İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/371 K.2024/959

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/371 Esas

KARAR NO: 2024/959

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 10/05/2022

KARAR TARİHİ: 12/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA: Davacı ile iş ilişkisi içinde bulunan dava dışı -------- Şirketi tarafından keşide edilerek davacıya verilen -------- çek numaralı, 62.500,00 TL bedelli, ---------- Bankası ----------- Şubesi'ne ait bir adet çekin kaybolduğunu tespit etmekle ilgili ---------- E. sayılı dosyasında çeklerin iptali için çek iptali davası açtıkları iptal davasında ihtiyati tedbir taleplerinin kabul edildiği, TTK'nın 757.maddesi uyarınca dava konusu çekin ödemeden men edildiği, ----------Ş tarafından ---------- E. Sayılı dosyasına yazılan 05.02.2022 tarihli cevabi yazıda " dava konusu çekin ---------Ş. tarafından ibraz edildiğini" bildirdiği,

bunun üzerine--------Asliye Ticaret Mahkemesi 28.04.2022 tarihli duruşma tutanağının numaralı ara kararı ile çek hakkında istirdat davası açmak üzere 2 hafta kesin süre verildiği, davacının yedinde bulunan çekin kaybolduğu, müvekkilinin davalı ile de herhangi bir ticari ilişkisi olmadığı, davalının dava konusu çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiği ve bankaya ibraz ettiği, çekin müvekkilden habersiz olarak ciro edildiği çekin üzerindeki cironun müvekkiline ait olmadığı,

yargılama aşamasında alınacak rapor ile de bu husus ispat olunacağı, açıklanan nedenlerle davalı iyi niyetli hamil olmayıp, iyi niyetli olsa dahi imzanın sahteliğinin kendisine karşı da ileri sürülebileceği düşüncesiyle davacının elinden rızası dışında çıkan çekin istirdadına ve müvekkilimizin meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine karar verilmesini mahkemenizden talep etme zorunluluğu doğduğu, davacının elinden rızası dışında çıkan çekin istirdadına ve davacının meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davacı yan tarafından çekin kendi elinden kaybolduğu iddiası ileri sürülmüşse de bu husus gerçeği yansıtmadığı, Davacı yan ---------- tarafından kendisi adına keşide edilen çeki kendi rızası ve imzası --------- isimli şahıs adına ciroladığı, davacı yanın dava dilekçesi ekinde sadece inün suretini delil olarak sunmuşsa da cevap dilekçemiz ekinde çekin arka yüzünün sureti mevcut olup Sayın Mahkemeniz tarafından da incelendiğinde görüleceği üzere çekin arkasında bir ciro silsilesi oluşturulduğu ve davacı --------- tarafından ilgili çekin dava dışı --------- için ciro edildiği,

çek kendisine geçen ---------ise ilgili çeki davalı şirket için ciroladığı, davalı şirkete çekin hamili olarak çeki teslim eden --------- ile davalı şirket arasında ekte sunulan kira sözleşmesi gereğince kiracılık ilişkisi bulunduğu, öncelikle şu hususu belirtmekte fayda vardır ki cevap dilekçemiz ekinde sunulan kira sözleşmesinde gö izere kiraya veren --------Şti olarak görünüyor olsa da; ----------Şti., ---------Ş'nin eski unvanı olup buna ilişkin ---------- ilanının ekte sunulduğu, dava dışı -------- müvekkili şirketin maliki konumunda olduğu -------- içerisinde bulunan marketi, işletilmesi amacıyla kiraladığı,

kira ödemelerine istinaden de davacı --------- tarafından kendisine ciro edilen çeki müvekkili ---------- adına ciroladığı, müvekkilinin çekin vadesi geldiğinde ilgili çeki bankaya ibraz ettiği ancak banka tarafından çekin ödeme yasağı olduğu belirtildiğinden çekin karşılığını tahsil edemediği,

