İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/30 K.2023/1152

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/30 Esas

KARAR NO: 2023/1152

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ: 04/02/2015

KARAR TARİHİ: 21/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların çocuğu olan muris -------- davalı ... sevk ve idaresindeki ------- plakalı araçta yolcu olarak bulunurken meydana gelen kazada hayatını kaybettiğini, davalı sürücüye ait aracın km kadranının 170 km olarak sabitlendiğini, davalı ... aracın sigortacısı olup başvurularına rağmen ödeme yapmadığını, murisin bekar olup aylık net 4.450,00 TL ücret aldığını ve kardeşi dahil tüm ailesinin giderlerini karşıladığını belirterek müvekkillerinin destekten yoksun kalma zararları, cenaze ve defin giderleri ile murisin vefatına kadar tedavi giderleri için davacı anne -------- için 60.000TL,

Babası için 40.000 TL olmak üzere maddi tazminatı ile müvekkillerinin çocuğunu genç bir yaşta kaybetmelerinden kaynaklanan elem ve ızdırapları nedeni ile uğramış oldukları manevi zararın giderilmesi için her biri için 50.000'00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ------- Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin ikameti --------olduğundan yetkili mahkemenin-------- Mahkemeleri olduğunu, ölüm halinde müvekkil şirketin teminatının 268.000TL ile sınırlı olduğunu, ancak bu her olayda ödenmesi gereken bir meblağ olmayıp, kusur ve gerçek zarar miktarına göre tazminat meblağı belirlendiğini, müvekkili şirketin trafik poliçesinden kaynaklanan sorumluluğu azami teminat limiti dahilinde gerçek zarar ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ile sınırlı olduğunu açılan davanın haksız, yersiz ve hukuka aykırı olduğundan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ------- davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE.

Dava, ölümlü trafik kazası nedenine dayalı destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat taleplerine ilişkindir.Yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiş kararın istinafı sonucunda--------- kararı ile istinaf başvurusu esastan ret olmuş, davalı ... tarafından kararın temyizi sonucunda ------- sayılı ilamı ile mahkeme kararı bozulmuş mahkememizce bozma kararına uyularak yargılama yapılmıştır. -------- Ağır Ceza Mahkemesinin dosya evrakları celp edilmiştir.

Davacı vekilince yargılama aşamasında davalı hakkında icra takibi yaparak manevi tazminatı aldıklarını bu nedenle davaya davaya maddi tazminat talebi yönünden devam edildiği ifade etmiştir.Destek, Hukuk sistemimizde bir başkasının geçimini sağlayan veya ileride sağlayacak olan kişidir. Destek tazminatı isteyebilmek için; ölenin kanuni ve akdi bakım yükümlülüğünün bulunması veya fiilen veya düzenli olarak bakması veya ileride bakması kuvvetle muhtemel olması yeterlidir.

Hak sahipleri ölüm nedeniyle yapılan masraflar ve destekten yoksun kalma tazminatını araç sürücüsü ile araç sahibi işletenden isteyebilirler. Araç sahibi işletenlerde mevzuat gereği sürücünün verdiği zararlardan sorumludur.Davacılar murisin anne ve babası olup, murisin vefatı ile desteklerinden yoksun kalmışlardır. Yargıtay Bozma ilamı gereğince dosya ek rapor düzenlenmesi için dosya hesap bilirkişisine tevdi edilmiştir.

Bilirkişi tarafından sunulan 28.09.2020 havale tarihli raporda özetle.

Hukuki durumun değerlendirilmesi ve delillerin takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere 18.09.2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden ... vefatı nedeniyle geride kalan davacı hak sahipleri tarafından destekten yoksun kalma sebebiyle davalılar aleyhine olarak açılan iş bu davada;Davacı yan tarafından sunulan 25.03.2016 havale tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin alacaklar ıslah edilmiş; -------- Sayılı karan ile,

ıslah ile talep edilen miktarlara göre hüküm kurulduğunu,-------Sayılı Kararında: özetle, kazalının ------- yaşında evleneceği durumu, hak sahiplerinin pay dağılımı durumu ve hatır taşıma bakımından değerlendirme yapılması gerektiği hususları belirtilmiştir.Hesaplama neticesinde davacı hak sahiplerinin destekten yoksunluk sebebiyle maddi zararlarının:

a)Hak sahibi davacı baba ... destektenyoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı =92.447,35 TL

b)Hak sahibi davacı annesi ... destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı = 139.871,33 TL olarak hesaplanmış,

İş bu raporda ise ------- K. Sayılı Kararında belirtilen Ölçütler ve en son yasal asgari ücret artışlarına göre değerlendirme yapılması ve % 20 oranında hatır için taşıma sebebiyle indirim yapılması durumunda bak sahiplerinin destekten yoksun kalma sebebiyle maddi zararları:

a)Hak sahibi davacı baba ... destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı - 73,957,88 TL

b)Hak sahibi davacı annesi ... destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı + 111,897,06 TL

c)Hak sahibi davacı anne ve babanın destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararları toplamı= 185.854,94 TL

olarak hesaplanmıştır.Bozmadan sonra, davacı hak sahipleri bakımından hesaplanan miktarlar, bozmadan önceki hüküm altına alınan miktarlanın üzerinde olduğu tespit edildiğini, bu itibarla bu husustaki hukuki durumun değerlendirilmesi ve delillerin taktiri mahkemeye ait olmak üzere, iş bu raporda hak sahibi davacılar bakımından hesaplanan maddi tazminat miktarlan, hatır için taşınma sebebiyle indirim yapılması durumunda da» bozmadan önceki hüküm altına alınan miktarlann üzerinde olduğu tespit edilmiştir.

