İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/484 K.2024/444

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/484 Esas

KARAR NO: 2024/444

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 18/07/2018

KARAR TARİHİ: 04/06/2024

Mahkememiz ------- Esas, ------- sayılı kararının bozularak mahkememize gönderilmekle, görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkiline ait --------- plakalı aracın 29/11/2017 tarihinde yolun yapım ve onarımından sorumlu davalı şirketlerin %75 kusurlu olması sebebiyle oluşan tek taraflı kazada hasar gördüğünü, müvekkilin e ait araçta kaza sebebiyle 15.446,00 TL tutarında hasar meydana geldiğini, hasara ilişkin alınan ekspertiz raporu ekspertiz ücretine ilişkin fatura ile hizmet bedeline ilişkin faturanın işbu dilekçe ekinde sunulduğunu, uyuşmazlığa konu hasara uğrayan araç ticari amaçla kullanılmakta olup onarımı süresince 14 gün boyunca kullanılamadığını, müvekkilinin bu süreçte aracını kullanamadığından kazanç kaybına uğradığını,

yolun yapım ve onarımından sorumlu davalı kuruluşların birinci dereceden %75 kusuru ile kazaya sebebiyet verdiğini, söz konusu durumun kaza yeri tetkiki ve kaza tespit tutanağı ile polis memurları tarafından tespit edildiğini beyan ile, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile, davanın kabulünü, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile,

29.11.2017 tarihinde davalı yanların %75 kusuru sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebi ile müvekkilin in uğradığı 11.584,50 TL hasar bedeli, 4.200,00 TL kazanç kaybı bedeli, 309,75 TL ekspertiz ücreti ile 187,50 TL hizmet faturası bedeli olmak üzere toplam 16.281,75 TL tutarındaki maddi tazminat miktarının, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı yanlardan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yanlara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı "------- şirketi - -------- şirketi -------- şirketi" - Adi Ortaklığı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının iddiaları yersiz olup, açılan davanın haksız ve dayanaksız olduğunu, davacı tarafın beyan ve iddialarını kabul etme diklerini, -------- Projesi çalışmaları esnasında, gerekli olan tüm önlemler alınıp, uyarıcı levhalar ve işaretler yerine yerleştirildikten sonra çalışmalara başlandığını, dava konusu, tek taraflı trafik kazasının ne şekilde oluştuğu, bilinmemekte olup, dava dosyasına delil olarak sunulmuş olan (bu belgeler tarafımıza tebliğ edilmemiştir) davacı tarafça Mahkeme dosyasına ibraz edilmiş olan belgeler de tam olarak okunama dığı,

kazanın tam olarak oluş şekli hakkında yeterli bilgi ve ayrıntı içermediğini, kaza tarihi sonrasında, davacı tarafın şirket yetkililerine geldiğini ve önce 20.000.-TL, daha sonra 10.000.-TL ve son olarak da 8.000.-TL para talep etmiş ise de, şirket yetkililerince kazanın oluşunda şirketin kusuru bulunmadığı yinelen erek taleplerin kabul edilmediğini, raç sürücüsünün kusur ve hatasının taraflarına yükletilmesinin kabul edilemez olduğunu, davanın kabulü mana ve hükmünde olmamak üzere, davacı tarafından beyan ve iddia edilen hasar tutarlarının da kabul edilemez olduğunu beyan ile,

davacı hasarının müvekkili İş Ortaklığı'nın kusuru ile sebebiyet verildiği belli olmadığından, işbu davanın reddini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.Davalılar ------- Şti. ve ------- Şti'nin cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

İNCELEME ve GEREKÇE : -------- Taksiciler Esnaf Odası, ---------Şoförler Ve Otomobilciler Federasyonu, --------- Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkerler yazıldığı görüldü. Mahkememizce alınan 20/03/2024 tarihli bilirkişi raporunun dosyaya ibraz edildiği görüldü.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle meydana gelen maddi hasar, kar kaybı, ekspertiz ücreti ve hizmet faturası zararından kaynaklanan maddi tazminat davasıdır. Mahkememizin 12/11/2020 tarihli -------- Esas ve --------- Karar sayılı ilamı ile "Dava, trafik kazası sonucu meydana gelen zararın tazminine ilişkindir.

