İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/518 K.2024/742

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/518

KARAR NO: 2024/742

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 01/07/2022

KARAR TARİHİ: 10/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava-dışı sigortalı ----------Ş.'nin --------- yerleşik ---------- isimli firmadan 3 kap tabaka deri cinsi emtia satın aldığını ve --------- ----------- gönderilen emtiaların müvekkili tarafından ------------ numaralı 26.05.2019 tanzim tarihli NAKLİYAT EMTİA ABONMAN SİGORTA POLİÇESİ ile teminat altına alındığını, ana taşıyıcı olarak davalı ---------- şirketinin sorumluluğunda, --------- ---------- 3 kap 1.140,07 Kg. tabaka deri sevkiyatının gerçekleştiğini, CMR Belgesi'nde görüleceği üzere malların hasarsız ve eksiksiz olarak taşıma işini üstlenen davalı firma tarafından teslim alındığını,

04.01.2021 tarihinde parsiyel taşıma şeklinde başlayan taşımada 15.01.2021 tarihinde --------- Gümrük Müdürlüğü'ne bağlı antrepoda boşaltma esnasında emtiaların hasarlandığının tespit edildiğini ve alıcı firma tarafından CMR senedine ihtirazi kayıt düşüldükten sonra,

antrepo yetkilisi ve araç sürücüsünün de imzasını taşıyan hasar tutanağının tanzim edildiğini, hasar sonrası olayın ihbarı üzerine davacı sigorta şirketinin zararı, görevlendirdiği bağımsız ekspere tespit ettirmek suretiyle sigortalısına 21.682,16 Euro olarak ödediğini, eksper raporunda da belirtildiği üzere rücu muhatabının davalı taşıyıcı ve dolayısıyla da onun mesuliyetine sigorta güvencesi sağlayan diğer davalı olduğunu, hasar ödemesinin dekontları ve temlik yapıldığına dair mutabakatnamenin dosyaya sunulduğunu,

davalı tarafın CMR'nin m.17/2. hükmünden yararlanamayacağı gibi kendi kusurundan kaynaklanmadığına dair yeterli ve somut bir delil sunamadığı takdirde de CMR Konvansiyonu md. 29'a göre ağır kusurun varlığı da söz konusu olacağı ve hasar tazminatının eksper raporunda belirtilen hasar miktarına göre yapıldığından davalı tarafın sorumluluğunun da bu miktar üzerinden olacağını,

taşıyıcının CMR' den doğan sorumluluğu CMR sigortacısı diğer davalı tarafından himaye edildiği için davacı sigortacının TTK md. 1472 ve md.1481'e dayanarak davalı taşıyıcı ile birlikte diğer davalı CMR sigortacısına da halefiyete dayalı rücu davası açabilmesinin mümkün olduğunu, davacı tarafından davalılar aleyhine, ----------- İcra Müdürlüğü ----------- E. sayılı icra dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalıların takibe, borca,

faize ve ferilerine itiraz etmesi üzerine takibin durmasına karar verildiğini beyanla davalı tarafın haksız tüm itirazlarının iptali ile takibin devamına davalılar aleyhine alacak değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı taraf iddia edilen hasardan zarar görenin sigortalısı olduğunu ve sigortalısının zarara uğrayıp uğramadığı hususlarını yazılı delille kanıtlayamadığından davanın aktif husumet ehliyeti eksikliği nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, zamanaşımı süresinin dolduğunu, CMR Konvansiyonu kapsamında taşıyanın sorumluluğunun çerçevesinin çizildiğini, davacının sigortalısı ve dava dışı gönderici daha düşük taşıma ücreti ödemek için eşyanın diğer eşyalarla birlikte taşınmasını talep ettiğini, yükleme, sabitleme ve boşaltma ile ilgili olarak TTK md. 863'de kapsamında göndericinin sorumluluğunun açık bir şekilde belirtildiğini,

CMR Konvansiyonu md. 17'de yer alan düzenlemelere göre zarar oluşsa bile tazmininden davalıların sorumlu tutulamayacağını, hiçbir şekilde sorumluluğun kabulü anlamına gelmemesi kaydı ile ekspertiz raporunda 1. Palette istifli bulunan derilerin taşıma eşiğinin kırılmış olduğu,

