İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/292 K.2024/820

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2017/292 Esas

KARAR NO: 2024/820

DAVA

Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali

DAVA TARİHİ: 09/03/2017

KARAR TARİHİ: 07/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 09/03/2017 tarihli dava dilekçesini özetle.

Davacının 17/11/2016 tarihinde ----------no.lu ortak olarak kooperatif üyeliğine kabul edildiğini, (üyelik tarihinin yanlış yazıldığı tahmin edilmektedir) tüm borçlarını ödemiş olduğunu, 2014 tarihinde ortaklardan daire başına 20.000 TL. ödeme istendiğini, 10/08/2014 tarihinde makbuz karşılığında ödeme yaptığını, ancak bu ödemenin 07/09/2016 tarihinde tekrar istendiğini, ihtar üzerine bu paranın daha önceödendiğinin bildirildiğini,

kooperatifin bu ödemenin kayıtlarında bulunmadığı ve resmen ödenmediği bildirilerek 15/02/2017 tarihli----------- no.lu ihtarla 14/02/2017 tarihli --------- sayılı yönetim kurulu kararı ile ihraç edildiğinin bildirildiğini, ihraç kararının hukuka aykırı olup, geçerli olmadığını, yaptığı ödemenin kayıtlara geçirilmemesinin kooperatifin sorumluluğunda bulunduğunu, alınan ihraç kararının hukuka ve usule aykırı olduğunu, bu sebeple kendine ait üyeliğin devrinin önlenmesi ile 14/02/2017 tarihli -----------no.lu ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili 04/04/2017 tarihli cevap dilekçesini özetle;

tüzüğün 14 ve yasanın 16. maddeleri gereği davacının ihraç edildiğini, aidat borçlarını ödemediğini, 1'nci ihtarın ---------Noterliğinden 07/09/2016 tarihinde ---------- no ile gönderildiğini, 2'nci ihtarın -----------Noterliğinden 13/10/2016 tarihinde ---------- no ile gönderildiğini, davacının ihtarlara icabet etmediğinden ihraç kararının tebliğ edildiğini, davacının ödeme makbuzlarının aslını sunmadığını, bu ödemenin kooperatif kayıtlarında yer almadığını, ödeme tarihi olan 10/08/2014 de yetkisiz kişiye ödeme yapıldığını, ihracın usulüne uygun olduğunu, açılan davanın reddi gerektiğini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının davalı kooperatife 20.000,00 TL borçlu olmadığının, 10/08/2014 tarihli --------- sıra nolu makbuzla yapılan ödemenin geçerli olduğunun tespiti talebine ilişkindir.Dosya rapor düzenlenmesi için Kooperatif Uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiştir. Kooperatif Uzmanı bilirkişi kök raporunda neticeten;

Dava konusu olayda davalı kooperatif davacı ortağı 14/02/2017 tarihli ----------- no.lu kararla ihraç etmiş olup, ihraç kararı davacı ortağa 16/02/2017 tarihinde tebliğ edilmiştir.Öncelikle ihraç iptal davasının ihraç kararının tebliğinden itibaren 1 aylık yasal süre içerisinde açılması gerekecek olup, somut olayda dava 09/03/2017 tarihinde açılmış olduğundan yasal süresi içerisinde açılmış bir iptal davasıdır.Davalı kooperatif davacı ortağa 1'nci ihtarnameyi 07/09/2016 tarihinde ------------ V. no ile göndermiş ve ihtarnamede 20.000 TL. borcun 10 gün içinde ödenmesini talep etmiştir.

Ancak ihraç için gönderilen ihtarnamelerde istenen borcun toplam miktarının yazılması yeterli olmayıp, istenen borcun hangi aylarda kaçar liralık borç olmuş olduğu açıkça gösterilmesi gerektiği gibi 1'nci ihtarnamede istenmiş borcun en az 30 günlük gecikmiş bir borç olması hususu da aranacaktır.Davacıya gönderilmiş bulunan bu 1'nci ihtarname yasa, anasözleşme ve yargı içtihatlarının aramış olduğu şartlara uygun bir 1'nci ihtarname olmadığı gibi ihraca esas teşkil edebilecek bir ihtarnamede değildir.Davalı kooperatif davacı ortağa 2'nci ihtarnameyi -----------Noterliğinin ----------- Y. no.su ile göndermiş olup,

bu ihtarnamede istenen borcun 30 gün içerisinde ödenmesi talep edilmiş bulunmaktadır.İhraç için gönderilen 2'nci ihtarnamelerde istenen borcun en az 1 aylık süre içerisinde ödenmesi talep edilmesi gerekecek olup, 1 ay yerine 30 günlük süre verilmesi gönderilen ihtarnameyi geçersiz kılacaktır.

