İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/185 K.2021/124

T.C. İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi

ESAS NO : 2019/185

KARAR NO: 2021/124

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 19/04/2019

KARAR TARİHİ : 24/02/2021

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ, DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin üretimde kullandığı ---- doğrudan üretici firmadan-----olan davalı şirketten doğrudan alım konusunda sözlü mutabakata varıldığını, oluşan güven netiçesinde müvekkili şirketin iyiniyetine istinaden ---- tarihinde teslim edilmesi planlanan siparişleri için dava tarafından siparişten önce bağlantı çeki talep etmesi sebebiyle ----çekin davalı tarafa verildiğini ancak sipariş edilen malların teslim edilmediği gibi verilen çeklerin müvekkiline iade edilmediğini, çeklerin vadesinin yaklaştığını,

müvekkilinin çekleri ödemek zorunda kalması halinde telafisi imkansız zararlar doğacağını iddia ederek, müvekkili şirket tarafından davalıya alınacak malzemeler için verilen--------------bedelli çeklerin sözleşmeye göre malzemelerin teslim edilmemesi nedeniyle öncelikle söz konusu çeklerin ödenmesinin teminatsız, aksi halde uygun görülecek bir teminat karşılığında tensiple beraber ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına, esasa ilişkin olarak da müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Dava dilekçesi, davalı şirketin bildirilen ve-------- kayıtlı adresinde olmaması nedeniyle TK 35.maddesi uyarınca tebliğ edilmiş, davalı davaya cevap vermemiştir.

DAVANIN VE UYUŞMAZLIK KONULARININ TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ:

1-Davanın ve uyuşmazlık noktalarının tespiti: Dava, İcra İflas Kanununun 72. Maddesi uyarınca borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Davacı, davaya konu çeklerin avans çeki olduğunu iddia etmekte olup, davalı davaya cevap vermediğinden tarafların ön inceleme duruşmasına kadar uyuştukları husus bulunmamakta olup, ön inceleme duruşmasında taraflar arasındaki uyuşmazlığın,

a-Taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı,

b-Davaya konu çeklerin avans çeki olup olmadığı, borcun tasfiyesi amacıyla verilip verilmediği,

c-Çekler borcun tasfiyesi amacıyla verilmemişse, davalı tarafından, davacıya teslim edilmesi gerektiği iddia olunan malzemelerin davacıya teslim edilip edilmediği,

ç-Davaya konu çeklerin iptali gerekip gerekmediği,

d-Davacının, davaya konu çeklerle ilgili davalıya borçlu olup olmadığı, borçluysa borç miktarının ne kadar olduğu noktalarında toplandığı tespit olunmuştur.

2-Deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hukuki nedenler, gerekçe ve sonuç: Mahkememizce taraf delilleri toplandıktan sonra davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için --------yazılarak mali müşavir bilirkişiden rapor alındıktan sonra ------ davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için yine mali müşavir bilirkişiden kök ve gerekli olduğundan ek rapor alınmak suretiyle uyuşmazlığın çözümü yoluna gidilmiştir.

a)Davacının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi: Talimat Mahkemesince atanan mali müşavir bilirkişi tarafından, davacının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucunda, davacı----- ticari defterleri elektronik ortamda (e-defter) tutulmuş olup kapanış beratlarını yaptırdığı, dolayısıyla HMK'nin 222. madde ve TTK'nin 64/3 madde gereğince mevcut haliyle davacının ----- takvim yılları ticari defterlerinin lehine delil olma niteliğinin bulunduğu, davacı şirketin defterlerini usulüne uygun tuttuğu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, davacı şirketin davalı ------ aralarında ticari ilişkinin olduğu,

davacının bu ticari ilişkiyi ----- hesap kodunda izlediği, davalı yan tarafından düzenlenen faturaların bu hesabın alacağına, davalı yana yapılan ödemelerin bu hesabın borcuna kaydedildiği, davacı şirketin ---- tarihinde davalı şirkete verdiği toplam -----------kodlu---- alacak tarafına kaydettiği, davacı yanın ticari defter kayıtlarına göre; --- tarihi itibariyle --- davalı ----- alacaklı olduğu yönünde tespit ve kanaat bildirilmiştir.

