İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/330 K.2025/1051

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/330

KARAR NO : 2025/1051

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 16/11/2022

KARAR TARİHİ : 11/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi özetle: Davacı kurum yıllardır akaryakıt alımlarının tamamını ---- bayilerden yaptığı, 15.05.2021 tarihine kadar, Taşıt Tanıma Sistemi ile Akaryakıt Alımı ihalesi kapsamında yapılan sözleşmelerle davacının akaryakıt ihtiyacı ----- bayilerinden karşılandığı, 15.05.2021 tarihine kadar akaryakıttan kaynaklı araç arızaları nedeniyle tamir ve hasar giderleri de ihalesi kapsamında ---- Tarafından ödendiği,

6.05.2021 tarihinden itibaren müvekkil kurum, Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü (DMO) ile imzalanan protokolle ----- sistemine geçerek akaryakıt ihtiyacını ----- bayilerinden karşılanmaya devam ettiği, -----bayilerinden alınan akaryakıtın aracımızın bozulmasına neden olmasıyla tamiri için fatura edilen toplam 303.575,36 TL servis ücretini davacının ödemek zorunda kaldığı,---- önce ayıplı akaryakıttan kaynaklanan zararlar bizzat ------. tarafından karşılanırken bu kez karşılanmadığı, ---- talebimize rağmen cevabi yazılarda zararın karşılanmayacağı anlaşıldığından uyuşmazlık çıkarılarak arabuluculuk yoluna gidilmiştir.

Davacı kurum iş yerlerinden ----- Et Kombinası Müdürlüğü emrinde hizmet vermekte olan ---- plakalı aracın motor aksamında sorun oluştuğu fark edilmiş olup yetkili servis olan----- Şirketine sevk edildiği, Yetkili servis tarafından 25/03/2022 tarihinde düzenlenen garanti arıza formu raporu uyarınca Enjektör arızası olduğu ilk etapta tespit edildiği, yine yetkili servis tarafından 01/04/2022 tarihli "arıza inceleme formu" raporunda yakıt sistemindeki arıza nedeniyle silindirlerde çizilmeler oluştuğu ve tüm yakıt sisteminin kontrol edilmesi gerektiği rapor olarak sunulduğu,

Yetkili servis ile yapılan görüşmelerde araçta bulunan arıza sebebinin yakıttan kaynaklanabileceği belirtilmiş ve bizzat servis tarafından yakıt deposundan numune alınarak ---- Laboratuvarına gönderildiği, İlgili laboratuvarın 21/04/2022 tarihli ve ----- numaralı raporu sonucunda gönderilen numunenin yakıt analizi sonucunda teknik düzenlemede yer alan özelliklere aykırı olduğu tespit edildiği, Gerek yetkili servisinin ön inceleme raporu ile gerek 21/04/2022 tarihli yakıt analiz raporu incelendiğinde; numunenin dibinde serbest su bulunduğu ve ---- standartlarına aykırı olduğu göründüğü,

Sonuç olarak davacı kurumun aracı, akaryakıtın standartlara aykırı olmasından bozulmuş ve tamiri için servise 3.793,35 + 95.631,49 + 17.764,21 = 117.189,05 TL ödemek zorunda kaldığı, ----- 25.05.2022 tarihli yazısı ile gönderilen----Laboratuvara ait analiz raporuna göre alınan numunelerin ----- standardına uygun olduğu, yakıt numunelerinde herhangi bir olumsuzluk bulunmaması nedeniyle araçta meydana gelen arızanın yakıt kaynaklı olmadığı iddia edildiği, Benzer şekilde davacı kurumun Taşımacılık Şube Müdürlüğü emrinde hizmet vermekte olan ----- plakalı aracın motor aksamında sorun oluştuğu fark edilmiş olup yetkili servis ----- sevk edildiği,

Yetkili servis tarafından yapılan arıza tespitinde arızanın akaryakıttan kaynaklanabileceği düşünülerek --- yetkilileri nezaretinde araçtan akaryakıt örneği alınarak analize gönderildiği, Yaptırılan akaryakıt analiz sonucuna göre; akaryakıtta bulunması gereken su miktarının en çok 0,020 olması gerekirken 0,100 olduğu belirtilmiştir.

