İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/519 K.2022/544

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/519 Esas

KARAR NO : 2022/544

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/08/2021

KARAR TARİHİ : 30/06/2022

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ile icra dosyasına konu edilen bonolarda lehtar olan ------- ----- işyeri için --- sözleşmesi adı altında ---sözleşmesi imzalandığını, taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesinde bayinin müvekkili iken bayilik verenin--- olduğunu, taraflar arasındaki bu bayilik ilişkisinin her iki tarafın anlaşması ile sona erdirildiğini, müvekkili ....--- kapattığını bildirdiğini, müvekkili ... ile ----- sözleşmesine istinaden teminat olarak,

keşidecisi ... olan düzenleme tarihi, yeri ve vadesi boş bırakılan 50.000 TL bedelli iki adet bononun ---- teslim edildiğini, söz konusu bayilik ilişkisinin tarafların anlaşması üzerine sona erdirilmesinden sonra müvekkili tarafından ---- olarak verilen senetlerin iadesi şifahen ve defaatle talep edilmişse de ---senetleri iade etmediğini, ----- teminat teslim belgesinde, 50.000 TL bedelli iki adet bononun teminat olarak verildiğini ve ciro ile devir edilemeyeceğinin açıkça yazıldığını, bu senetlere dayalı olarak ---- mali müşaviri olan davalı ... tarafından -----müvekkili hakkında icra takibi başlatıldığını,

icra takibine dayanak olan teminat senetlerinin bedelsiz olduğunu, icra dosyalarında alacaklı gözüken ...---, icra takibinde ---- borçlu olarak göstermediğini, ... ile -----arasındaki muvazaanın, müvekkili ... ile----- sözleşmesindeki teminat senetlerinde de tekrarlandığını, --- diğer bayilerine ait zilyetliğinde tuttuğu tüm teminat senetlerini bu yolla tahsil etmeye çalıştığını, icra dosyasına konu senetlerden ötürü müvekkilinin davalı alacaklıya borcu olmadığını, --- açıkça kötü niyetli ve çıkar birliği içerisinde hareket ettiklerini bu nedenlerle davanın kabulü ile,

--- dosyasından müvekkilinin alacaklıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, davalı ve cirantaların kötü niyeti olmaları ve somut olay şartları değerlendirilerek tedbiren ---- Esas sayılı dosyasının, dava kesinleşinceye kadar durdurulmasını, davalı aleyhine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline ciro edilen senetler üzerinde teminat senedi olduğuna dair hiçbir şerh olmadığını, müvekkili ile ---- olduğunu, aralarında yapılan protokole göre senetlerin tahsiline girişildiğini, davacıların iddia ettiği ---- firmasının teminat senetlerini müvekkili üzerinden tahsil ettiği iddiasının asılsız olduğunu, benzer icra takiplerinde borçluların ödemelerini yaparak dosyaları kapattığını, müvekkilinin mesleği ve işi gereği senetlerin niteliğini bilecek durumda olmayıp, iyi niyetli olduğunu, senetler üzerinde de teminat senedi şerhi olmadığından davacının iddialarının kötü niyetli olduğunu,

davacının, ---yöneltmesi gereken iddiaları haksız ve mahkemeyi yanıltma amacı ile müvekkile yönelttiğini,davacının haciz işlemlerini engellemek için gerçeğe uygun olmayan faturalar düzenlediğini ve istihkak iddiasında bulunulmasını sağladığını, davacılardan ... ve davacının talimatı ile işlemleri gerçekleştiren------- suçlamasıyla ceza davası açıldığını, bu nedenlerle davanın reddini karar verilmesini, davacının İ.İ.K.m.72/4 uyarınca alacağın %20’ sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmolunmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava, ---- dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespiti istemidir. Mahkememizce celp edilen---------- incelenmesinde, davalı ....--- davacı ... ve dava dışı ----tarihinde asıl alacak------------- 321,23 + 321,23 işlemiş faiz olmak üzere ---- tutarında alacak için kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlattığı görülmüştür.