2. Palette istifl bulunan taşıma eşiğinin yırtılmış, parça deri bir kısmının hasarlı olduğu ve 3. Palette bulunan rulo halindeki döşemelik kumaş emtiasının hasarsız olduğunun tespit edildiğini, hasar deri emtiasını taşıyan eşiklerin kırılması sonucu meydana geldiğinden ve eşiklerin üzerlerine emtianın yerleştirilmesi işi tamamı ile gönderici konumunda bulunan dava dışı satıcının sorumluluğunda olduğundan davalılara mesuliyet yüklenemeyeceğini,

davalı taşıyıcının eşiklerin ne kadar dayanıklı ve sağlam olduğunu önceden bilemeyeceği için taşıma senedine çekince koymasının beklenemeyeceğini davalı tarafa hiçbir şekilde sorumluluk yüklenemeyeceğini, ekspertiz raporunun 10. sayfasında "Hasar Nedeni” başlığı altında da açıkça belirtildiği üzere emtianın gönderici tarafından iç nakliye aracına da hasarlı şekilde yüklendiğini, gönderici konumunda bulunan dava dışı satıcının hasarlı emtiaları iç nakliye aracına yüklediğini, emtianın o şekilde sevk edilmesini sağladığını, eksper raporunun 6. Sayfasında davalı taşıyıcı yetkilisi tarafından gönderilen maile de yer verildiğini,

işbu mailden de anlaşılacağı üzere, davalı müvekkil şirketin ----------- bulunan acentesinin, malzemeleri deposuna indirdikten sonra gönderici tarafından hasarlı olarak araca yüklendiğiyle ilgili davalı taşıyıcıya bilgilendirme maili gönderdiği ve ekte yer alan fotoğrafları paylaştığını, davacı tarafın hukuki deliller arasında saydığı ekspertiz raporunun kullanılabilmesi için ekspertizin tüm tarafların kabul ettiği üçüncü bir firmaya yaptırılması ve tüm tarafların ortak katılımı ile yapılması gerektiğini, raporun mahkeme tarafından göz ardı edilmesini,

hiçbir şekilde davalı tarafın hasardan sorumlu olduğunun kabulü anlamına gelmemesi kaydıyla aksi yönde karar verilirse CMR Konvansiyonu md.23 gereği taşıyıcının tazminat bağlamında sorumluluğunun, hasarlandığı iddia olunan emtianın brüt ağırlığı 470,01 kg olduğundan CMR Md. 23'e göre “470,01 kg brüt ağrılık x 8,33 SDR" üzerinden 3.915,18 SDR ile sınırlı olacağını ve karşılığının da 3.915,18 SDR x 1,18815 EUR şeklinde hesaplandığında 4.651,82 EUR olarak hesaplanabileceğini, sınırlı sorumluluk miktarının üzerinde kalan taleplerin reddi gerektiğini,

hasarın tespiti için ekspertiz incelemesi yaptırıldığı da dikkate alındığında alacak likit olmadığından davacı lehine icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesinin hukuken mümkün olmadığını beyan ederek davanın öncelikle usulden reddine, esasa girilmesi durumunda esastan reddine karar verilmesini ve davacı aleyhine takip konusu alacağın % 20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; uluslararası karayolu taşımasında, sigortalısı akdi taşıyıcıya ödeme yapan davacı sigortacının,fiili taşıyıcı ve sigortasına rücu alacağı için başlattığı takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Mahkememizce sigorta şirketinden hasar dosyası ve icra dosyası celp edilmiş, incelenen ------- İcra Müdürlüğü ---------- Esas sayılı icra dosyasında ilamsız takibin dosyamız davacısı tarafından 18/05/2021 tarihinde 21.682,16-Euro Asıl Alacağın dosyamız davalılarından tahsili için başlatıldığı, anlaşılmıştır.