Ayrıca alınan akaryakıt numunesinin aynı analiz sonucunda ----- yer alan özelliklere AYKIRI olduğu da belirtildiği, Sonuç olarak davacı kurumun aracı, akaryakıtın standartlara aykırı olmasından bozulmuş ve tamiri için servise 186.386,31 TL ödemek zorunda kaldığı,.

Meydana gelen arızasının akaryakıttan kaynaklı olduğunun anlaşılması üzerine; araç onarımın bedelinin ---- karşılanması için Teknik İşler Dairesi Başkanlığı aracılığıyla '----- talep edildiği, Ancak ----- akaryakıt istasyonundan numune alarak analiz yaptırmış olup, analiz sonucunda akaryakıtta bulunan su miktarının ----- standartlarına uygun olduğu gerekçesiyle talebimizin karşılanmayacağını ---- aracılığıyla tarafımıza bildirildiği,

---- istasyonlarından alınan akaryakıtın araçlarımızın bozulmasına neden olmasıyla, tamirinde tabloda belirttiğimiz şekilde fatura edilen, bu sebeple 303.575,36 TL ödemek zorunda kaldığımız fatura bedellerinin ödeme tarihlerinden itibaren ticari faiziyle ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili dilekçesinde özetle:. Davalı Şirket -----ile Devlet Malzeme Ofisi ("-----") arasında. Davacı Kurum araçlarına akaryakıt temin edilmesine olanak tanıyan 31.12.2019 tarihli ----- Akaryakıt Alımına Dair Sözleşme (Ek-1) akdedilmiştir.

İşbu Sözleşme’nin ayrılmaz bir parçası olarak da taraflar arasında “--- Akaryakıt Alımına Ait Ticari Şartname" ve "----- Dökme Akaryakıt Alımına Dair Teknik Şartname" akdedildiği, Davacı Kurum, işbu Sözleşme ve eklerine dayalı olarak davalı Şirket istasyonlarından akaryakıt aldığı, davacı şirket tarafından ----satılan akaryakıt tüm teknik kriterlere uygun olduğu, davalı Şirket tarafından ----- unvanlı bayilerimize satılan akaryakıtta teknik düzenlemelere aykırı olmadığı,

Davacı Kurum'a ait ---- plakalı araca nolu araca en son ---- unvanlı bayinin 3 numaralı tankının 1 numaralı pompasının 2 numaralı tabancasından 16.03.2022 tarihinde saat 18.22 'de akaryakıt temin edildiği tespit edildiği, Davacı Kurum'a ait ---- plakalı araca ise en son ---- unvanlı bayinin 4 numaralı tankının 4 numaralı pompasının 2 numaralı tabancasından 19.03.2022 tarihinde saat 16.01 'de akaryakıt temin edildiği tespit edildiği,

davalı Şirket tarafından gerçekleştirilen incelemeler neticesinde hem ----- ilgili yakıt verilen tanklarına yapılan son ikmalin bilgileri araştırılmış olup yakıtın alındığı tanklara davalı Şirket tarafından en son------ numaralı faturalar ile (EK-4 Faturalar) ürün ikmali yapıldığı tespit edildiği, tüm bu nedenlerle bayiye satılan akaryakıtın tüm teknik özelliklere uygun olması, davanın haksız ve hukuka aykırı olarak ikame edilmesi sebebiyle; işbu davanın reddi talepli cevap dilekçesi sunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, bozuk akaryakıt iddiasına dayalı tazminat talebine ilişkindir.

Dosya rapor düzenlenmesi için bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafıdan bir kısım belgelerin celbi istenilmiş olduğundan, Davacı vekilince ---plakalı aracın, ----- almış olduğu yakıt nedeniyle ve ----plakalı aracın ------ almış olduğu yakıt nedeniyle arızalandığına dair , bu araç için düzenlenmiş ayrı ayrı Otomasyon Satış Raporları, Bu araçlardan önce ve sonra yakıt alan araç plakaları ve sahiplerinin irtibat numaraları.

