İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/517 K.2025/865

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/517

KARAR NO: 2025/865

DAVA

İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:30/06/2022

KARAR TARİHİ:23/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ------ adresinde bulunan ve tapuda ------ parselde kayıtlı akaryakıt satış ve servis istasyonunun işleticiliği konusunda ---- tarihine kadar geçerli kalmak üzere----- imzalandığını, ayrıca davalı şirket tarafından ----- tarihinde bayilik sözleşmesine ek olmak üzere ariyet sözleşmesi,

otomasyon sözleşmesi ve taahhütname ve ek taahhütname imzalandığını, davalının, bayilik sözleşmesine ek olarak düzenlemiş olduğu ek taahhütname ile müvekkili şirkete başta gayri maddi hak bedeli olmak üzere ürün alımından kaynaklanan borçları bulunduğunu, aynı zamanda müvekkili şirket tarafından kendisine sağlanacak olan menfaatleri kabul ettiğini beyan eden ve yükümlülüklere aykırı tutum ve davranışların sonuçlarını belirleyen taahhütlerde bulunduğunu, davalının, bayilik sözleşmesi süresi içerisinde ürün alımına ilişkin taahhütlerini yerine getirmeyip, ürün bedelinden kaynaklanan borçlarını ödemeyip,

müvekkili şirketin sözlü ve yazılı ihtarlarına rağmen akaryakıt satış ve servis istasyonunda ürün satışı gerçekleştirmeyerek bayilik sözleşmesini, taahhütname ve ek taahhüt hükümlerini ihlal edip, müvekkili şirketin zarara uğramasına neden olduğunu, bunların yanında davalının, müvekkili şirkete haber vermeksizin başkaca bir dağıtım şirketi ile bayilik sözleşmesi akdedip, lisans alarak, müvekkili şirket ile aralarındaki bayilik ilişkisini süresinden önce ve haksız şekilde feshettiğini, ilgili düzenleme gereği ----;

davalının müvekkili şirket nezdindeki tüm borçlarının muaccel hale geldiğini, müvekkili şirket tarafından davalıya ------- yevmiye numaralı ihtarı keşide edilip, bu ihtarname ile davalıya borçlarının muaccel hale geldiği bildirilmek suretiyle davaya konu alacak bedellerinin ödenmesi gerektiğinin bir kez daha ihtar edildiğini, ihtara rağmen davalının borçlarını ödemediğini, bu sebeple davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, müvekkilinin davalının ödememiş olduğu fatura alacaklarından kaynaklı 17.248,00 TL tutarında alacağının bulunduğunu,

davalının müvekkil şirkete 50.000,00 TL gayri maddi hak bedeli ödemesi gerektiğini, davalının bayilik sözleşmesini haksız ve süresinden önce feshi sebebiyle müvekkili şirketin kar mahrumiyeti doğmuş olup, alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde artırılmak üzere ( fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile ) kar mahrumiyeti alacaklarından şimdilik 25.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalının itirazının iptali ile takibin devamına, davalının % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilerek,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.Davalı ve / veya vekili tarafından huzurdaki davaya karşı her hangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacı şirket ile davalı şirket arasında imzalanan bayilik sözleşmesi, ariyet sözleşmesi, taahhütname gereğince; davalı bayi şirket aleyhine ürün fatura bedeli, gayri maddi hak bedeli ile kar mahrumiyeti alacağının tahsili istemine ilişkin icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67 maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.

Davaya konu--------- Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine ---- asıl alacak (gayri maddi hak bedeli ) ,--- fatura, ---- fatura, --- fatura,---- fatura, ---- asıl alacak (kar mahrumiyeti) ---- İşlemiş Faiz olmak üzere toplam ---- alacağın reeskont avans faiziyle tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı,

davalının itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.Davalının ticari defterlerinin incelenmesi için ------ Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmış, talimat mahkemesince tarafına gönderilen muhtıraya rağmen davalı şirket ticari defterlerini bilirkişi incelemesine sunmadığından inceleme yapılamamıştır.Dosya nitelikli hesap uzmanı bilirkişisi ---- akaryakıt alanında uzman sektör bilirkişisi ------ ve SMMM bilirkişi ---- oluşan heyete tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti raporunda özetle ;''Taraflar arasındaki sözleşmenin davalının tarafından eylemli bir şekilde feshedilmiş olup olmadığının dosyadan anlaşılmadığı,

Mahkemece sözleşmenin davalı tarafından haksız yere feshedildiği sonucuna varılacak olursa. Davacının fatura alacağı olarak ---- takip tarihi itibariyle cari hesaptan kaynaklı 16.348,00 TL asıl alacak ve talebi ile bağlı olarak 437,13 TL işlemiş avans faizi olmak üzere toplam 16.785,13 TL tutarınca alacağının bulunduğu.