Davalıların icra takibine süresi içerisinde itiraz ettiği, dava şartlarının tamam olduğu tespit edilmiştir.Mahkememizce dosya uluslarası taşımacılık sektöründe uzman bilirkişiden ve taşıma sigortası konusunda uzman bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti raporlarında özetle:'' Somut olayda olduğu gibi iki ayaklı sehpalar ile taşınma yönteminin, işlenmiş tabaka derilerin naklinde sıkça kullanıldığı, derilerin üst üste düz bir şekilde istiflenerek kolilenmesinden dolayı tabaka derilerin ezilme, birbirine yapışarak zarar görme riskleri olması nedeni ile bu şekilde sevkiyatın tercih edildiği,

davalı taşıyıcının davaya konu emtiaları CMR belgesine herhangi bir ihtirazi kayıt

koymadan gönderenden teslim alıp, sevk aracına yüklediği, dolayısı ile davaya konu emtiaların davalı taşıyıcı tarafından “yüke ve ambalajına çekince konmadan” hasarsız olarak teslim alındığının kabul edilmesi gerektiği, brüt 1.140,07 kiloluk emtia “davalı taşıyıcının sorumluluğu altında” farklı alıcılara ait yüklerle birlikte aynı araca yüklenip istiflenmek ve araç kasasına sabitlenmek suretiyle --------- ---------- “parsiyel yük” olarak taşındığından, emtianın mutat ambalajıyla “gönderenden teslim alındıktan sonra” sevk aracına faklı alıcıların

yükleriyle birlikte istiflenip, tertiplenmesi ve sabitlenmesinin taşıyıcının sorumluluğunda olduğu, bu nedenle emtiadaki “kısmi hasarın” aktarmadaki elleçlemelerden kaynaklandığı

ve/veya parsiye yüklere uygun sabitlenme yapılmadan ifa edilen taşıma sırasında oluştuğu; dolayısı ile oluşan zarardan taşıma belgesine herhangi bir çekince koymadan

teslim aldığı parsiyel yükü alıcısı emrine teslim aldığı haliyle çekincesiz teslim edemeyen davalı taşıyıcının (CMR Md. 29 nazarından kötü harekete eşdeğer sayılabilecek

seviyede ağır kusurlu olmasa da) mesul tutulabileceği; oluşan “zararın tazmini yönünden taşıyıcının” CMR Md.17`de öngörülen ve kendisini mesuliyetten kurtarabilecek olan

beyyinelerin herhangi birinden den istifade edemeyeceği, dava konusu hasarl emtia değerinin davacının görevlendirdiği eksperin düzenlediği ekspertiz raporunda, “nakliyat sigorta poliçesinde” kararlaştırılan, ancak (CMR Md.23/4`de yer alan düzenlemelere göre) davalı tarafın sorumluluğunda olmayan %10 ilave bedel dâhil 21.682,16 Euro olarak; davalı mesuliyet sigortacısının görevlendirdiği eksperin düzenlediği raporda ise 19.541,63 Euro olarak belirlendiği,

ancak davalı taşıyıcının sorumluluğunun CMR’nin 23. Maddesinde belirtilen hasarlı malın brüt ağırlığının kilogramı başına 8.33 hesap birimini aşamayacağı, CMR Sigortası Ekspertiz Raporunda hasarlı emtianın brüt ağırlığının 470,01 kg olduğu saptandığından davalı taşıyıcının tazminat bağlamında sorumluluk sınırının CMR Md.23`e göre davanın dayandığı takip tarihi itibari ile 4.631,67 Euro olacağı, bu miktarın, davalı sigortacının davalı taşıyıcı yararına düzenlediği sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında da değerlendirilebileceği, davacının dava dışı sigortalısı ----------Ş.’nin, davalı taşıyıcıdan

ve/veya onun mesuliyetine sigorta güvencesi sağlayan diğer davalıdan somut olay için bu miktarı tazminat olarak doğrudan da talep edebileceğinden davacının da sigortalısına tazmin ettiği 21.682,16 Euro’dan bağımsız olarak 4.631,67 Euro hasar tazminatını, davanın dayandığı takip tarihi itibariye davalılardan rücuen talep edebileceği, '' yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.

Rapora karşı taraf vekillerince itiraz dilekçesi sunulmuştur.Dosyanın rapor sunan heyetteki taşıma uzmanı bilirkişiye tevdi ile, tarafların rapora karşı itirazlarının karşılanması suretiyle ek rapor alınmış, ek raporda; '' Davalı taşıyıcının, emtialar araca yüklendikten sonra herhangi bir aykırılık gördüğünde bunu ve varsa çekincelerini CMR.m.8 ve CMR.m.9 gereğince bildirmesi ve CMR belgesine ihtirazi kayıt olarak belirtmesi gerektiği, davacı taşıyıcının emtiayı teslim aldıktan sonra,