Taşıyıcı Firma ; • Tankerleri yakıt almak için dolum tesislerine gittiklerinde, dolumdan sonra şoföre taşıma irsaliyesi, yakıt irsaliyesi (tanker gözlerine konulan yakıt cinslerini gösterir) ve analiz raporları, Ayrıca dosyada fotokopisi mevcut olan fakat okunamayan Analiz Raporlarının okunaklı suretlerinin dosyaya sunulması, yakıt alan ve arızalanan bu araçların, yakıt alımından kaç kilometre sonra yolda kaldıklarını kanıtlayan belgelerin ve olay konusu araçların depo kapasitesilerinin kaç litre olduğu hususlarında beyan dilekçesi sunulması için süre verilmiş verilen cevaplarla birlikte dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Bilirkişi Raporunda;

-----Dökme Akaryakıt Alımına Ait Teknik Şartname:

Dosyaya ibraz edilen işbu teknik şartnamenin ilgili maddeleri şu şekildedir:

Ürün Özellikleri;

Temin/ikmal edilecek akaryakıt, 50l5 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca teknik düzenlemelere ve standartlara uygun olan ulusal marker eklenmiş ürünler olacaktır.

Temin/İkmal edilecek akaryakıt, TSE Standartlarına uygun olacaktır. Ayrıcal alım konusu ürünler, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu taIafından belirlenen standartları da sağlamak zorundadır.

Teminİkmal edilecek akaryakıt, her yıI için idarenin faaliyet gösterdiği illerde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığının hava kirliliğini önleme ve diğer konularda kullanılmasını öngördüğü özellikleri taşıyacaktır.

Teslim/İkmal edilen akaryakıtın Analiz Raporu ve Ulusal Marker Tespit Tutanağı istenmesi halinde İdare yetkilisine verilecektir.

Garanti, Servis, Sigorta

1. Sistem dahilinde TSE Standartlarına, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından belirlenen standartlara uygun olmayan akaryakıt tedariki durumunda; Yüklenici, kullanımdan kaynaklanan her türlü zararı (kullanıcı hatası ve uygun olmayan saklama koşulları dışında) sistem üzerinden kendisine yapıIacak bildirimi müteakip 5 (beş) iş günü içinde tazmin etmeyi garanti edecektir.

Denetim, Muayene Ve Kabul İşlemleri

Akaryakıtın işbu şartnameye ve ilgili mevzuata uygun olmadığının tespitine ve tespit edilen bu uygunsuzluğun giderilmesi hallerinde yapılacak her türlü gider (kontrol muayenesi, değişecek malın ilgili birimlere nakli vb) Yükleniciye aittir.

2. 31.12.2019 tarihli ------. Arasında imzalanan sözleşme:

Dosyaya ibraz edilen işbu sözleşmenin incelenmesinde;

Garanti, Servis, Sigorta:

Sistem dahilinde TSE Standartlarına, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafindan belirlenen standartlara uygun olmayan akaryakıt tedariki durumunda; Yüklenici, kullanımdan kaynaklanan her türlü zararı sistem üzerinden kendisine yapılacak bildirimi müteakip 5 (beş) iş günü içinde tazmin etmeyi garanti edecektir. Davacı Vekilince 12.06.2024 tarihinde dosyaya ibraz edilen evrakların incelenmesi: Sayın mahkemenizin 30.05.2024 tarihli celsesinin 2 no.lu ara kararı gereği davacı vekilince dosyada bulunan ve okunmayan evraklar fiziki olarak dosyaya ibraz edilmiştir. İşbu evrakların incelenmesinde;

-----Genel Müdürlüğü'ne düzenlenen 26.05.2022 tarih ve ------ fatura no.lu fatura düzenlenmiştir. İşbu fatura içeriğinde araçta değişen/ tamir edilen parçalar gösterilmiş; faturada ödenecek tutar 186.386,31-TL olarak gösterilmiştir.

