İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/352 K.2023/1120

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/352 Esas

KARAR NO: 2023/1120

DAVA

Tazminat (İtibar Mektubu Ve İtibar Emrinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 28/04/2022

KARAR TARİHİ: 07/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (İtibar Mektubu Ve İtibar Emrinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 02.12.2019 tarihinde -------- Hizmet Sözleşmesi ("Sözleşme") ve ekleri imzalandığı, müvekkili şirket tarafından 03.04.2020 tarihli --------- no'lu -------- Bankası ---------- Şubesinden alınmış 50.000,-TL bedelli kesin teminat mektubu, Sözleşme teminat olması amacıyla, davalı şirkete verildiği, davalı şirket tarafından, 05.04.2021 tarihinde "işçilerin her türlü ücret ve SGK primleri, kamu kurumları ile 3.kişilere karşı Sözleşme hükümleri gereği müteselsilen sorumlu olabileceği" gerekçesiyle teminat mektubunun nakde çevrildiği,

bedelinin davalı şirketin olası sorumluluğunun teminatı olmak üzere alıkonulduğu, davalı şirket, hakkını kötüye kullanmak suretiyle işbu teminat mektubunu nakde çevirdiği, ekli faturalardan da anlaşılacağı üzere davalı şirkete sözleşme hükümleri uyarınca sunulan yegane hizmetin nakliye hizmetinin görülmesi ve bu amaçla araçların kiraya verilmesi olduğu, dolayısıyla bir işçilik alacağı doğmasının hizmetin doğası gereği mümkün olmadığı, davalı şirketin iddialarının aksine, kendisi açısından hiçbir sorumluluk doğması mümkün olmadığı, davacı müvekkil kendisine tanınan yasal hak çerçevesinde SGK ile yeniden yapılandırma yaparak,

olası riski de kendisi ve davalı açısından da bertaraf ettiği, yukarıda belirtilen nedenlerle; sözleşmeye aykırı şekilde davacı Şirketin sunduğu 50.000,-TL tutarlı banka teminat mektubunu nakde çevirmek suretiyle davacı müvekkili zarara uğratan davalının, 05.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek --------- avans faizi ile beraber 50.000,-TL tazminat ödemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Tarafların müvekkili şirketin müşterisine ait yükleri teslim noktalarına davacı firmanın kendi araç ve personeli ile taşınması konusunda anlaştıkları, müvekkili şirketin dava dışı -------- şirketi firması ile taşıma işlemleri hususunda anlaştığı, iş bu sözleşmenin ifa edilebilmesi amacıyla davacı-------- firması ile 02.12.2019 tarihli -------- Hizmet Sözleşmesi ve ekleri imzalandığı, dava dilekçesinin ekinde yer almayan "EK6- -------- Sözleşmesi'nin de imzalandığı, taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri;

araçların kiraya verilmesini değil, nakliye hizmetinin sağlanabilmesi için araçlarla birlikte sürücülerinin de davacı firma tarafından çalıştırılmasını kapsadığı buna ilişkin hükümlerin 02.12.2019 tarihli -------- Hizmet Sözleşmesi'nin yanı sıra sözleşmenin eki niteliğindeki EK-6 Yurtiçi Taşıma Sözleşmesinde de düzenlendiği, işbu EK-6 sözleşmesinin "Fiyat" başlıklı 6. Maddesinde şoför maaşı, primleri ile davacı firmanın çalıştırdığı şoförlerin aykırı davranışları nedeniyle ödenecek cezalar, her türlü masraf ve giderlerden davacı firmanın sorumlu olacağının düzenlendiği,

tarafların müvekkil şirketin işçilik alacaklarından sorumlu olmayacağı konusunda anlaştığı, davacı firmanın aylık düzenli olarak SGK'ya ve personellerine karşı borçlu olmadığını gösterir belgeleri müvekkil şirkete ibraz edeceğini kabul ettiği, ------- Hizmet Sözleşmesinin "İşçi-İşveren İlişkisi" başlıklı 4. Maddesi ile. 4.1. Davacı firma çalıştırdığı işçilerin, müvekkil şirkete karşı açtığı veya açabileceği tüm dava ve dava konusu taleplerden sorumlu olduğu, 4.2.