29/11/2017 tarihinde, saat 01:00 sıralarında dava konusu araç sürücüsü dava dışı --------- yönetimindeki --------- plaka sayılı--------- marka/tip, --------- model otomobil ile yerleşim yerinde gece vakti yağmurlu havada --------- Caddesini takiben --------- istikametine seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde yol çalışması yapılan kısımda yolu daraltmak için konulan beton dubaya ön sağ köşe muhtelif kısımlarının çarpması sonucu maddi hasar ile sonuçlanan dava konusu olay meydana gelmiştir.

29/11/2017 tarihli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı fotokopisine göre; olay mahallinin yerleşim yeri ve olay saatinin 01:00 olduğu, dava dışı sürücünün alkolsüz olduğu, dava konusu aracın ön sağ köşe kısımları ile beton dubaya çarptığı belirtilmişolup, olay yeri fotoğraflarından olay mahallinde aydınlatma bulunduğu anlaşılmıştır.

Kazanın özetinde; havanın yağmurlu olduğu, aracın yeterli işaretleme bulunmayan beton dubaya sağ ön köşe kısımları ile çarptığı, olayın oluşumunda yolun yapım ve onarımından sorumlu kurumun birinci derecede kusurlu olduğu, sürücü -------- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/1-b maddesini ihlal ettiği belirtilmiştir.

Dava konusu aracın hasarına ait 11/12/2017 tarihli Ekspertiz Raporu, 14/12/2017 tarihli fatura ile 11 adet renkli olay yer-hasar fotoğraf fotokopisi dosya kapsamında bulunmaktadır. Aracın Kazanç Kaybına ait Ekspertiz Raporu bulunmamaktadır. Mahkememizce kusur oranlarının ve hasar bedeli ile kazanç kaybının tespiti için dosyanın bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmiştir.

Bilirkişi tarafından tanzim edilen kök ve ek rapor mahkememizce denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülerek hükme esas alınmıştır. Buna göre. Yukarıda takdim edilen açıklamalar çerçevesinde, hukuki değerlendirme, takdir ve karar Mahkemeye ait olmak üzere, tarafıma verilen görev çerçevesinde; mevcut verilerin değerlendirilmesi sonucu. 29/11/2017 tarihinde meydana gelen olayda.

Dava konusu araç sürücüsü dava dışı --------- %25 (Yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu, Yol üzerinde çalışma yapılan bölgede daralan yol bölümünde sürücüleri yeterli mesafeden uygun ve fark edilebilir şekilde uyaracak şekilde işaretleme yapmayan, dubanın görünülürlüğünü artırıcı önlem almayan ve gelen araçlara tehlike ortamı yaratan yol çalışmasından sorumlu davalıların %75 (Yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, 29/11/2017 tarihinde meydana gelen olaya ait trafik kazası tespit tutanağındaki tespitlerin, ---------- plakalı araçta meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu,

Dava konusu -------- plaka sayılı -------- marka/tip, --------- model aracın toplam hasar tutarının kaza tarihi itibariyle KDV hariç 15.346,00 -TL olabileceği, aracı tamirhaneye götüren çekici için ödenmesi gereken 100,00 TL tutarın uygun olabileceği, [(15.446,00 TL Hasar Tutarı) x %75 kusur oranı ] = 11.584,50 TL olabileceği, Hasar-onarım için gereken sürenin 14 gün olabileceği, bu süre zarfında davacı tarafın aracı kullanamamaktan doğan zararının kaza tarihi itibariyle 5.600,00 TL olabileceği, kusur oranı dikkate alındığında;