Dosya, davacı iddiaları, dosyaya sunulan deliller, icra dosyası kapsamı ve saptanan uyuşmazlık konuları uyarınca dosya üzerinde davacı ve dava dışı ---------- ticari defter ve kayıtları incelenerek , dosya kapsamına alınan bonoların taraf ticari defter ve kayıtlarına yansıyıp yansımadığı, avans veya tahsilat kaydının olup olmadığı, taraf defter ve kayıtlarına göre davacı tarafından dava dava dışı---------dava konusu yapılan bonolar için yapılmış ödeme olup olmadığı hususlarının tespiti için mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi --- raporunda özetle;

''Davacı şirketin -------- yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine

delil vasfına haiz olduğu,

Dava Dışı şirketin----------yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış

tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde

tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca

sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, -----defter kapanışlarının olmaması nedeni ile delil niteliğine haiz olamayacağı,

Davacı ...-- sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerinde ----- bırakma tarihinde ticari defterlerinde Dava Dışı şirkete ---borçlu olarak kapanış verdiği, icra takip tarihi olan------- dava tarihinde Davacı ...-- tüzel kişiliğinin bulunmadığı ve ticari defterlerinin bu dönemde olmadığı,

Dava Dışı şirketin ticari defter kayıtlarında Davacının -- bırakma tarihinde ticari defterlerinde

Davacıdan alacaklı/borçlu olmadığı, ------------ Esas sayılı dosyasının

icra takip tarihi olan ------- dava tarihi itibari Davacı ..--------BORÇLU olduğu, Davacı ... ile Dava Dışı ---------

tarihinde ---------, sözleşmede belirtilen ürün bedelleri cezai şartları

karşılığında 100.000,00 TL tutarında teminat verildiği ve bu senetlerin ciro edilemeyeceği yönünde

teminatın tutanak karşılığı verildiği ve akdedilen sözleşmenin ------- tarihinde karşılıklı olarak feshedildiği, Davacı ...`in ---- mükellefi olduğu--------------

bildiriminde bulunduğu,--- tarihinde --- dairesi tarafından iş bırakma tutanağının düzenlendiği , Menfi tespite konu senetlerin sözleşmenin akdedildiği 01.12.2015 tarihinde her iki şirketinde ticari defterlerine kaydedilmediği, sözleşmenin ------- karşılıklı olarak feshedildiği görülmüş olup

sözleşme süresince senetlerin ticari defterlere karşılıklı olarak kayıt yapılmadığı, Dava dışı şirketin ticari defterlerindeki--------------- ödemesi

olarak alındığı, Davacı ..--- Dava dışı şirket arasında toplam senet alım kaydı olan --- tutarında bir ticari ilişkinin sözleşme suresinde de oluşmadığı, Davaya konu senetlerin Dava Dışı şirket ticari defter kayıtlarına avans olarak kayıt yapıldığı --- Dava Dışı şirketin --- beyannamesinin Davalı---- tarafından

düzenlenmiş olduğu görüldüğü, Davaya konu senetlerin Dava Dışı--- girişinin yapıldığı--- içerisinde bu senetler karşılığı ürün/hizmet verildiğine dair cari hesap çerçevesinde bir faturalaşmanın olmadığı, taraflar

arasındaki faturalaşmanın sadece ---

Dava Dışı şirket yapılan sözleşme ve kapsamında tutanakla Davacıdan teslim aldığı senetlerin iadesine

ilişkin evrak belge ibraz etmemiş olup, Dava Dışı şirkette kayıtlı olan davaya konu----------- giriş kaydı yapılan toplam ------ tutarındaki senetlerin ürün bedelleri cezai şartları karşılığında verilen ve karşılıklı fesih sonucu iade edilmeyen teminat senetleri olduğu,

Davaya konu senetlerin düzenlenmesine konu sorumluluğun sözleşme fesih tarihi olan ---- sona erdiği, senetlerin ürün bedeli ve cezai şart teminatı olarak verilmesi nedeni ile konusuz kaldığı

ve bu senetlere karşılık ödeme talebinin olanaksız olduğu '' yönünde görüş ve kanaat sunmuştur. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalı vekili, müvekkiline ciro edilen senetlerin üzerinde teminat senedi şerhi olmadığını, müvekkilinin takibe konu senetleri borç sözleşmesine ilişkin teslim aldığını iyiniyetli olduğunu beyanla rapora itiraz etmiştir.