Sözleşme konusu hizmette doğrudan veya dolaylı olarak çalışan personellerinin ücretlerini eksiksiz ödeyeceğini, ücret ve benzeri hakların ödendiğine ilişkin banka kayıtları, SGK bildirgeleri, SGK primlerinin, vergilerinin yatırılmış olduğuna ilişkin banka dekontu, işten ayrılan işçilerin haklarını aldıklarına dair belge ve banka ödeme dekontunun müvekkil şirkete teslim edileceği aksi halde müvekkil şirket, davacının vadesi gelmiş borçlarının ödemesini durdurabileceği, 4.3 Müvekkil şirketin yukarıda sayılan hususlara uygun hareket edilip edilmediği konusunda davacı şirketi denetleyebileceği, 4.4 Davacı firmanın,

işçilerine ve 3. Kişilere karşı olan yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdiğini kanıtlamadığı sürece, sözleşme herhangi bir nedenle sona ermiş dahi olsa müvekkil şirket tarafından alıkonulan tutarı talep edemeyeceği hususlarında anlaşıldığı, aynı sözleşmenin "Teminat Mektubu" başlıklı 11. Maddesi uyarınca; davacı firmanın çalışanlarına, kamu kurumlarına ya da 3. kişilere müteselsilen ya da davacı firmadan kaynaklanan sebeplerle borçlu olması durumunda, müvekkil şirket henüz karşılanmamış sorumluluğun teminatını teşkil etmek üzere teminat mektubunu nakde çevirerek bedelini teminat olarak alıkoyabileceğinin kararlaştırıldığı,

davacı şirketin müvekkil şirketi yanıltmak maksadıyla gerçeğe aykırı belge düzenlediğinin tespit edildiği. işbu gerçeğe aykırı belgenin düzenlendiği tarihe ilişkin ilgili birimlere borcu olmadığına dair gerekli belgeleri halen ibraz etmediği, sözleşmenin 08.08.2020 tarihli yazılı protokol ile karşılıklı mutabakat ile feshedildiği, davacı firmanın müvekkili şirketin fesih sonrasında da sözleşmeden doğan haklarını kullanabileceğini kabul ettiği, müvekkili şirket tarafından ------- Noterliğinin 02.04.2021 tarih, ---------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacı firmaya; sözleşme hükümleri uyarınca ibraz edilmesi gereken belgelerin sunulmadığı,

şifahen iletişime geçilip belgeler temin edilmek istense de müspet dönüş alınamadığı, belgeleri ibraz etmesi gerektiği aksi halde nakdi teminata çevrileceğinin bildirildiği, yukarıda izah edilen ve resen takdir edilecek nedenlerle; öncelikle, dava şartı noksanlığından ve diğer itirazlarımız doğrultusunda davanın usulden reddine, haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava; Nakte çevrilen teminat mektubu bedelinin tahsili talebine ilişkindir.Davada taraf teşkili sağlanmış, deliller toplanmıştır.

Taraflar arasında uyuşmazlık nakte çevrilen teminat mektubundan kaynaklanmaktadır.Davacı şirket tarafından 03.04.2020 tarihli -------- no'lu -------- Bankası --------Şubesinden alınmış 50.000,00 TL bedelli kesin teminat mektubunun davalı şirkete verildiği, taraflar arasında yapılan e-posta yazışmalarında.

Davalı şirket adına hareket eden -------- tarafından 01.04.2021 -12:53 tarihinde davacı şirkete gönderilen e-posta sözleşmenin 4.1-4.2-4.3-4.4 ve ilgili maddeleri gereğince teminat mektubunun paraya çevrileceğinin bildirildiği anlaşılmıştır.------- Müdürlüğü tarafından gelen borç tablosuna göre davacının 2019/10-2021/11 dönemleri arasında 572.614,21 TL Prim, 1.765,00 TL -------, 40.355,08 TL İşsizlik Primi, 1.285,50 TL Damga Vergisi olmak üzere toplamda 615.992,79 TL borcunun bulunduğu,

davacının SGK’ya olan prim borçlarının ait olduğu dönemlerin taraflar arasında imzalanan ve 02.12.2019- 08.07.2020 tarihleri arasında yürürlükte kalan dönemleri de kapsadığı görülmüştür. Taraflar arasında imzalanan 02.12.2019 tarihli ------- Hizmet Sözleşmesi (Genel Hükümler) başlıklı sözleşmeye göre. Madde 2.KAPSAM: -------- kendi müşterileriyle akdetmiş olduğu sözleşmelerde müşterilerine verdiği taahhütleri zaman zaman başka firmalar vasıtasıyla yerine getirmektedir.