Motor Arıza İnceleme Raporu:

01.04.2022 tarihli Motor Arıza İnceleme Raporuna göre;---- plakalı ------ marka ve modelli araca ilişkin olarak "Yakıt sistemindeki arıza nedeniyle silindirlerde çizilmeler oluşmuştur. Tüm yakıt sisteminin kontrol edilmesi gerekmektedir." denilmiş; gerekli yedek parça listesi;

- 1 Tk. Piston- Segman 0.50

- 1 Tk. Ana Yatak Std

- 1 Tk. Kol Yatak Std

- 1 Tk. Kol Burcu

- 1 Tk. Supap

- 1 Tk. Supap Lastiği

- 1 Tk. Gezi ayı" şeklinde gösterilmiştir.

------Laboratuvarları ---- Analiz Raporu: İşbu raporun incelenmesinde, numune kabul tarihinin 20.04.2022 olduğu, numunenin yakıt deposundan alındığı, deneyin yapıldığı tarihin 21.04.2022 olduğu, açıklama kısmında; "Numunenin dibinde serbest su bulunmaktadır. Şahit numune bulunmamaktadır. Analiz tekrarı mümkün değildir." ibarelerine yer verilmiştir.

--- Analiz Raporu: İşbu raporda, müşteri -----., terminal; ---- olarak gösterilmiş; numune tarihi 24.03.2022, deney tarihi 26.03.2022 olarak gösterilmiştir. Raporun açıklama kısmında; "Analiz raporu tanzim yükümlülüğü olan----- alınan Motorin numunesinin, yukarıda yer alan deney yöntemleri kullanılarak yapılan analiz sonucu, -- alan özelliklere aykırı olduğu tespit edilmiştir." denilmiştir. ---- Laboratuvarı Analiz Raporu: İşbu raporda, müşteri----- olarak gösterilmiş; numune tarihi 29.04.2022, deney tarihi 29.04.2022 olarak gösterilmiştir.

Raporun açıklama kısmında; "Analiz raporu tanzim yükümlülüğü olan ----- alınan Motorin numunesinin, yukarıda yer alan deney yöntemleri kullanılarak yapılan analiz sonucu,-----alan özelliklere UYGUN olduğu tespit edilmiştir." denilmiştir. ----- Laboratuvarı Analiz Raporu: İşbu raporda, müşteri -----olarak gösterilmiş; numune tarihi 05.05.2022, deney tarihi 05.05.2022 olarak gösterilmiştir. Raporun açıklama kısmında; "Analiz raporu tanzim yükümlülüğü olan----alınan Motorin numunesinin, yukarıda yer alan deney yöntemleri kullanılarak yapılan analiz sonucu----alan özelliklere UYGUN olduğu tespit edilmiştir." denilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Dava, bozuk akaryakıt iddiasına dayalı tazminat talebine ilişkindir.

Alınan bilirkişi raporlarında sonuç olarak; Otomasyon raporlarının incelenmesi neticesinde ; otomasyon raporunda 16.03.2022 tarihinde ---- isimli müşteri ---- plakalı aracına aynı 3 nolu yer altı tankına bağlı 4 nolu pompanın 2 nolu tabancasından saat ---- de 23,63 lt. yakıt almıştır. Davacı Kurum'a ait ----- plakalı araca 16.03.2022 tarihinde saat 18.22 48 de 3 numaralı yer altı tankına bağlı 1 numaralı pompasının 2 numaralı tabancasından 301,81 Lt. motorin alınmış. Sadece 22dakika 34 saniye sonra ----- plakalı araç arızalanmıştır.

Olay günü olan 16.03.2022 tarihinde --- isimli müşteri ---- plakalı aracına aynı 3 nolu yer altı tankına bağlı 2 nolu pompanın 2 nolu tabancasından saat 182316da 46,88 lt motorin almış ve şikayeti yok.

Daha sonra bu otomasyon raporunda 16.03.2022 tarihinde ---- isimli müşteri ----- plakalı aracına aynı 3 nolu yer altı tankına bağlı 2 nolu pompanın 2 nolu tabancasından saat 183209 da 34,7 lt motorin almıştır. Herhangi bir şikayet söz konusu olmamıştır.

Aynı yer altı tankından motorin alan bu araçlarla arıza yapan ----- AİT aracın yakıt alma zamanları dakika seviyesinde olmasına rağmen özellikle aynı istasyon ve tanktan iki aracına yakıt alan müşterilerin şikâyetçi olmaması yakıtın doğru yakıt olduğunu göstermektedir.