Bozmadan önceki, ilk hüküm davalı ... kuruluşu tarafından temyiz edilmesi ve davacı tarafından temyiz edilmemesi sebebiyle, bozmadan önceki hüküm altına anılan miktarlar, davacı aleyhine davalı ... kuruluşu lehine usulü kazanılmış hak oluşturduğunun kabulü halinde, bu taktirde davacıların destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararlan :

A )Hak sahibi davacı baba ... destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararın 59.675,00 TL, B) Hak sahibi davacı annesi ... destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zaran 65.801,00 TL, Hak sahibi davacı anne ve babanın destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararlan toplamı = 125.476,00 TL olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

"Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle bu gibi taşımalarda mülga 818 sayılı BK. 43 maddesi 6098 Sayılı TBK.'nın 51. Uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Hakim tazminattan mutlak indirim yapmak zorunda değilse de indirim yaptığı taktirde indirim oranını objektif ölçüler içinde taktir etmek zorundadır.Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir.

Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir.

Yakın aile bireylerinde olduğu gibi maddi ve manevi menfaat bulunduğu akrabalar arasındaki Ücretsiz taşıma ahlaki bir görev niteliğinde olduğundan, belirlenen tazminat miktarından hatır taşıma indirimi yapılamaz.Davacı vekilince 09/07/2020 tarihli celse beyanında kazaya yapan kişinin muteveffanın çalışmış olduğu------- isimli iş yerinin ustası olduğunu, kendisinin işe alındığına vesile olan kişi olduğunu ve kazanın meydana geldiği sırada aracı kullanan muteveffanın ustası, müteveffayı iş yerine bırakmak için götürdüğünü beyan etmiş mahkememizce davaya konu trafik kazasında hatır taşıması olduğu değerlendirilmiş ise de,

Bilirkişi tarafından Yargıtay Bozması sonucu hesaplanan davacıların gerçek zararlarının hatır taşıması indirimi uygulansa dahi bozma öncesi hükme bağlanan bedellerden yüksek olduğundan, indirim uygulanmamış, bozma öncesi maddi tazminat talebinin kabulüne, manevi tazminat talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına ilişkin hüküm kurulmuştur.

Kararın sigorta vekilince temyizi neticesinde -------- sayılı ilamında ;Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece verilen ilk kararın davalı ------- şirketi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine destek pay oranlarının hatalı olarak belirlendiğinden bahisle hükmün davalı -------- şirketi lehine bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, hükme esas alınan 28/09/2020 tarihli bilirkişi raporunda, bozma ilamında belirtilen pay oranları dikkate alınmış ise de hesaplamanın rapor tarihindeki verilere göre yapılması nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatları bozma öncesinde hükme esas alınan ilk rapordaki rakamların oldukça üzerinde olarak davacı ... için 92.447,35 TL, davacı ... için 139.871,33 TL olarak hesaplanmıştır.

Mahkemece, davaya konu trafik kazasında hatır taşıması olduğu kabul edilmiş ancak davacıların hesaplanan gerçek zararlarının hatır taşıması indirimi uygulansa dahi bozma öncesi hükme bağlanan bedellerden yüksek olduğundan bahisle indirim uygulanmadığı belirtilerek bozma öncesi maddi tazminat talebinin kabulüne karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye elverişli değildir.

Mahkemece, ilk kararın sadece davalı ------- şirketi tarafından temyiz edilmesi nedeniyle davalı ------- şirketi lehine usuli kazanılmış hak oluşması nedeniyle yapılacak hesaplamanın ilk rapor tarihi olan 2016 yılı verileriyle ve işlemiş/ işleyecek devre belirlemesinde 2016 yılı esas alınarak yapılması gerektiği dikkate alınarak, bozma gereği destek pay oranlarının Dairemiz uygulamasına göre olacak şekilde hesap raporu alınması,

sonrasında karar yerinde hatır taşıması yönünden yapılacak değerlendirme ile hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle karar verildiği gerekçesi ile mahkeme kararı bozulmuştur.Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada dosya bilirkişiye bozma ilamındaki hususlar dikkate alınarak rapor düzenlenmesi için tevdi edilmiştir.

Bilirkişi tarafından sunulan 01.08.2023 havale tarihli raporda özetle;

1. Seçenek : --------- Yaşam Tablosu, 2016 yılı verileri, % 20 oranında hatır için taşıma sebebiyle indirim yapılması durumu ve ıslah talebi ile bağlılık durumuna göre, hak sahiplerinin destekten yoksun kalma sebebiyle maddi zararları:

a)Hak sahibi davacı baba ... destekten

yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı = 44.931,75 TL

b)Hak sahibi davacı annesi ... destekten yoksun kalma

sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı - 1. Ve 2. Hüküm İle Aynı + 65.801,00 TL

c)Hak sahibi davacı anne ve babanın destekten yoksun

kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararları toplamı= 110.732,75 TL

2.Seçenek : TRH 2010 Yaşam Tablosu, 2016 yılı verileri, % 20 oranında hatır için taşıma sebebiyle indirim yapılması durumu ve ıslah talebi ile bağlılık durumuna göre hak sahiplerinin destekten yoksun kalma sebebiyle maddi zararları:

a)Hak sahibi davacı baba ...destekten

yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı = 53.362,17 TL

b)Hak sahibi davacı annesi ... destekten yoksun kalma

sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı--1. Ve 2. Hüküm İle Aynı + 65.801,00 TL

c)Hak sahibi davacı anne ve babanın destekten yoksun

kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararları toplamı= 119.163,17 TL olduğu hususlarında görüş ve kanaat belirtilmiştir.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı değerlendirilerek bilirkişi tarafından TRH 2010 Yaşam Tablosu, 2016 yılı verileri ile yapılan hesaplama mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.