Davacı ... ile dava dışı -----

-----davacının bayi, -------- bayilik veren sıfatıyla imzaladığı görülmüştür. Sözleşmenin 2/9 maddesinde cezai şartlar karşılığı bayiden ----- teminat alınacağı kararlaştırılmış, akabinde sözleşme tarihinde davacı ... tarafından dava dışı------bedelleri cezai şartları karşılığında 100.000,00 TL tutarında teminat verildiği ve bu senetlerin ciro

ve devir edilemeyeceğine dair

tutanağın taraflarca imza altına alındığı, ekinde fotokopi suretleri bulunan düzenlenme ve vade tarihleri bulunmayan 2 adet senette davacının kaşe/imzasının mevcut olduğu, senet

tutarları 50.000,00 TL bedelli olmak üzere davacı tarafça teminat şartının bu 2 senetle ifa edildiği görülmüştür. Ancak sonrasında bu senetlerin boş olan bölümlerinin doldurularak --- şirketinin ----------- muhasebe işlemlerini yapan davalı .------ciro ile devir edildiği ve icra takibine konu edildiği anlaşılmıştır.

Teminat olarak alınan davaya konu senetlerin sözleşmenin akdedildiği, 01.12.2015 tarihinde her iki tarafında ticari defterlerine kaydedilmediği, sözleşmenin 28.04.2018 tarihinde karşılıklı olarak fesihedildiği, sözleşme süresince de senetlerin ticari defterlere karşılıklı olarak kayıt yapılmadığı, davacı ..--- döneminde iş bırakma bildirimi verdiği ve tüzel kişiliğinin sona erdiği, dava dışı ---- ------ senetleri ticari defterlerine ---olarak kaydettiği,

davacıya bu senetler karşılığı ürün/hizmet verildiğine dair cari hesap içerisinde bir faturalaşmanın

--- yılında olmadığı------- beyannamesinin şirketin mali müşaviri davalı ... tarafından düzenlenmiş olduğu, ----- şirketinin %100 hissesi sahibi olan ----- bu senetleri --tarihinde şirket aktifinden borçlandırarak çıkardığı ve davalı .----- ciro ettiği, bu iki senede dayalı olarak davalı tarafından davacı ve ------- sayılı dosyası ile takip başlatıldığı görülmüştür.

Davalı tarafça dosyaya sunulan “------ başlıklı belgede------------- borcuna istinaden davalı ...--------- ciro ettiği senetlerin listelendiği, bu senetler arasında dava konusu senetlerinde yer aldığı görğlmüştür. Davalı vekili ise cevap dilekçesinde müvekkilinin para ihtiyacına binaen--------- sözleşmesinin yapıldığını, müvekkilinin kendisine ciro edilen senetleri tahsil edeceğinin kararlaştırıldığını beyan ettiğinden, davalının savunması ile borç ödeme protokolündeki beyanların çeliştiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı -------- paraya ihtiyacının olması sebebiyle ciro ile devraldığını beyan ettiği ancak yazılı protokolde ------ davalıya borcuna istinaden verildiği belirtilen senetlerin teminat senedi olarak verildiğine dair protokole davalı yan, taraf olmasa da dava dışı---- şirketinin Mali Müşaviri olarak tüm ticari defter ve kayıtlarına ------- olup davacı ile ------ arasında imzalanan sözleşme ile---- ilişkisini, bu ilişkinin devam edip etmediğini ---- ---- ve durumdadır.

Dava konusu senetleri şirket kayıtlarına --- kayıtlarına senetler karşılığı--------girişi yapmayan davalının senetlerin teminat senedi olarak alındığını bilmemesinin hayatı olağan akışına aykırı olduğuna ve davalının bonoların iktisabında ve icra takibine konu edilmesinde kötü niyetli olduğuna kanaat getirilmiş olup, davanın kabulüne ve kötü niyet tazminatına karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.