2'nci ihtarnamede 30 günlük sürenin yazılmış olması ancak ihtarnamenin tebliğ edilmiş olduğu ayın 30 çekmesi halinde geçerli ve mümkün olan bir husustur.Dava konusu olayda 2'nci ihtarname Ekim ayında tebliğ edilmiş olup,

Ekim ayı 31 çeken bir ay olduğundan ihtarnamedeki müddet usulüne uygun bulunmamakta ve Yargıtay içtihatları gereğince geçerli bir ihtarname sayılmamaktadır.Mevcut durumda ihraç için geçerli olmayan 1'nci ve 2'nci ihtarlara dayanılarak alınmış bulunan 14/02/2017 tarihli ----------- no.lu yönetim kuruîu ihraç kararı da geçerti bir ihraç kararı olmayacaktır.Gönderilmiş bulunan 1'ni ve 2'nci ihtarnameler şekil şartlarına uygun olmadığından Yargıtay uygulamaları gereğince artık diğer hususların incelenmesine gerek kalmayacaktır.Davalı kooperatif tarafından davacı ortağa gönderilen 1'nci ve 2'nci ihtarnameler yasaya ve şekil şartlarına uygun

ihtarnameler bulunmadığından bu ihtarlara dayalı olarak verilmiş bulunan ihraç kararı da geçerli bir ihraç kararı olmayacağına dair görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Kooperatif Uzmanı bilirkişi ek raporunda neticeten;Bu kere davacının davalı kooperatife borçlu olup olmadığının tespiti konusunda ek rapor düzenlenmesi talep edilmiş olduğundan verilen görev doğrultusunda inceleme yapılmış bulunmaktadır.Dava dosyası içerisinde mevcut bulunan 03/06/2017 tarihli protokol ve anahtar teslim tutanağı incelendiğinde taraflarca imzalanmış bulunan tutanak metninin okunaklı bir şekilde aşağıdaki hükümleri içermiş olduğu görülmektedir.

(Tutanağın okunaklı şekli rapor ekinde sunulmuştur.)03/06/2017 tarihli protokol ve teslim tutanağı incelendiğinde davacının 03/06/2017 tarihinde kooperatife 20.000 TL. borçlu olduğu bu borcun halen ödenmemiş olduğu, açılmış bulunan davanın da 20.000 TL. borç olmadığının tespiti şeklinde ıslah edilmiş olduğu anlaşılmaktadır.Dava dosyası içerisinde 10/08/2014 tarihli 20.000 TL.lik bir para makbuzu mevcut ise de bu makbuzun tarihi 10/08/2014 olup, yapılmış bulunan anahtar teslim tutanağının tarihi 30/06/2017'dir.Mevcut durumda davacı kooperatife yapmış olduğu 10/08/2014 tarihli 20,000 TL.lik ödemenin geçerli bir ödeme olduğunu iddia etmiş,

kooperatif ise bu ödemenin yetkili kişiye yapılmadığı ve kooperatif kayıtlarına geçirilmediği bu sebeple de geçerli bir ödeme olmadığını savunmuş bulunmaktadır.İncelenen 10/08/2014 tarihli 20.000 TL.lik ödeme makbuzunda kooperatifin kaşesi mevcut olup, kaşe üzerinde kooperatifin yönetim kurulunun imzalan mevcut bulunmaktadır.Uygulamada kooperatifin kaşesi altında yönetim kurullarınca tanzim edilmiş bulunan ödeme makbuzları geçerli makbuzlar olup, kooperatif ortağından beklenen titizliğin kooperatifin yetkili kişilerine karşı kooperatif borcunu yerine getirmiş olma hususudur.

Herhangi bir kooperatif ortağı yönetim kurulu tarafından imzalanmış bulunan ve yönetim kurulunun kaşesini taşıyan bir belgeye müsteniden kooperatife ödeme yapması halinde aidat ödeme yükümlülüğünden kurtulmuş olacak ve tahsil edilen bu aidatın kooperatif kayıtlarına geçirilip geçirilmediği hususu kooperatifin yönetim kurulunun veya makbuzu düzenleyenlerin sorumluluğunda olan bir husus olarak kabul edilecektir.