[(5.600,00 TL Kazanç Kaybı) x %75 kusur oranı ] = 4.200,00 TL olabileceği anlaşılmış olup davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir" gerekçeleriyle "1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 11.584,50 TL hasar bedelinin ve 4.200,00 TL kazanç kaybı bedelinin olmak üzere toplamda 15.784,50 TL'nin 29/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE," hükmedilmiş, anılan ilam yalnızca davalılar tarafından istinaf edilmiş, davacılar tarafından istinaf edilmemiş, ------- sayılı ilamı ile "Dosya kapsamından, 29/11/2017 tarihinde,

saat 01:00 sıralarında dava konusu araç sürücüsü dava dışı --------- yönetimindeki --------- plaka sayılı otomobil ile yerleşim yerinde gece vakti yağmurlu havada --------- Caddesini takiben --------- istikametine seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde yol çalışması yapılan kısımda yolu daraltmak için konulan beton dubaya ön sağ köşe ve muhtelif kısımlarının çarpması sonucu maddi hasar ile sonuçlanan dava konusu olay meydana gelmiştir.

Kaza nedeniyle düzenlenen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre; olay mahallinin yerleşim yeri ve olay saatinin 01:00 olduğu, dava dışı sürücünün alkolsüz olduğu, dava konusu aracın ön sağ köşe kısımları ile beton dubaya çarptığı belirtilmiş olup, olay yeri fotoğraflarından olay mahallinde aydınlatma bulunduğu, havanın yağmurlu olduğu, aracın yeterli işaretleme bulunmayan beton dubaya sağ ön köşe kısımları ile çarptığı, olayın oluşumunda yolun yapım ve onarımından sorumlu kurumun birinci derecede kusurlu olduğu,

sürücü ---------- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/1-b maddesini ihlal ettiği yine mahkemece hükme esas alınan kök ve ek raporunda aynı kural ihlalleri ile davalıların %75, davacıya ait araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu oldukları tespit edilmiş olup kaza tespit tutanağı ile bilirkişi raporlarının birbirini teyit ettiği dosya kapsamı ve olayın oluşuna uygun olduğu anlaşılmakla kusura yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Hasar bedelinin belirlenmesi için alınan bilirkişi raporunun hasarlı olan aracın fotoğrafları ve davacı tarafından alınan ekspertiz raporu içeriği, sigortalı aracın hasarlı parçaları incelenerek hasara uğrayan parçaların kaza ile uyumu ve gerekliliği ve değerleri yönünden tek tek değerlendirme yapılarak konusunda uzman bilirkişi tarafından ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli olarak hazırlandığının anlaşılmasına.

Mahkemece davalı vekilinin bilirkişi raporuna itirazı hakkında itirazların karşılandığı ek rapor da alınarak hesaplanmış olmasına göre Mahkemece bu bilirkişi raporunun hükme esas alınmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından hasar raporuna ilişkin istinaf itirazları yerinde değildir. Ancak aracın hasarının giderilmesi için gerekli makul tamir süresinin de bilirkişi tarafından belirlenmesi gerekir.

Yine davacının aracının ticari amaçla kullanıldığı belirtildiğinden kazancına dair resmi belge, defter, vergi kaydı ve buna ilişkin ticari belge ve bilgilerinin dosyaya getirilmesi, daha sonra konusunda uzman bilirkişi marifetiyle davacının kaza olmasaydı dahi yapacağı zorunlu giderler (yakıt vs.) indirildikten sonra günlük net kazancının bulunması, buna göre onarım süresince net kazanç kaybının hesaplanması gerekir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda makul onarım süresi belirlenmiş ise de kazanç kaybına ilişkin hesaplama yetersiz inceleme ile yapılmıştır.

