İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/873 K.2025/910

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/873

KARAR NO : 2025/910

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Vekâletsiz İş Görmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/12/2023

KARAR TARİHİ : 06/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Vekâletsiz İş Görmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi özetle: Davacı, -----adresinde mukim ----- Şirketi'nin tek ortağı ve yetkilisi olduğu, Şirketi temsilen ilgili adreste sigorta acentesi olarak faaliyet göstermekte olduğu, davacı, bu faaliyetini gerçekleştirirken müşterilerinin talepleri doğrultusunda uygun fiyatı vermek üzere farklı acentelerle işbirliğinde bulunarak çeşitli şirketler nezdinde zorunlu mali mesuliyet ve ihtiyarı mali mesuliyet sigortaları dahil olmak üzere türlü sigorta poliçeleri düzenlenmesine aracılık etmekte, davacı, karşılıklı rızalar dahilinde bazı müşteriyle cari/açık hesap usulünde çalışmakta, Bu usulde davacı,

daha sonra müşteriden tahsil etmek üzere müşterilerin talebi ve bilgisi doğrultusunda sigorta poliçelerinin primlerini kendi kredi kartlarını kullanarak ödemekte, Bu vesileyle sigorta ettiren olarak müşterinin özellikle ZMMS ve kasko poliçeleri primleri ödenmekte, müşteriler ise müvekkile kararlaştırdıkları dönemlerde ödemeyi gerçekleştirmekte, Davalı taraf ile davacı arasında bu usulde yürütülen bir ilişki mevcut olduğunu, davacının yetkilisi olduğu şirket tarafından davalı tarafa ait araçların tüm sigorta işleriyle (Sigorta poliçesi düzenleme, poliçenin açık hesap usulü olarak ödenmesi,

poliçe iptalleri, süre takibi vb.) ilgilenilmesinin beklenildiği ve sair hususlara rıza gösterdiğini, İcra takibine dayanak gösterdiğimiz sigorta poliçeleri incelendiğinde sigorta ettirenin ----- Olduğu, icra takibinin ve işbu davanın karşı tarafının ise ... olduğu, sigorta ettirenin ekte sunulan ---- gazetesinden görüleceği üzere 16.02.2018 tarihinde unvan değişikliği yoluna gittiğini ve----unvanını aldığı, ancak sigorta poliçesi düzenlenirken girilen vergi numarası ile gerekli değişikliğin poliçe sistemine entegre olamadığı,

bu sebeple bazı poliçelerde hala eski unvanın sigorta ettiren olarak gözüktüğü, fakat vergi numaralarının kontrolü sağlandığında sigorta ettirenin aynı zamanda davalı taraf olduğu, bu açıdan husumetin doğru tarafa yöneltildiğini, Taraflar arasındaki uyuşmazlık ticari olduğundan, TTK 5/A uyarınca davalı taraf ile telekonferans yöntemiyle -----Arabuluculuk Bürosu ----büro dosya no ve ----- arabuluculuk numaralı dosya ile arabuluculuk görüşmesi sağlanmış ve fakat anlaşma sağlanamadığı,

davacı tarafından davalı tarafa ait araçların, davalı tarafın bilgisi ve talebi dahilinde zorunlu mali mesuliyet sigortaları yapılmış ve bedelleri davacıya ait kredi kartından ödendiği, Yapılan sigorta poliçe numaraları ve ödenen tutarlar aşağıda belirtilmiş, 1) 22.06.2023 başlangıç tarihli ----- poliçe numaralı ZMMS, ödenen tutar 18036.77 TL, ödeyen ... 2) 30.04.2023 başlangıç tarihli ----- poliçe numaralı ZMMS, ödenen tutar 16509.9 TL, ödeyen ...

3) 30.04.2023 başlangıç tarihli ----- poliçe numaralı ZMMS, ödenen tutar 16509.9 TL, ödeyen ... 4) 30.04.2023 başlangıç tarihli ------ poliçe numaralı ZMMS, ödenen tutar 23586.13 TL, ödeyen ... 5) 30.04.2023 başlangıç tarihli ----- poliçe numaralı ZMMS, ödenen tutar 16509.9 TL, ödeyen ... 6) 30.04.2023 başlangıç tarihli ----- poliçe numaralı ZMMS, ödenen tutar 18869.3 TL, ödeyen ...

7) 09.09.2022 başlangıç tarihli ----- poliçe numaralı ZMMS, ödenen tutar 5,494.18 TL, ödeyen ... 8) 08.02.2023 başlangıç tarihli ----- poliçe numaralı ZMMS, ödenen tutar 18910.99 TL, ödeyen ...

