İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/646 K.2025/642

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/646 Esas

KARAR NO : 2025/642

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 23/06/2022

KARAR TARİHİ : 29/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ---------- davalı işyerinde 27.05.2020 - 11.09.2021 tarihleri arasında çalışmış ve çalışmakta olduğu süre boyunca davalı işyerinde "Formen" olarak düzenli bir şekilde çalışmış olduğunu, davacının hem davalı şirket nezdinde, davacıya ait iş makinesini davalı şirketin işlerinde kullanılmak üzere kiralama yaptığını, bunun karşılığında taraflar arasında ayrı bir sözleşme imzalanmış, hizmet karşılığında müvekkilinin fatura düzenleyerek bir kısım ödemelerini almış olduğunu, davacının kendisine ait araçları davalıya kiralamanın yanında,

firmada hem formen olarak çalışmış hem de davacıya ait -------- ile --------- plaka sayılı araçları ile işçi ve operatörleri çalışma sahasına getirip götürmüş olduğunu, ancak bunun karşılığında davacıya ne ücret alacağı ödenmiş ne de araçları ile adeta servis hizmeti görmesine rağmen bu hizmetlerinin karşılığını almış olduğunu, davacının, davalı işverene ait iş yerinde 1,5 yıllık bir süreç boyunca çalışmasına rağmen hiçbir şekilde ödeme yapılmamış olduğunu, davalı şirket tarafından davacıya ait maaş ödemeleri yapılacağı belirtilmiş, dönem dönem ertelenmiş olduğunu,

hatta bu süreç içerisinde davacıya ----------- dahi yapılmamış ve davacının oyalanmış olduğunu, davacının, davalı iş yeri ile 16.000.-TL aylık maaş karşılığı anlaşma sağlamış olduğunu, davalı şirket davacının hakkı olan maaşları iş bitiminde ödeyeceğini taahhüt etmiş olduğunu, yine davacıya ait -------- ile ---------- plaka sayılı araçları ile işçi ve operatörleri çalışma sahasına getirip götürmesinin karşılığında herhangi bir ödeme yapılmadığını beyan ederek.

100,00-TL ücret alacağı, 100,00-TL -------- ve ----------- plakalı araçların çalıştırılması alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı Şirket ile davacı arasında hiçbir şekilde işçi-işveren ilişkisi bulunmadığını; davacının, davalıya kendisine ait iş makinelerini kiralamış, hafriyat işleri yapmış ve bunun karşılığında kestiği faturalar kadar kendisine ödeme yapılmış olduğunu, davacının--------- Vergi Dairesi'ne bağlı olarak bir dönem TC Kimlik Numarası ile,

daha sonra da -----------vergi kimlik numarası ile ------- - --------- ismiyle tacir sıfatıyla faaliyet göstermekte olduğunu, bu bağlamda hafriyat ve iş makinesi kiralama işi yapan Davacı'nın davalı şirket nezdinde formen olarak çalışamayacağı açık olduğunu, davalı şirket ile davacı arasında işçi-işveren ilişkisi değil, alt işveren - üst işveren ilişkisi bulunduğu açıkça görüleceğini, işbu davada görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, davalı şirket ile davacı arasındaki ticari ilişki kapsamında yapılması gereken tüm ödemeleri davacıya eksiksiz olarak yapmış olup;

davacının söz konusu ticari ilişkiden hiçbir alacağı kalmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının, davalı şirketten herhangi bir alacağı bulunduğu varsayılsa dahi yukarıda detaylı açıklanan nedenlerle davacı ile davalı şirket arasında ticari bir uyuşmazlık söz konusu olacağından işbu davada Sayın Mahkemenin görevsiz olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Tazminat (Trafik Kazası (Maddi Hasarlı) Nedenli) taleplidir.Eldeki davada, ---------- sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir.Aynı Yasanın 3. maddesinde,

"Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.”,Aynı Yasanın 11/1 ve 2. maddesinde, "Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.(2) Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.", Aynı Yasanın 12/1.maddesinde "Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir.", 2 ve 3.fıkrasında ise, "Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo,

televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır.

Bir ticari işletme açmış gibi, ister kendi adına, ister adi bir şirket veya her ne suretle olursa olsun hukuken var sayılmayan diğer bir şirket adına ortak sıfatıyla işlemlerde bulunan kimse, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı tacir gibi sorumlu olur." 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 3'üncü maddesinde, Esnaf ve sanatkar, ister gezici ister sabit bir mekanda bulunsun, Esnaf ve Sanatkar ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkar meslek kollarına dahil olup,

ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir.

Vergi Usûl Kanununun 176. maddesinde, birinci sınıf tüccarların bilanço esasına göre defter tutacakları ve 178. maddesine göre de, birinci sınıf tacirlerle ilgili şartları taşımayanların ikinci sınıf tacir sayılacağı ve ikinci sınıf tacirlerin ticari işletme hesabına göre defter tutacakları düzenlemiştir.Davalının ticaret siciline kaydı veyahut vergi mükellefiyet kaydı olmaması, tacir olmadığını, esnaf olduğunu göstermediği gibi işletme hesabına göre defter tutuyor olması da esnaf olduğunu göstermemektedir.

Davalının esnaf sayılabilmesi için kazanç unsuru yanında, iktisadi faaliyetlerinin nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmalarına dayanması, kazançlarının ancak geçimlerini sağlamaya yetecek derecede az olması ve esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil (berber, terzi gibi) olması gerekmektedir.

Somut olayda; davacının tacir kaydı olup olmadığına ilişkin dosya içerisinde herhangi bir belge olmadığı, davacının bilanço usulüne tabi defter tuttuğuna dair veya yıllık mal alış satışının esnaf sınırını aştığına dair herhangi bir belge olmadığı, davacının tacir olduğuna dair hiçbir delil olmadan verilen görevsizlik kararının hatalı olduğu, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından karşı görevsizlik kararı verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.