla verilen teminat ve /veya Banka

Teminat Mektubu ------ tarafından BAYİ’ye 3 ay sonra iade edilecektir. Şeklinde düzenleme olduğunu davalı tarafın müvekkilden herhangi bir alacağı tazminat yada masraf

talebi olmadığınısözleşmeye aykırı olarak elinde bulundurduğu nakit teminatın iadesinin gerektiğini

belirterek davanın kabulünü 7.000 usd alacağın sözleşme fesih tarihinden bankalara uygulanan en

yüksek mevduat faiziyle tahsiline ve müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile avukatlık

ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kabul

anlamına gelmemekle birlikte davacı yanın henüz müvekkil temerrüde düşmeden teminatın iadesi

bakımından arabuluculuk başvurusunda bulunduğu, geçerli bir arabuluculuk gerçekleşmemesi

nedeniyle usulden, hem de vadesi gelmemiş alacak için başvuruda bulunulması nedeniyle esastan

davanın reddinin gerektiğini, Davalı şirket tarafından 07.09.2023 tarihinde taraflar arasındaki sözleşmenin tek taraflı olarak fesih

edildiğini, bu sözleşmenin ilgili maddeleri gereği teminatın 3 ay sonra iade edileceği konusunda

mutabık kalındığını, sözleşmenin fesih tarihi olan 07.09.2023 tarihinden 3 aylık süre geçmeden

davacı yanın 01.11.2023 tarihinde ticari dava şartı arabuluculuğa başvurduğunu, muaccel olmayan,

vadesi gelmeyen bir alacak için arabuluculuğa başvurulamayacağını, bu haseble ticari dava şartı

arabuluculuk yapılamadığından iş bu davanın usulden reddi gerektiğini, Davacı tarafın teminatın

iadesini döviz cinsinden talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, sözleşmede 94.080,00 TL bedeli

üzerinden anlaşma yapıldığını, Davacı tarafın sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkilinin zarara

uğramasına sebebiyet verdiğini bu sebeple müvekkilinin teminat iade borcu bulunmadığını, davacının

----- bölgesinde tek yetkili olduğunu ama hiç satış gerçekleştirmediğini davaya konu sözleşmenin

6.1. maddesinde ‘’Bayi bölgesindeki nufüs yoğunluğuna göre 10.000/1adet/ yıl olarak ev tipi/veya

ticari tip -----olmak üzere ( bölge demografik yapısı gereği değişiklik gösterebilir) cihazların satış ve

pazarlamasını sağlayacaktır.’’ dendiğini ancak davacı bayinin sözleşme süresince ürün siparişi

vermediğin ve sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, Davacının 2 yıllık sürede

örnek hesaplama ile minimum 84 adet ----- ürün satması gerektiğini, ancak satış gerçekleştiremediği

için müvekkilinin de ana firma ----- firmasına karşı kota satışını tamamlayamadığı için zarara

uğradığını bu sebeplerle müvekkil firmanın tazminat yönünden hakkı doğduğunu ve teminatı iade

etme hükümlülüğünün olmadığını belirterek, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacıya

üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE: Dava; Hukuki niteliği itibariyle bayi sözleşmesine istinaden ödenen 7000 USD teminat alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizce taraflara usulüne uygun tebligat çıkarılmış,----Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ------Esas sayılı dosyasının UYAP sureti incelenmek üzere dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilmek üzere dosya Mali Müşavir ve Nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi heyetine verilerek, rapor alınmıştır. 22/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Dava, davacı şirket ile davalı şirket arasında imzalanan bayilik sözleşmesi kapsamında

ödenen 7.000 USD teminat alacağının tahsiline ilişkindir. Davacı şirketin ticari defterleri incelenmiş olup, 2022,2023 ve 2024 yıllarına ilişkin ticari

defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, TTK ve VUK hükümlerine göre

usulüne uygun tutulduğu, Davalı şirketin ticari defterleri incelenmiş olup, 2022,2023 ve 2024 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin

açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun

tutulduğu, Dosya kapsamında davacı şirket tarafından düzenlenen------ Noterliğinin 07.09.2023 tarihli,

------ Yevmiye nolu İhtarnamenin davalı şirkete ne zaman tebliğ edildiğine dair bir belge olmasa da

davalı şirketin cevap dilekçesinde ilgili İhtarnameyi teslim aldığını beyan ettiği, dava konusu tutar olan 7.000 USD nin iki firmanın da defterlerinde kayıtlı olduğu ve başkaca bir

kaydın olmadığı görülmüş, dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle, davacı tarafın defter ve belgelerinin incelenmesi, Sayın