Yukarıda belirtilen sigorta poliçelerinin tamamı davacı ...'a ait kredi kartından ödendiği, Söz konusu poliçeler iptal edilmediği gibi, ZMMS olması sebebiyle yalnızca araçların satışında, araçların pert olması veya çekme belgesi durumunda iptali mümkün olduğunu, Herhangi bir sebeple ptali halinde dahi sigorta ettiren, iptal olunan tarih itibariyle fazla ödenen poliçe bedellerini almaya tek yetkili olduğunu, Bu sebeple poliçelerin iptali halinde dahi söz konusu durumda davacı herhangi bir ödeme alamayacağını, davacının yapmış olduğu ödemelerin bir kısmı, davalı tarafça davacıya ödenmişse de, ödenmeyen bakiye bulunmakta,

Bu sebeple davacı adına ve borçlu aleyhine olmak üzere tarafımızca ödenmeyen bedel miktarınca ----İcra Müdürlüğü ------ Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, Söz konusu icra takibinden gönderilen ödeme emri davalı tarafa 20.10.2023 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı tarafça 24.10.2023 tarihinde söz konusu takibe itiraz edilmiş, İtiraz neticesinde icra takibi Durdurulmuş,

Konusu işbu dava ile aynı olan -----.Tüketici Mahkemesi'nin 09.03.2022 tarih ---- Sayılı kararında davacının yaptığı işlemden doğan alacağın kaynağının vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca değerlendirilmiş ve neticeten davalının ödeme iddiasını ispatlayamadığı göz önüne alınarak davanın belirtilen alacak yönünden kısmen kabulüne kesin olarak karar verildiği, İlgili gerekçeli karar ekte sunulmuş, Yukarıda açıkladığımız nedenler ve Mahkemenizce re'sen tespit edilecek nedenlerle.

Borçlunun mal kaçırma ihtimaline binaen ihtiyati haciz talebimizin kabulü, Davamızın kabulü ile davalı borçlunun ----. İcra Dairesinin----- Sayılı dosyasına yönelik yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına, Davalı borçlu aleyhine 9020'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, Yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine,” karar verilmesini iddia talep ve beyanlarında bulundukları,

Konusu işbu dava ile aynı olan ----.Tüketici Mahkemesi'nin 09.03.2022 tarih ------Sayılı kararında davacının yaptığı işlemden doğan alacağın kaynağının vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca değerlendirilmiş ve neticeten davalının ödeme iddiasını ispatlayamadığı göz önüne alınarak davanın belirtilen alacak yönünden kısmen kabulüne kesin olarak karar verilmiş, tüm bu nedenlerle Borçlunun mal kaçırma ihtimaline binaen ihtiyati haciz talebimizin kabulü, Davamızın kabulü ile davalı borçlunun --- İcra Dairesinin -----.

Sayılı dosyasına yönelik yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına, Davalı borçlu aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, Yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talepli dava dilekçesi sunmuştur.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesi ve tensip zaptının davalıya tebliğ olduğu, cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Ödenmeyen poliçe bedelinin tahsili amacıyla ----. İcra Müdürlüğünün ----- esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminat talebine ilişkindir.

Davada taraf teşkili sağlanmış dava yasal 1 yıllık hak düşünücü süre içerisinde açılmıştır.

İcra takibi; ---. İcra Dairesinin ---- Esas sayılı dosyası ile 13.10.2023 tarihinde ... tarafından -----. aleyhine 104.427,07 TL asıl alacak Yıllık Reeskont avans faizi talepli toplam 104.427,07 TL üzerinden, yapılan ödemenin mahsup edilmesi sonucu bakiyesi, banka dekontu, sigorta poliçeleri 104.427,07 TL,” açıklaması ile ilamsız takipte ödeme emri ile icra takibi yapılmıştır.

Dava konusu alacak Sigorta acentesi ...’ın ZMMZ sigorta poliçesini sahibi bulunduğu ----- Şirketi'inden ve diğer acentelerden uygun fiyat alarak poliçelerin yapıldığı ve yaptırılan poliçelerin bedellerinin ... tarafından ödendiği iddiasıyla, icra takibi yapılmıştır.

Dosya Sigorta bilirkişisine tevdi edilmiştir.

Bilirkişi raporu;

Davalı tarafa ait araçların, davalı tarafın bilgisi ve talebi dahilinde zorunlu mali mesuliyet sigortaları yapılmış ve bedelleri müvekkile ait kredi kartından ödenmiş, Yapılan sigorta poliçe numaraları ve ödenen tutarlar aşağıda belirtilmiş,

1- 22.06.2023 başlangıç tarihli ----- poliçe numaralı ZMMS, ödenen tutar 1.836.77 TL, ödeyen ...

2- 30.04.2023 başlangıç tarihli ----- poliçe numaralı ZMMS, ödenen tutar 16.509.9 TL, ödeyen ...

3- 30.04.2023 başlangıç tarihli ------ poliçe numaralı ZMMS, ödenen tutar 16,509.9 TL, ödeyen ...

4) 30.04.2023 başlangıç tarihli ----- poliçe numaralı ZMMS, ödenen tutar 23.586.13 TL, ödeyen ...

2) 30.04.2023 başlangıç tarihli ------ poliçe numaralı ZMMS, ödenen tutar 16.509.9 TL, ödeyen ...