Bu kapsamda akdedilen iş bu sözleşme de -------- FİRMA’yla bundan sonra yapacağı taşıma ve diğer lojistik hizmet sözleşmelerinin çerçevesini teşkil edecektir. Şöyle ki; taraflar iş bu sözleşme ile bundan sonra yapacakları iş birliğinin genel koşullarını belirlemişlerdir. Tarafların bu sözleşmenin akdedilmesinden sonra aralarında akdedecekleri tüm sözleşmeler kendiliğinden iş bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz bir parçasını teşkil edecektir.

FİRMA, işbu sözleşme imzası öncesinde --------- tarafından sözleşmenin özellikle -------- yararına hükümler içeren bölümleri hakkında bilgilendirme yapan Sözleşme Öncesi Bilgi Formu’nu ve Sözleşmeyi edindiğini, bu çerçevede sözleşmenin kendilerince detaylıca incelendiğini, gereği halinde avukatları veya mali müşavirlerinden bilgi alındığını ve işbu Sözleşmenin tarafların menfaatini dengeleyen bir Sözleşme olduğunu görerek akabinde sözleşmeyi imzalamak üzere -------- başvurduğunu beyan etmektedir.Madde 4. İşçi-işveren İlişkisi 4.1..

FİRMA, işçilerinin iş sözleşmesi ve feshinden doğan her türlü hak, tazminat ve alacaklarını eksiksiz ve süresi içinde vermek/ödemek zorundadır.4.2. FİRMA, işbu sözleşmeye konu olan hizmette doğrudan veya dolaylı olarak çalışan tüm personelinin ücretlerini, ilgili mevzuattan doğan diğer tüm hakları ile birlikte kanuni süre içerisinde eksiksiz olarak ödeyecek olup nitekim FİRMA her ayın 5. gününe kadar, bir önceki aya ilişkin;

ücret ve benzeri hakların ödendiğine ilişkin banka kayıtları, puantaj cetveli, SGK bildirgeleri, SGK primlerinin, vergilerinin yatırılmış olduğuna ilişkin banka tarafından imzalı banka dekontu, işçilerin izin cetveli, işçilerin puantaj cetveli, işe giren işçilerin işe giriş bildirgesi, işçilerin imzalı ücret bordro suretleri, işten ayrılan işçilerin haklarını aldıklarına ilişkin belge ve banka ödeme dekontlarını yazılı olarak tüm belgeleriyle birlikte --------- bildirecektir.

FİRMA’nın iş bu maddede sözü geçen belgeleri kendisine süresinde -------- teslim etmemesi durumunda --------- iş bu sözleşmedeki diğer hakları saklı kalmak kaydıyla FİRMA’nın vadesi gelmiş olan borçlarının ödemesini durdurabilir.

4.3. ---------- dilediği zaman masrafı FİRMA’ya ait olacak şekilde kendi personeli ya da anlaşacağı kişiler vasıtasıyla FİRMA’nın bir gün önceden haber vermek kaydıyla işyeri içinde FİRMA’nın yukarıdaki.1.ve,.2. madde hükümlerine uygun hareket edip etmediğini inceleyebilir ve denetleyebilir. FİRMA; denetlemeyi yapan kişinin talep edeceği her türlü iş bu maddede anılan bilgi ve dokümanları talep ettiği anda incelemesine sunacaktır.

FİRMA’nın iş bu maddede sözü geçen belgeleri inceleme ve denetleme yapan kişiye teslim etmemesi durumunda --------- iş bu sözleşmedeki diğer hakları saklı kalmak kaydıyla FİRMA’nın vadesi gelmiş olan borçlarının ödemesini durdurabilir.

FİRMA’nın belge ve kayıtlarını denetleyen kişinin FİRMA’nın yukarıdaki 1 ve , .2. madde hükümlerine uygun hareket etmediğini tespit etmesi durumunda FİRMA derhal aykırı hareketine son vererek tespit edilen hata, eksiklik ve/veya aksaklığı sona erdirecektir.