Mahkemece bilirkişiye verilen görev ile sınırlı olarak mezkûr surette tahakkuk eden değerlendirme

neticesinde; Davacı şirketin ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, GİB onaylı

beratlarının zamanında alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davalı şirketin defterlerinin açılış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, GİB onaylı beratlarının

zamanında alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davacı ve davalı şirket arasındaki bayilik sözleşmesi gereği davacı şirketin 11.02.2022

tarihinde 7.000 USD ödeme yaptığı, davacı ve davalının da ticari defterlerine bu 7.000 USD

yi 94.725,40 TL karşılığı kayıt ettikleri, başkaca bir hareketin olmadığı defter kayıtlarında

davacı ve davalının mutabık oldukları davacının dava tarihi olan 24.09.2024 tarihi itibariyle

7.000 USD karşılığı 94.725,40 TL alacağını talep edebileceği, davacı/bayi ile davalı/bayilik veren arasında, 11.02.2022 başlangıç tarihli Bayilik Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmenin 51 nolu maddesindeki hükmün yorumundan çıkan anlama göre; sözleşme, Teminatın

verildiği tarihte yürürlüğe girecek olup, 2 + 3 yıl süre ile yürürlükte kalacağı, sözleşmenin 6.1 nolu maddesindeki hükmün yorumundan çıkan anlama göre; davacı/bayi tarafından 7.000 USD karşılığı 94.080 TL süresiz nakit Teminatın verilmesi ile birlikte sözleşme

yürürlüğe gireceği, davacı/bayi tarafından 7.000 USD’lik Teminatın 11.02.2022 tarihinde

davalıya verildiği, dolayısıyla da sözleşmenin bu tarihte yürürlüğe girdiği, sözleşmenin 18.5 nolu maddesindeki hükmün yorumundan çıkan anlama göre; sözleşmenin

herhangi bir şekilde sona ermesi durumunda, davacı/bayi tarafından davalı/bayilik verene ödenmesi

gereken herhangi bir tazminat, alacak veya masraf bulunmaması halinde (bu şartla), verilen teminat

davalı/bayilik veren tarafından davacı/bayiye 3 ay sonra iade edileceği,

1/b- İşbu Sözleşmenin 11.02.2022 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra, davacı/bayi tarafından

davalı/bayilik verene keşide edilen 07.09.2023 tarihli ihtarnameyle sözleşme feshedildiği, sözleşmenin davacı/bayi tarafından feshedilmesiyle birlikte sözleşme sona erdiğini için,

kanaatimizce, sözleşmenin yukarıda açıklanan 18.5 nolu maddesi hükmü uyarınca, davalı/bayilik

veren, 07.09.2023 tarihinden 3 ay sonraki tarih olan 07.12.2023 tarihinde 7000 USD’lik Teminatı

iade etme yükümlülüğü altına girdiği, fakat bu tarihte Teminatı iade etmediği anlaşılmış,

07.12.2023 tarihinde Teminatı iade etmediği için, 07.12.2023 tarihinde, Teminatı iade etme borcunu ifa etmekte temerrüde düştüğü (TBK.md.117/f.2), 1/c- Davalı/bayilik veren Cevap Dilekçesinde; davacı/bayinin sözleşmeye istinaden ürün alım siparişinde bulunmaması ve sözleşmeyi feshetmesi sebebiyle zarara uğradığını, uğradığı zararın

tutarının Teminat tutarından fazla olduğunu, bu sebeple Teminat iade etme yükümlülüğünün

bulunmadığını, iddia ettiği, Sözleşmenin 11.02.2022 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra, davacı/bayi tarafından

Sözleşmenin feshedildiğine dair ihtarnamenin davalı/bayilik verene keşide edildiği 07.09.2023

tarihine kadar (yaklaşık 1 yıl 7 aylık süre boyunca) davacı/bayi tarafından davalı/bayilik verenden

herhangi bir mal siparişinde bulunulmadığı ve davalı/bayilik veren tarafından da mal siparişinde

bulunulmasının talep edilmediği, bu durumlar sebebiyle davalının, davacı

nezdinde, davacının mal siparişi vermesini beklemediği (böyle bir beklentisi olmadığı) yönünde

haklı bir “güven” oluşturduğu kanaatine varılmış olup, ayrıca davacı/bayi tarafından 07.09.2023 tarihli fesih ihtarnamesinin davalı/bayilik verene keşide

edilmesinden ve bu ihtarnamede 7.000 USD’lik teminatın iade edilmesinin talep edilmesinden sonra

da, işbu davacının açıldığı 24.09.2024 tarihine kadarki süre boyunca davalı/bayilik verenin,

davacı/bayinin söz konusu İhtarname ile sözleşmeyi feshetmesine ve teminatın iadesini talep

etmesine herhangi bir itirazda bulunulmadığı, bu durumlar karşısında; davalı/bayilik verenin “davacı/bayiden tazminat alacağı bulunduğu

gerekçesiyle Teminatı iade etmeme hakkının bulunduğunu” ileri sürmesinin ve bunu ileri sürerek