Ayrıca tanktan ve araçlardan alınan yakıt numunelerinin analizinde motorinin teknik özelliklerinde farklılık tespit edilmemiş, arızaya neden olan su miktarı fazla tespit edilmiş normal şartlarda max. %0,2 olması gereken su miktarı aracın deposundaki numunede %10 bulunmuş ve numunenin dibinde serbest su bulunmaktadır diyerek rapor edilmiştir.

Davacının ----plakalı aracı için, ----- araca ait detaylı otomasyon listesi verilmediği için öncesi ve sonrası araç plakası tespit edilememiştir. Bu araç 19.03.2022 günü saat 160103 de 4 numaralı yer altı tankına bağlı 4 numaralı pompasının 2 numaralı tabancasından 208,84 Lt. motorin almış Taşıt Tanıma sistemine dahil edilmiş araçlar limitli değillerse genellikle depolarını doldururlar. Fakat bu araçlar her nedense yaklaşık yarım depo motorin almış.

Bilindiği üzere Motorinin özgül ağırlığı suyun özgül ağırlığından hafif olduğu için deponun altında birikir. Dolayısıyla depoda yakıt olduğu sürece yola devam edilir taki depodaki yakıt miktarını azaldığını ve yakıt ışığı yanmaya başladığında yanma odasına su karışık mazot şeklinde geldiğinde araç arıza yapar ve yürümez.

Bu araçlardaki arızaların nedeni analiz sonuçlarına göre kesin su görünmekte, Yakıt deposundan alınan numunenin analizinde su oranı ölçüm belirsizliği 0,012 olarak belirtilmiş, yani ölçüm sırasında oluşabilecek hata payı düşük anlamındadır. Analiz Sonucu 0,100 olarak tespit edilmesi, yakıtta %10’dan fazla su bulunduğunu ifade eder. Bu da normal şartlarda kabul edilemez bir seviyedir. Çünkü ---- veya benzin motorları bu kadar yüksek su oranına tolerans gösteremez.

Ayrıca Numunenin dibinde serbest su görülmesi, yakıtın içine karışan suyun yoğun bir şekilde birikmiş olduğunu ve motor veya yakıt sistemi için ciddi zarar oluşturabileceğini gösterir. Bu durum, aracın yakıt aldığı istasyonda bir sorun olabileceğini ve yakıtın kontamine olmuş olabileceğini düşündürür. Fakat Dağıtıcı Firma.

Tankerleri yakıt almak için dolum tesislerine gittiklerinde, dolumdan sonra şoföre taşıma irsaliyesi, yakıt irsaliyesi (tanker gözlerine konulan yakıt cinslerini gösterir) ayrıca Marker ve analiz raporları ile birlikte akaryakıt istasyonuna geldiğinde, bu evrakları istasyon yetkilisine vermek durumundadır. Bu durumda da bayiye güvenilir yakıt sevkiyatı yapılmış demektir. Bu sistemin kontrolü de elektronik ortamda EPDK’nın (Enerji Piyasası Denetleme Kurumu) kontrolündedir.

Ayrıca istasyona ait araçlara yakıt verilen yeraltı tanklarından alınan numunelerin analizinde motorin analizi uygun değerler vermiş ve aynı tanktan satış yapılan yukarıda bilginize sunduğumuz bilgilere göre diğer satış yapılan araçlardan hiç şikayet alınmadığı inceleme sonucu olarak belirtilmiştir.

Tüm bu bilgiler ışığında Bayi istasyonunda araçlara yakıt verilen yeraltı tanklarından alınan numunelerin analizinde motorin analizi uygun değerler vermiş olması, Aynı numaralı yeraltı tankında satış yapılan yukarıda bilginize sunduğumuz bilgilere göre diğer satış yapılan araçlardan hiç şikayet alınmamış olması, Dolayısıyla tanktan ve araçların depolarından alınan numunelerin analiz sonuçlarına ve otomasyon raporuna göre suyun kaynağı aracın kendi yakıt deposu olduğu değerlendirmesi yapılmış olup davacı tarafça ispat edilemeyen davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.