yol ve yük şartlarına göre emtiaların güvenliğini sağlamak için ek önlemler alması gerektiği, taşıyıcının herhangi bir ihtirazi kayıt olmadan emtiaları teslim aldığı dolayısı ile oluşan hasardan davalı taşıyıcının sorumlu olduğu,

davacının dava dışı sigortalısı ----------Ş., davalı taşıyıcıdan ve/veya onun mesuliyetine sigorta güvencesi sağlaya diğer davalıdan somut olay için bu miktarı tazminat olarak doğrudan da talep edebileceğinden davacının da sigortalısına tazmin ettiği 21.682,16 Euro’dan bağımsız olarak hesaplanan 3.915,18 SDR tutarının karar tarihine en yakın SDR/USD kuru ile çarpılması sonucu Sorumluluk Sınırı tutarının USD cinsinden hesaplanabileceği,

takip talebinin Euro cinsinden olması nedeni ile karar tarihine en yakın USD/SDR paritesi ile çarpılması sonucunda Euro cinsinden hesaplanacak Euro hasar tazminatını davanı dayandığı takip tarihi itibariye davalılardan rücuen talep edebileceği, Mahkemece davacının hasarın tamamını hak ettiğine hükmedildiği takdirde davacının %10 hasar bedelini talep edip edemeyeceğinin nihai hukuki değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu'' şeklinde değerlendirme yapılmıştır.

Davalı yanca ek rapora da itiraz edilmesi üzerine dosyanın CMR uyuşmazlıklarında uzman bilirkişi Mütteki ----------- tevdi ile dava konusu uyuşmazlık hakkında davalı tarafın itirazları hususunda kapsamlı ve dosya kapsamına sunulan bilirkişi raporlarının değerlendirilmesi suretiyle rapor düzenlenmesi istenmiş, bilirkişi raporunda ; ''

Davacının sigortalısına ait emtianın ---------- ----------- davalı taşımacı ------------ sorumluluğunda parsiyel olarak taşıması esnasında, davalı taşımacının sorumluluğunda olan sabitleme (yükleme güvenliği) yetersizliği sonucunda meydana gelen gerçek zarar tutarının, CMR Konvansiyonu 23’üncü madde kapsamında 19.560,98-Euro olduğu,

Davalı taşımacı ve ona taşımacılık hizmetlerindeki sorumluluğuna sigorta teminatı veren diğer davalı ----------Ş’nin CMR Konvansiyonu 23’üncü maddesi 4.paragrafı gereği meydana gelen gerçek zarar tutarından ancak 3.915,18 SDR kısmından müteselsilen sorumlu olacakları, davalıların müteselsilen sorumlu olacakları 3.915,18SDR’nin Euro cinsinden

karşılığının, CMR Konvansiyonu 23’üncü maddesi 7.paragrafa gereğince Sayın mahkemenin hüküm tarihinde geçerli olan ----------- tarafından ilan edilen kurla

belirleneceği, Davacının, hüküm tarihinde belirlenen Euro cinsinden rücuen tazminat tutarı kadar davalılar aleyhine başlatmış olduğu takibin devamını talep edebileceği, davacının hükmolunacak alacağına CMR Konvansiyonu 27’ncü maddesi gereğince takip tarihinden itibaren yıllık %5 oranında faiz talep edebileceği, Davalılar vekilinin zamanaşımı definin yerinde olmadığı,

davanın CMR Konvansiyonunda hüküm altına alınan süreler içinde ikame edildiği '' kanaatiyle raporunu sunduğunu beyan etmiştir.CMR Konvansiyonu'un 1. Maddesinde, sözleşmenin, sözleşmede belirtildiği gibi yükleme yeri ve teslim için belirlenen yerin en az biri akit ülke olan iki ayrı ülkede olması halinde, tarafların ikametgahı ve milliyetine bakılmaksızın ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait her mukaveleye uygulanacağı düzenlenmiştir.

Dava konusu zararın, ----------- arasında icra edilen uluslararası karayolu taşıma işi sırasında meydana geldiği sabit olduğundan somut olaya CMR hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.CMR'nin 17/1.