Teminat mektubunu iade etmekten kaçınmasının TMK.md.2 uyarınca hakkın kötüye kullanılması

oluşturduğu, hakkın kötüye kullanılmasının kanun tarafından korunmadığı, bu sebeple davalı/bayilik verenin Teminatı iade etme borcu altına girdiği, davacının dava tarihi itibariyle davalıdan 7.000 USD Teminat iadesi alacağı bulunduğu, bu alacağın,

davalının bu borcunu ifa etmekte temerrüde düştüğü 07.12.2023 tarihinden itibaren işletilecek Yasal

Döviz Faizi (3095 sayılı Faiz Kanunu md.4/a) ile birlikte tahsili gerektiği; " tespitinde bulunmuşlardır.

Celse arasında bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, taraf vekillerinin beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Bilirkişi raporu denetime açık, karar vermeye yeterli ve elverişli mahiyettedir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından: Dava; davacı tarafından bayilik sözleşmesi kapsamında verilen teminat bedelinin bayilik sözleşmesini sona ermesinden kaynaklı davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Akdi ilişkinin teminatı olarak verilen teminat mektupları teminat altına aldıkları alacağın varlığının saptanması ve talep edilmesine rağmen ödenmemesi halinde kendisine müracaat edilecek unsurlardır. Bu halde davalı teminat bedeli kadar davacıdan alacaklı olduğunu kanıtlamakla yükümlüdür. Davalı; haklı nedenlerle teminat bedelini tahsil ettiğini ispat yükü altındadır.

Davacı ve davalı şirket arasındaki bayilik sözleşmesi gereği davacı şirketin 11.02.2022 tarihinde 7.000 USD ödeme yaptığı, davacı ve davalının da ticari defterlerine bu 7.000 USD

yi 94.725,40 TL karşılığı kayıt ettikleri, başkaca bir hareketin olmadığı defter kayıtlarında

davacı ve davalının mutabık oldukları tespit edilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı/bayi ile davalı/bayilik veren arasında, 11.02.2022 başlangıç tarihli Bayilik Sözleşmesi akdedilmiş, sözleşmenin 5.1 nolu maddesine göre; sözleşme, teminatın

verildiği tarihte yürürlüğe girecek olup, 2 + 3 yıl süre ile yürürlükte kalacağı kararlaştırılmıştır.

Sözleşmenin 6.1 nolu maddesine göre; davacı/bayi tarafından 7.000 USD karşılığı 94.080 TL süresiz nakit teminatın verilmesi ile birlikte sözleşmenin

yürürlüğe gireceği, davacı/bayi tarafından 7.000 USD’lik teminatın 11.02.2022 tarihinde

davalıya verildiği, dolayısıyla da sözleşmenin bu tarihte yürürlüğe girdiği, sözleşmenin 18.5 nolu maddesine göre; sözleşmenin

herhangi bir şekilde sona ermesi durumunda, davacı/bayi tarafından davalı/bayilik verene ödenmesi gereken herhangi bir tazminat, alacak veya masraf bulunmaması halinde, verilen teminat davalı/bayilik veren tarafından davacı/bayiye 3 ay sonra iade edileceği kararlaştırılmış, 1/b-sözleşmenin 11.02.2022 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra, davacı/bayi tarafından davalı/bayilik verene keşide edilen 07.09.2023 tarihli ihtarnameyle sözleşmenin feshedildiği tespit edilmiştir.

------ gelen 21.10.2024 tarihli cevap yazısında dava konusu olan 7.000 USD lik ödeme ile ilgili dekontta, davacı şirket ----- tarafından

11.02.2022 tarihinde davalı------7.000 USD gönderildiği bildirilmiştir.

Sözleşmenin davacı/bayi tarafından feshedilmesiyle birlikte sözleşme sona erdiği, davacı şirket tarafından düzenlenen ----. Noterliğinin 07.09.2023 tarihli,

------ Yevmiye nolu İhtarnamenin davalı şirkete ne zaman tebliğ edildiğine dair bir belge olmasa da

davalı şirketin cevap dilekçesinde ilgili İhtarnameyi teslim aldığını beyan ettiğinden,

sözleşmenin 18.5 nolu maddesi hükmü uyarınca, davalı/bayilik veren, 07.09.2023 tarihinden 3 ay sonraki tarih olan 07.12.2023 tarihinde 7000 USD’lik teminatı

iade etme yükümlülüğü altına girdiği ve temerrüde düştüğü (TBK.md.117/f.2) kanaatine varılmış, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.