Aksi durumda --------- --------- Hizmet Sözleşmesi iş bu sözleşmedeki diğer hakları saklı kalmak kaydıyla FİRMA’nın vadesi gelmiş olan borçlarının ödemesini durdurabilir ve sözleşmeyi haklı sebeple tazminatsız olarak feshedebilir. 4.4.. FİRMA, işçilerine ve 3. kişilere karşı olan yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdiğini kanıtlamadığı sürece, sözleşme herhangi bir nedenle sona ermiş dahi olsa --------- tarafından alıkonan tutarı --------- talep edemez.

Madde 11. Teminat Mektubu:FİRMA, bu sözleşme ve bu sözleşmeye bağlı protokol, ek sözleşme, taahhüt vb tüm ekler ayrıca sair alacakları da dahil olacak şekilde doğan borç ve taahhütleri ve cezai şartın garantisini teşkil etmek üzere; • ---------- kabul edeceği bir veya birkaç bankaya ait, • --------- kabul edeceği metne uygun olmak üzere, • --------- belirleyeceği tutarda kesin ve istenen süreli banka teminat mektubu, • Her türlü masrafı FİRMA tarafından karşılanmak üzere, kesin ve istenen süreli banka teminat mektubu veya mektuplarını --------- vermeyi kabul ve taahhüt etmiştir.

FİRMA, --------- herhangi bir ihtarda bulunmasına gerek olmaksızın bu banka teminat mektuplarından alacaklarını tahsil etme hakkını haiz olduğunu kabul ve taahhüt etmiştir. Böyle bir durumda FİRMA, anılan teminatı bir hafta içerisinde yenilemeyi veya tamamlamayı kabul ve taahhüt etmiştir.

FİRMA, süreli teminat mektubunun süresinin dolmasından 15 gün önce teminat mektubunun süresi -------- tarafından uygun görülen süre kadar uzatmayı veya süresi --------- tarafından belirlenen yeni teminat mektubu vermeyi kabul beyan ve taahhüt eder. ---------- FİRMA’nın eylemleri nedeniyle ve/veya yürürlükteki mevzuat gereği FİRMA’nın çalışanlarına, kamu kurumlarına ya da 3. Kişilere müteselsilen ya da FİRMA’dan kaynaklanan sebeplerle borçlu olması durumunda --------- henüz karşılamamış (ödememiş) olduğu bu sorumluluğun teminatını teşkil etmek üzere dilerse teminat mektubunu/mektuplarını nakde çevirerek bedelini teminat olarak alıkoyabilir.

FİRMA -------- vereceği teminat mektubu/mektuplarının nakde çevrilmesinin haklı nedenle olup olmadığı konusundaki tüm yorum ve takdir yetkisini --------- bırakmıştır. Bu nedenle FİRMA teminat mektubunun/mektuplarının nakde çevrilmesi nedeniyle --------- ve ilgili --------- yetkililerine, çalışanlarına karşı her türlü şikâyet hakkından ve ihtiyati tedbir talebinden şimdiden feragat etmiştir.

FİRMA’nın iş bu sözleşme gereği --------- süreli bir teminat mektubu vermiş olması ve -------- bu teminat mektubunu kabul etmiş olması --------- iş bu maddede belirtilmiş olan sair haklarını etkilemeyecek ve/veya sona erdirmeyecektir. Yukarıda anılan banka teminat mektup/mektupları tutarları 1 yıllık dönemler halinde ----------Ticaret Odası toptan eşya fiyatları endeksine göre arttırılır.4.e.2.

Taraflar arasında imzalanan 08.07.2020 tarihli Fesih Protokolü başlıklı sözleşmeye göre. Madde 2.4.

FİRMA’nın çalıştırdığı işçilerin her türlü ücret ve sosyal güvenlik primleri ve/veya kamu kurumları ile üçüncü kişilere karşı (“sözleşme”) hükümleri gereği --------- müteselsilen sorumlu olabileceği FİRMA’ya ait diğer tüm borçlara ilişkin ----------- FİRMA’ya rücu edebilme ya da bu borçları sonradan FİRMA’ya rücu edebilmek kaydıyla (“sözleşme”) hükümleri kapsamında ödeme hakkı ile FİRMA’nın (“sözleşme”)’ye aykırı davranışı nedeniyle iş bu protokolün akdedilmesinden sonra öğrendiği ve/veya maruz kaldığı zararlarını (“sözleşme”) kapsamında talep hakkı saklıdır. --------,bu haklarının temini için varsa kendisinde bulunan FİRMA’ ya ait