b)Davalının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi: -------- tarihli duruşmanın 2 numaralı ara kararı uyarınca davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarının mali müşavir bilirkişi aracılığıyla incelenmesine karar verilmiş, ancak davalı şirket belirlenen günde ticari defter ve kayıtlarını sunmamış, bilirkişi --------- tarafından davalı vekili aranmış, ancak davalı tarafça ticari defter ve kayıtlar mahkememize veya bilirkişiye ibraz edilmediğinden incelenememiştir.

c)Delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hukuki nedenler, gerekçe ve sonuç: Dava, çekler karşılığında mal teslim edilmediği iddiasına dayalı olup, davacının çeklerin ticari ilişki kapsamında davalıya avans olarak verildiği, kendi ticari kayıtlarına göre fazla ödeme olduğunu ileri sürdüğü tutar karşılığında da mal teslim edilmediğini yazılı delille ispatlama yükümlülüğü davacıya aittir.

Davacı---- davalı ------ arasında açık hesap şeklinde muhtelif tarihlerde boya alımı yapmıştır. Alıcı pozisyonundaki davacı şirket, ---- yılında yine mal alışından dolayı ----------tutarındaki toplam ------ imalatçı/satıcı pozisyonundaki davalı şirkete vermiştir.

Mali müşavir bilirkişi tarafından, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucunda, bu çeklerin karşılığında malların davacıya teslim edilmediği ve bu çeklerden dolayı, davacının, davalıdan mal alımı yapmadığı tespit olunmuştur.

Davalı şirket defter ve kayıtlarını sunmamış olup, her ne kadar davalı vekili tarafından bilirkişi raporuna itiraz edilmiş ise de, davalı vekilinin itiraz dilekçesinde sadece "bilirkişi raporundaki bahsi geçen aleyhe hususları kabul etmedikleri" beyanını içermekte olup, soyut nitelikteki bu itirazın hukuken geçerliliği bulunmadığı ve davacının iddiasını geçerli delillerle kanıtladığı kanaatine varılmıştır.

Tüm bu nedenlerle, davacının ---no.lu ---- tarih ve ---- tutarındaki, ----- tutarındaki ve ---- tutarındaki toplam ---- adet çekten dolayı davalıya borçlu olmadığı kanaatine varılmıştır.

Ancak, davacı vekili --- tarihli dilekçesi ile davaya konu dört adet çek bedeli olan ------ davalının ciro ettiği dava dışı üçüncü şahıslara ödediklerini, bu nedenle davaya istirdat davası olarak devam edildiğini, çeklerin ödenme tarihlerinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte istirdatın karar verilmesini talep etmiştir.

Ödemenin yapıldığı ----gelen kayıtlar üzerinde bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucunda, --- bedelli çekin --- tarihinde, --- tarih ve---- bedelli çekin ---- tarihinde, --- tarih ve ---- bedelli çekin ---- tarihinde, --- tarih ve ---- bedelli çekin -----arihinde davacı tarafından ------ üzerinden ödendiği tespit olunmuştur.

Tüm bu nedenlerle, davacının, ödediği çek bedellerini, ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan talep edebileceği kanaatine varılmıştır.

Tüm bu nedenlerle, sonuç olarak; istirdat davasının kabulü ile, ---- ait; ---- bedelli çekin, ödendiği ----tarihinden, ---- bedelli çekin, ödendiği ---- tarihinden, ----- bedelli çekin, ödendiği ----tarihinden ve -------- bedelli çekin, ödendiği ----- tarihinden, tahsil tarihine kadar işlemiş ve işleyecek tarafların tacir olması nedeniyle davacının talebi yerinde olduğundan 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesine göre,---------- açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek temerrüt faizi oranı uygulanmak suretiyle hesaplanacak fiili ödeme günündeki Merkez Bankası efektif satış kuru TL karşılığı eklenmek suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.