Bir kooperatif üyesinden bunun dışında kooperatife ödeme yapması için daha fazla bir özen gösterilmesini beklemek kooperatif uygulamalarına uygun bulunmamaktadır.

Üyelerin ödeme yaptıktan sonra ödenmiş olan paranın kooperatif kayıtlarına geçirilmiş olduğunun tespitini takip etme imkanı olmadığı gibi böyle bir sorumlulukları da söz konusu değildir.Yukarıda yapılmış bulunan açıklamalar sonucunda davacının 20.000 TLJik borcunu daha önceki bir tarihte (10/08/2014 tarihinde) kooperatif yönetim kuruluna elden ödemiş olduğu ve bu sebeple 20.000 TL. borcunun bulunmadığı kanaatine varıldığını belirtmiştir.Grafalog bilirkişi incelemesinde neticeten;İnceleme konusunu oluşturan.

10.08.2014 tarihli ----------- Sıra Numaralı 20.000 TL bedelli Para Makbuzu aslında Yönetim Kurulu adına atılı münker imza ile ...’e ait DOSYADAKİ MEVCUT BELGELERDEKİ ÖRNEK İMZALARININ mukayesesinde.

İmzaların göstermiş oldukları, işleklik dereceleri, alışkanlıkları, tersim, istif, meyil, seyir, sürat, istikamet ve tazyik gibi grafolojik ve grafometrik özellikler ile refleks yapılanmaları ve karakteristik özellikler bakımından BENZER YAPI ve GÖRÜNÜMDE imzalar oldukları, Bir başka ifade ile Para Makbuzu aslındaki yönetim kurulu adına atılı münker imzanın ... tarafından ATILDIĞI/ İMZALANDIĞI, Kanaatine varıldığı belirtilmiştir, Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde.

Dava davacının davalı kooperatife 20.000,00 TL borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.

Davacı vekilince Davacının 17/11/2016 tarihinde ------------ no.lu ortak olarak kooperatif üyeliğine kabul edildiğini, tüm borçlarını ödemiş olduğunu, 2014 tarihinde ortaklardan daire başına 20.000 TL. ödeme istendiğini, 10/08/2014 tarihinde makbuz karşılığında ödeme yaptığını, ancak bu ödemenin 07/09/2016 tarihinde tekrar istendiğini, ihtar üzerine bu paranın daha önce ödendiğinin bildirildiğini, kooperatifin bu ödemenin kayıtlarında bulunmadığı ve resmen ödenmediği bildirilerek 15/02/2017 tarihli ------------ no.lu ihtarla 14/02/2017 tarihli ----------- sayılı yönetim kurulu kararı ile ihraç edildiğinin bildirildiğini,

ihraç kararının hukuka aykırı olduğu ve davacı kooperatife yapmış olduğu 10/08/2014 tarihli 20,000 TL.lik ödemenin geçerli bir ödeme olduğunu iddia etmiş, kooperatif ise bu ödemenin yetkili kişiye yapılmadığı ve kooperatif kayıtlarına geçirilmediği bu sebeple de geçerli bir ödeme olmadığını savunmuştur.

Kooperatif alanında uzman bilirkişi tarafından düzenlenen ve mahkememizce de benimsenen raporda belirtildiği üzere, davalı kooperatif tarafından davacı ortağa gönderilen 1'nci ve 2'nci ihtarnameler yasaya ve şekil şartlarına uygun ihtarnameler bulunmadığından bu ihtarlara dayalı olarak verilmiş bulunan ihraç kararı da geçerli bir ihraç kararı olmayacağı,10/08/2014 tarihli 20.000 TL.lik ödeme makbuzunda kooperatifin kaşesi mevcut olup, kaşe üzerinde kooperatifin yönetim kurulunun imzalan mevcut bulunduğu,

Üyelerin ödeme yaptıktan sonra ödenmiş olan paranın kooperatif kayıtlarına geçirilmiş olduğunun tespitini takip etme imkanı olmadığı gibi böyle bir sorumluluklarının olmadığı, Grafalog bilirkişi incelemesi sonucunda,Para Makbuzu aslındaki yönetim kurulu adına atılı imzanın ... tarafından imzalandığına ilişkin rapor sunulduğu, ihraç kararı usulsüz olup 10.08.2014 tarihli ---------- Sıra Numaralı 20.000 TL bedelli Para Makbuzu ile davacının ödeme iddiasını ispat ettiği dolayısıyla Davanın Kabulü ile davacının davalı Kooperatife 20.000 TL borçlu olmadığının tespitine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.