Bu durumda mahkemece, öncelikle davacının aracının ticari kazancına ilişkin ilgili meslek kuruluşlarından da sorularak tüm belge, bilgi, defter, muhasebe, vergi kaydı vs.dosyaya ibrazının sağlanması, davacının zorunlu giderleri dışında günlük net kazancının tespiti hususunda gerektiğinde davacının işyerindeki resmi belge ve kayıtları üzerinde de konusunda uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılarak günlük net kazancının hesaplanması daha sonra bilirkişiden tüm dosya kapsamına göre davacı aracının yıpranma payı, km'si, modeli,

markası vs.gözönünde bulundurularak araçta davaya konu kaza sebebiyle meydana gelen hasarın tamiri için gerekli makul sürenin tespiti, bu süre içinde davacının net kazanç kaybının hesaplanması hususlarında ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli, önceki bilirkişi raporunda irdelenip değerlendirildiği bir rapor alınarak,

usuli kazanılmış haklar gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır Yine aracın onarım faturasının dosyaya kazandırılmadan, ticari taksi olduğu anlaşılan aracın kazancına dair Vergi dairesinden sorulup sonucuna göre değerlendirilmeden karar verilmesi de doğru olmamıştır." gerekçeleriyle mahkememiz ilamı kaldırılmıştır.

Anılan istinaf ilamı neticesinde, *olayın oluş şekli *kusur oranları *hasar bedelinin belirlenmesi amacıyla alınan bilirkişi raporu *makul onarım süresinin tespiti hukuka uygun bulunmuş ve usulen kesinleşmiştir. Mahkememiz ilamı kazanç kaybına ilişkin yetersiz inceleme yapılması nedeniyle kaldırılmıştır.

Anılan hususlar kesinleşmiş olmakla birlikte, mahkemece hükmedilen (kabul edilen) maddi hasara ilişkin 11.584,50 TL ve kazanç kaybına ilişkin 4.200,00 TL olmak üzere toplam 15.784,50 TL tazminat miktarı davalılar yönünden usulü kazanılmış hak kapsamında kalmıştır. Yine hükmedilen yasal faiz oranı da davalılar yönünden usulü kazanılmış hak kapsamında kalmıştır.

Buna ek olarak davacının ekspertiz ücreti ve hizmet faturasına ilişkin (reddedilen) alacak kalemlerine ilişkin olarak da ret hükmü (davacının bunu istinaf yoluna taşımaması nedeniyle) davalılar yönünden usulü kazanılmış hak kapsamında kalmıştır. -Mahkememizce istinaf ilamı doğrultusunda gerekli araştırma yapılmış ve dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

20/03/2024 tarihli bilirkişi raporu ile aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:Kaldırma ilamında önce (istinafça da hukuka uygun bulunduğu haliyle) davacının aracının makul tamir süresi 14 gün olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla davacının kazanç kaybına ilişkin zararı 14 x 610,00 TL = 8.540,00 TL'dir. Bu miktar davacının talep ettiği zarardan ve davalılar yönünden usulü kazanılmış hak kapsamında bulunduğu yukarıda belirtilen 4.200,00 TL miktardan daha fazladır.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede, yukarıda ortaya konulan tüm tespit ve açıklamalar dikkate alınarak davacının maddi hasara ilişkin zararının 11.584,50 TL olduğu, bu hususun istinaf ilamı ile kesinleştiği, davacının kazanç kaybına ilişkin zararının 8.540,00 TL olduğu,

ancak 4.200,00 TL kar kaybı zarar miktarının davalılar yönünden usulü kazanılmış hak kapsamında kalması nedeniyle mahkememize yalnızca bu miktara hükmedilebileceği, yine davacının ekspertiz ücreti ve hizmet faturasına ilişkin (reddedilen) alacak kalemlerine ilişkin olarak da ret hükmünün ve yasal faiz oranının (davacının bunu istinaf yoluna taşımaması nedeniyle) davalılar yönünden usulü kazanılmış hak kapsamında kaldığı kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

04/06/2024