yukarıdaki anlatımlarımızdan hareketle Sayın Mahkeme tarafından sunulan deliller üzerinde gerekli incelemeler yapıldığında, davacı --------- çeki kendi rızası ile imzalamak suretiyle dava dışı ----------- ciro ettiği, ancak daha sonra çeki kayıp ettiği iddiası ile haksız ve mesnetsiz olarak ---------- E. Sayılı dosyası ile çek zayi davası açtığı, kendisine istirdat davası için süre verildiğinde ise huzurdaki davayı kötü niyetli olarak ikame ettiği ve müvekkilinin anılan olaylardan ve davacının iddialarının hiç birinden sorumlu ya da ağır kusurlu olmadığı,

müvekkili tarafından usulüne uygun şekilde kendisine ciro ile gelen ve hamili konumunda olduğu çeki bankaya ibraz ederek tahsil edilmek istenmesinin hayatın olağan akışına ve kanuna uygun olduğunun anlaşılacağı, arz ve izahı olunan sebeplerden ötürü ; davacının davasının reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava çekin istirdadı talebine ilişkindir.İş bu istirdat davasına konu olan keşidecisi dava dışı -------- Şirketi, lehtarı davacı -------- olan 15.01.2022 vadeli --------- Bankası--------- Şubesi --------- seri numaralı 62.500,00 TL bedelli çekin ciro silsilesi incelendiği zaman davacı --------- cirosu ile dava dışı -------- verildiği,

dava dışı ---------- tarafından ise yine davalı ----------’ ciro edildiği davalı ---------- tarafından17.01.2022 tarihinde bankaya ibraz edilmiş olup --------- Bankası --------- Şubesi tarafından ödeme yasağı bulunması nedeniyle hiçbir işlem yapılmadığı görülmüştür.Davacı vekilince Müvekkili ile iş ilişkisi içinde bulunan dava dışı ---------ŞTİ. tarafından keşide edilerek verilen -------- çek numaralı, 62.500,00 TL bedelli, --------- Bankası ---------- Şubesi'ne ait bir adet çekin kaybolduğunu tespit etmekle ---------- E. sayılı dosyasında çeklerin iptali için çek iptali davası açıldığı,

yargılama aşamasında --------- E. Sayılı dosyasına yazılan 05.02.2022 tarihli cevabi yazıda " dava konusu çekin ---------Ş. Tarafından ibraz edildiğini" bildirildiği bunun üzerine Bunun üzerine çek hakkında açılan iş bu istirdat davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı vekili çekin kaybolduğu, davacının davalı ile de herhangi bir ticari ilişkisinin olmadığı, davalının dava konusu çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiği ve bankaya ibraz ettiği , Çekin davacıdan habersiz olarak ciro edildiği ve çekin üzerinde cironun davacıya ait olmadığı iddia edilmiştir.

Çek üzerinde imza incelemesi yaptırılmış olup düzenlenen raporda sonuç olarak çekin arka yüzünde bulunan 1. Ciro imzasının davacı nın eli ürünü olduğuna ilişkin kanaat bildirilmiştir.

Mali incelemede neticesinde.

Davalı vekilinin cevap dilekçesi ekinde sunduğu belgelerin incelenmesi neticesinde; davalının dava konusu çekte cirosu bulunan dava dışı --------&--------- içerisinde bulunan marketin işletilmesi ile ilgili bitiş tarihi 31.10.2021 olan taraflarca imzalı bir kira sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşme ile davalının dava dışı --------- ile ticari ilişkisinin olduğunun anlaşıldığı ancak çekin arka kısmındaki ciro silsilesine göre davacı ---------- tarafından dava dışı ----------- adına cirolanan çekin dava dışı ---------- ne için verildiği, cirolama işleminin hangi tarihte yapıldığının dosya kapsamından anlaşılamadığı,