Davacı tarafın davalıdan gayri maddi hak bedeli olarak 26.11.2021 takip tarihi itibariye 50.000,00 TL asıl alacak ve 23.571,88 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 73.571,88 TL alacağının bulunduğu.

Taraflar arasındaki sözleşme 15.05.2019 tarihinde imzalandığından ve davacı tarafın gelir tablosuna göre 2019 yılında 87.159.588,50 TL net dönem zararı raporladığı görüldüğünden davacının zarar taleplerinin ispata muhtaç olduğu,'' yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.------ tarihleri arasında davalının bayilik lisansı aldığı dağıtım firmalarına ilişkin bilgiler celp edilmiş, dosya ek rapor için bilirkişi heyetine yeniden tevdi edilmiştir.

Ek raporda; '' Davalının ------ adresindeki tesis için --- tarihinde ------- numara ile 12 yıl süre ile lisans verildiği, lisansın halen yürürlükte olduğu, ve şirketin ---- bayisi olarak faaliyet gösterdiği,----- sayılı olur ile ---- bayisi haline geldiği ve faaliyetine devam ettiği, ----haline geldiği ve faaliyetine devam ettiği, ----- bayisi haline geldiği ve faaliyetine devam ettiği,------ bayisi haline geldiği ve faaliyetine devam ettiği, ------bayisi haline geldiği ve faaliyetine devam ettiği,

---- Şirketinin bayisi haline geldiği ve faaliyetine devam ettiği ve halen ---- bayisi olarak faaliyetlerini yürüttüğü ---- tarafından tespit edildiği, Davalı tarafın kısa bir süre içerisinde bu şekilde ------- tadili yapması normal gibi görünse de -----bayisi iken başka bir şirketle anlaşıp lisans tadili yapıp faaliyetini sürdürmesi, davacı ile yapmış olduğu sözleşmeye tamamen aykırı olduğu, ------gelen yazı da dikkate alınarak, kök raporda ulaşılan sonuçlarda değişiklik yapmayı gerektirir bir hususun bulunmadığı,

kök raporda yapılan mali incelemede davacının sözleşmenin süresinden önce sona ermiş olması nedeniyle zarara uğramadığı tespit edilmiş olduğu '' mütala edilmiştir.

Mali bilirkişiden davacının ticari defter ve kayıtları baz alınarak davalı bayinin kar hesabının yapılması, mahkemeye bu hususta sunulan ek raporun aksine seçenekli rapor hazırlanması istenmiş, düzenlenen 2. Ek rapor;'' davacı şirketin davalı şirket ile çalıştığı ----- tutarında brüt kar elde ettiği, bu tutardan günlük ortalama brüt karın ----- olarak hesaplandığı, 24.07.2020 temerrüt tarihinden, sözleşmenin bitiş tarihi olan 31.08.2021 tarihi arası 403 gün olarak hesaplandığından, davacının mahrum kaldığı brüt kar tutarı ----467.536,42 TL olarak hesaplandığı,

davacı tarafın 26.11.2020 takip tarihinde mahrum kalınan kar bedeli olarak 25.000,00 TL tutarında talepte bulunduğu'' şeklinde sunulmuştur.Tüm dosya kapsamına göre yapılan değerlendirmede; taraflar arasında ---- tarihinde bayilik sözleşmesi imzalanmış olup, sözleşmenin normal bitiş tarihi ---- tarihi olarak kararlaştırılmıştır.

Davacı şirketin ----- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile taraflar arasındaki sözleşmenin feshedildiği, ----- gelen yazı cevabına göre davacının bayisi olduğu dönem devam ederken davalının 2020 yılında başka bir şirketle anlaşıp lisans tadili yapmak suretiyle ----- tarihinden sonra başka bir firmanın bayisi olarak faaliyetini sürdürdüğü anlaşılmış davacının feshinin haklı olduğu kanaatine varılmıştır.

Davaya konu ------- icra takip tarihi itibariyle davacının davalıdan, cari hesaptan kaynaklı 15.930,00 TL ve 418,00 TL fatura tutarı toplamı 16.348,00 TL alacağının bulunduğu, bu alacağa 437,13-TL işlemiş faiz talep edebileceği, davacı tarafın davalıya ödediği 50.000,00 TL gayri maddi hak bedelini 23.571,88 TL işlemiş faizi ile talep edebileceği, bu alacak kalemi yönünden fazlaya ilişkin faiz isteminin haksız olduğu,

davacının davalı ile bayilik ilişkisi yürüttüğü dönemde kar ettiği, sözleşmenin haklı feshine dayalı olarak da davalıdan takibe konu 25.000,00-TL kar kaybı alacağını talep etmekte haklı olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.