6) 30.04.2023 başlangıç tarihli ----- poliçe numaralı ZMMS, ödenen tutar 18.869.3 TL, ödeyen ...

7) 09.09.2022 başlangıç tarihli ----- poliçe numaralı ZMMS, ödenen tutar 5,494.18 TL, ödeyen ...

8) 08.02.2023 başlangıç tarihli ------ poliçe numaralı ZMMS, ödenen tutar 18.910.99 TL, ödeyen ...

Sektörel olarak bu tür uygulamalara rastlanmakta olduğu, taraflar arasında yapılan mail yoluyla yapılan görüşmelerden bu tür bir sözlü uygulama neticesinde acente tarafından kredi kartı ile ödeme yapılmakla olduğu, karşılığının ise nakit olarak hesaplarına aktarılmakta olduğu belirtilmiş olup,

Kural olarak, sigorta sözleşmelerinde belirlenen primin alacaklısı rizikoya teminat veren sigorta şirketidir. Ancak acente tarafından prim borçlusundan sigorta prim bedelinin talep edilebilmesi için, sigorta şirketi tarafından acenteye verilmiş prim tahsil etme yetkisinin bulunması gerekmekte olup, bu halde bile acentenin kendi adına olmayıp acentesi bulunduğu şirkete izafeten prim tahsilini talep etmesi gerekmektedir.

Bununla birlikte, sigorta şirketinin prim alacağını acenteye temlik etmesi halinde acentenin temlik alacaklısı sıfatıyla prim tahsilini talebe hakkı olduğu gibi acentenin sigortalının prim borcunu sigorta şirketine ödemiş olması halinde de vekaletsiz iş görme ve sebepsiz zenginleşme hükümleri dairesinde ödenmiş olan primleri sigortalıdan talep etme hakkı mevcuttur.

(Yargıtay ----HD ----- Dosya kapsamı uyarınca, davalı yararına düzenlenen sigorta poliçelerinden kaynaklanan primlerin davacı acente tarafından, dava dışı sigorta şirketlerine hesaben ödendiği ve davalının ödenen tutar kadar ödemeyi yapan davacı aleyhine sebepsiz zenginleştiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu poliçeler iptal edilmediği gibi, ZMMS olması sebebiyle yalnızca araçların satışında, araçların pert olması veya çekme belgesi durumunda iptali mümkün olduğunu, Herhangi bir sebeple iptali halinde dahi sigorta ettiren, iptal olunan tarih itibariyle fazla ödenen poliçe bedellerini almaya tek yetkili olduğunu,

Sigorta şirketinin prim alacağını acenteye temlik etmesi halinde acentenin temlik alacaklısı sıfatıyla prim tahsilini talebe hakkı olduğu gibi acentenin sigortalının prim borcunu sigorta şirketine ödemiş olması halinde de vekaletsiz iş görme ve sebepsiz zenginleşme hükümleri dairesinde ödenmiş olan primleri davacının sigortalıdan talep etme hakkı mevcut olacağı,

Bu durumda; davacının taleple bağlılık ilkesi gereği ... tarafından----. İcra Dairesinin ----- Esas sayılı dosyası ile 13.10.2023 tarihinde ------104.427,07 TL yi, poliçelerin düzenlendiği sigorta şirketlerinden prim alacağının acenteye temlik edilmesi halinde itirazın iptali ile takibin devamının gerekeceği değerlendirilmesi yapılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava itirazın iptali talebine ilişkindir.

Davacı vekilince ,ödenmeyen poliçe bedelinin tahsili amacıyla ---. İcra Müdürlüğünün ----- esas sayılı icra dosyasından icra takibi yapılmış, itiraz edildiğinden iş bu dava açılmıştır.

Dava konusu alacak da Sigorta acentesi ...’ın ZMMZ sigorta poliçesini sahibi bulunduğu -----Şirketi'inden ve diğer acentelerden uygun fiyat alarak poliçelerin yapıldığı ve yaptırılan poliçelerin bedellerinin ... tarafından ödendiği iddiasıyla, icra takibi yapılmıştır.

Davacı acente tarafından, sigorta primlerinin dava dışı sigorta şirketlerine hesabına ödendiği anlaşılmıştır.

Dava dışı Sigorta şirketleri tarafından davalı adına sigorta poliçe ödemelerinin davacı tarafından yapıldığı ve davacı ...'ın sahibi bulunduğu ------ Şirketi' nin sözleşme yapmaya ve tahsile yetkili acenteleri olduğu bildirilmiştir.

Davacı tarafından davalı adına ZMMZ sigorta poliçe bedellerinin dava dışı sigorta şirketlerine ödendiği, davacının ödediği bu bedelleri davalıdan tahsil şartlarının oluştuğu, ayrıca ödenen bu bedeller yönünden icra inkar tazminatının da şartlarının oluştuğu değerlendirilmekle Davanın ve icra inkar tazminatının kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.