yine davalı -------- ticari defter kayıtlarının incelenememesi nedeniyle dava konusu çekin hangi tarihte dava dışı ---------- alındığı, davalının ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı yönünde tespit yapılamadığı, ancak davalı ---------- tarafından dava konusu çekin 17.01.2022 tarihinde bankaya ibraz edilmiş olduğu, ---------- Bankası --------- Şubesi tarafından ödeme yasağı bulunan dava konusu çekle ilgili hiçbir işlem yapılmadığının görüldüğü,Davacı --------- ortağı olduğu dava konusu çekin keşidecisi dava dışı --------- ile davalı --------- şirketi arasında ticari ilişkiye rastlanmadığı,

davalı ---------- Şirketi vekilinin sunduğu belgelere göre çekte cirosu bulunan dava dışı --------- ile ticari ilişkisinin olduğunun anlaşıldığı, davacı ve dava dışı ---------- ticari defter kayıtları üzerinde inceleme yapıldığı, yapılan incelemeler neticesinde davacı -------- mükellefiyetinin bulunmadığı, davacı --------- dava dışı ----------- Şirketinin ortağı ve yetkilisi olduğu, dava dışı ----------- şirketinin ticari defter kayıtlarında dava konusu 15.01.2022 vadeli ---------- Bankası --------- Şubesi --------- seri numaralı 62.500,00 TL bedelli çekle ilgili bir kayda rastlanılmadığı,

yine dava dışı ---------- ticari defter kayıtlarında davacı --------- hesap hareketlerinin takip edildiği --------- ve --------- nolu hesapların incelendiği yapılan inceleme sonucunda dava tarihi itibariyle (10.05.2022) ---------- nolu hesapta dava dışı --------- şirketine 3.150.656,77 TL borçlu, ----------- nolu hesapta ise dava tarihi itibariyle (10.05.2022) dava dışı ----------- şirketine 147.112,22 TL borçlu toplamda ise davacı ---------- dava dışı -------- şirketine dava tarihi itibariyle (3.150.656,77 +147.122,22)= 3.297.778,99 TL borçlu olduğu,

eş deyişle dava dışı ----------- şirketinden alacağının bulunmadığı tespit edildiğine ilişkin kanaat sunulmuştur.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Dava çekin istirdadı talebine ilişkindir Davacı vekilince .---------- E. sayılı dosyasından istirdata konu çekin çekin iptali için dava açılmış, yargılama aşamasında davalı şirket tarafından çek bankaya ibraz edildiğinden iş bu çekin istirdatı davası açılmıştır.Dava konusu olan keşidecisi dava dışı --------- Şirketi,

lehtarı davacı ---------- olan 15.01.2022 vadeli --------- Bankası ----------- Şubesi --------- seri numaralı 62.500,00 TL bedelli çekin ciro silsilesi incelendiği zaman davacı ---------- cirosu ile dava dışı ----------- verildiği,

dava dışı ------------ tarafından ise yine davalı ------------ ciro edildiği görülmektedir.6102 sayılı TTK'nın 792. maddesine göre ''çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü doğrultusunda ispat yükü davacı taraftadır.

Davacının öncelikle usulüne uygun delillerle çekin rızası dışında elinden çıktığını ispatlaması, bu iddiasını ispatlamasından sonra ise 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesi uyarınca davalının bu çeki iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olduğunu ispatlaması gerekmektedir. Mali inceleme neticesinde.

Davacının çekin keşidecisi dava dışı --------- şirketinden alacağı bulunmadığı borçlu olduğu, davalının dava konusu çekte cirosu bulunan dava dışı --------- --------- içerisinde bulunan marketin işletilmesi ile ilgili bitiş tarihi 31.10.2021 olan taraflarca imzalı bir kira sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşme ile davalının dava dışı ----------- ile ticari ilişkisinin olduğunun anlaşıldığı,

Davacı vekilince Çekin davacıdan habersiz olarak ciro edildiği ve çekin üzerinde cironun davacıya ait olmadığı iddiasını dayanıldığından yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde, çekin arka yüzünde bulunan 1. Ciro imzasının davacının eli ürünü olduğu anlaşılmakla davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu davacı tarafından ispat edilemediğinden davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.