alacakları (‘’sözleşme’’) hükümlerinde belirtilen koşullarda kullanılabilir. -------- iş bu paragrafta belirtilmiş olan haklarını (‘’sözleşme’’)nin feshedilmesinden sonra da iş bu paragrafta belirtildiği biçimde kanuni süreler boyunca kullanabilecektir.4.e.3. Taraflar arasında imzalanan 02.12.2019 tarihli Ek-6 ---------- Sözleşmesi başlıklı sözleşmeye göre. Madde 2. Konu: İşbu sözleşme kapsamında.

FİRMA; --------- müşterilerine ait yükleri --------belirleyeceği yurtiçi çeşitli teslim noktaları arasında taşımayı kabul, beyan ve taahhüt etmiştir. Madde 5. Firmanın Yükümlülükleri: 5.2. Firma elemanlarının hizmet akdinden ve bunların feshinden doğan her türlü yasal hakkını vermeye ve belgelerini --------- ve mevzuat kapsamında zorunlu olan kamu kurum/ kuruluşlarına ibraza mecburdur. Firma, çalıştıracağı sürücülerinin… yükümlüdür. 4.e.4.

Sözleşmenin ilgili maddeleri uyarınca tarafların yükümlülükleri, teminat mektubunun nakde çevrilme koşullarının oluşup oluşmadığı hususunun incelenmesi: Taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin ilgili maddeleri yukarıda alıntılanmıştır. Buna göre davacı taraf, Ek-6 -------- Sözleşmesi uyarınca yanında işçi çalıştırmak suretiyle sözleşmedeki edimini yerine getirmeyi üstlenmiştir.

Yine, taraflar arasında akdedilen 02.12.2019 tarihli --------- Hizmet Sözleşmesi (Genel Hükümler) başlıklı sözleşmenin 2. Maddesinde, sözleşmenin eklerinin de ana sözleşmenin bir bütünü olacağı kararlaştırılmıştır. Tüm dosya kapsamındaki belge ve delillerin incelenmesi neticesinde. Dava nakte çevrilen teminat mektubu bedelinin tahsili talebine ilişkindir.

Yapılan mali incelemede, Davacının ve davalının ticari kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu anlaşılmıştırDavalı şirketin ticari defter kayıtlarında dava konusu 03.04.2020 tarihli -------- no'lu -------- Bankası --------- Şubesi 50.000,00 TL bedelli kesin teminat mektubunun 05.04.2021 tarihinde nakde çevrildiği görülmüştür.Taraflar arasındaki sözleşmenin 11.maddesinde;

“-------- FİRMA’nın eylemleri nedeniyle ve/veya yürürlükteki mevzuat gereği FİRMA’nın çalışanlarına, kamu kurumlarına ya da 3. Kişilere müteselsilen ya da FİRMA’dan kaynaklanan sebeplerle borçlu olması durumunda --------- henüz karşılamamış (ödememiş) olduğu bu sorumluluğun teminatını teşkil etmek üzere dilerse teminat mektubunu/mektuplarını nakde çevirerek bedelini teminat olarak alıkoyabilir.” İbaresine yer verildiği, 02.12.2019 tarihli sözleşmeye göre davacının, işçileri ile ilgili tüm ödemeleri yasal süresi içerisinde yapmak ve ilgili belgeleri de davalı tarafa teslim etmek borcu altına girdiği görülmektedir.

Taraflar arasında akdedilen sözleşme ve eklerinin ve dosya içerisine gelen SGK yazı cevabının incelenmesi neticesinde davacının, işçilerine ilişkin SGK primlerini yasal süresinde ödemediği, SGK'ya borcunun bulunduğu ve bu ödemelere ilişkin belgeleri davalının talebine rağmen davalı tarafa iletemediği, bu kapsamda sözleşmeye göre teminat mektubunun nakde çevrilmesi ve bedelinin teminat olarak tutulması şartlarının oluştuğu anlaşılmakla, davacının davalıdan nakde çevrilen teminat mektubunun iadesi şartlarının oluşmadığı değerlendirilerek davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.