Maddesine göre, taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.Tüm dosya kapsamına göre; dava dışı ----------- firmasının --------- satın aldığı 3 kap tabaka deri cinsi emtianın ----------- parsiyel olarak taşınması işinde davalı şirketin akdi taşıyıcı olduğu, emtianın yüklendiği araçta hatalı ve yetersiz sabitleme nedeniyle hasarlandığı, varış noktasında hasarın CMR belgesine şerh düşüldüğü, 15.01.2021 tarihinde davalının adamı konumundaki sürücünün de katılımı ile hasar tespit tutanağı düzenlendiği, böylelikle davalıya hasar ihbarının da yapılmış olduğu,

hasar poliçe teminatı kapsamında değerlendirilerek davacının sunduğu ödeme makbuzunda sigortalısı ---------- 30/03/2021 tarihinde 21.682,16 Euro ödeme yaptığı görülmüştür. Davacının geçerli bir poliçeye ve rizikoyu sigorta teminatı altına alan bir hasar

nedeniyle yaptığı, CMR taşıma senedine göre hasarın CMR m.17/1 kapsamında davalı taşıyıcının sorumluluk alanında meydana geldiği, davacının 6102 sayılı TTK’nın 1472’nci

maddesine kapsamında şartları oluşan halefiyete dayanarak sigortalısına ödemiş olduğu tazminat tutarını, taşınmak üzere teslim aldığı emtianın sevk aracına istiflenip, tertiplenmesi ve sabitlenmesinden sorumlu olan davalı taşıyıcının CMR m.29 kapsamında ağır kusurlu fiil veya ihmali sabit olmadığından davalı taşıyıcının meydana gelen hasardan CMR Konvansiyonunun 23/4.

Maddesi kapsamında taşıma esnasında zarar gören emtianın brüt ağırlığının her bir kg’ı için 8,33SDR tutarı kadar sorumluluğu kapsamında davalı taşıyıcıdan rücu edebileceği, 2 palet dört ayaklı destek çerçevesi , 1 palet 5 rulo + 4 kutu olmak üzere üçgen şeklindeki ahşap sehpa (at) üzerine üst üste dizildikten sonra etrafı şeffaf naylon ile sarılıp bant yapıştırılarak taşıma sürecine alınarak parsiyel taşıma olarak taşınan 3 kap deri emtiasından 2 palette ezilme, kırışma ve kirlenme nedeniyle hasar oluştuğu tespit edildiği, taşıma sırasında meydana gelen hasarın davalının sorumluluğunda olduğu,

3 kap brüt 1.140,07 kg ağırlığında emtiadan 2 kap emtianın brüt 470,01 kg olan kısmında hasar tespit edildiği, CMR m.23/3 gereği sınırlı sorumluluk üst sınırının 470,01 kg x 8,33 SDR = 3.915,18 SDR hesaplandığı, 9 Ekim 2024 tarihinde 1 SDR= 1.33975 USD olup EUR/USD=1.0962'dir.

3.915,18 SDR X 1.33975USD= 5.245,36 USD olmakla Euro karşılığı 5.245,36 USD / 1.0962= 4.785,03 EURO olduğu hesaplanmış, neticeten bilirkişi tarafından hesaplanan ve davalının mesuliyet sınırını aşmayan bu bedel üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Eldeki uyuşmazlıkta davalılar aleyhine rücuen açılan dava hasarlı teslim edilen mal bedelinin tahsiline yönelik olup, hükmedilen miktarın tazminat niteliği ve gerçek zararın araştırılması yargılamayı gerektirdiğinden İİK'nın 67. maddesi uyarınca davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmemiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalıların ---------- İcra Müdürlüğünün ------------ esas sayılı icra dosyasına yaptıkları İTİRAZIN KISMEN İPTALİ İLE TAKİBİN 4.785,03 Euro asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminat isteminin reddine,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 5.697,26-TL harcın, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 2.522,69-TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.174,57-TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 2.522,69-TL harcın davalılardan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

5-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

6-Davalılar vekili lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT göre hesaplanan 90.847,15-TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalılara ödenmesine,

7-Davacı tarafından yapılan 6.595,25-TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul - kısmen red oranına göre hesaplanan 1.455,50-TL'sinin davalılardan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

8-Davalılar tarafından yapılan 3.000,00-TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul - kısmen red oranına göre hesaplanan 2.337,93-TL'sinin davacı taraftan tahsili ile davalılara ödenmesine, bakiye kısmın davalılar üzerinde bırakılmasına,

9-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca --------- bütçesinden ödenen 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kısmen kabul - kısmen red oranına göre hesaplanan 300,13-TL'sinin davalılardan, bakiye kısmın davacı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

10-Dosyada arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,

Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.10/10/2024