İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/307 K.2024/603

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2024/307

KARAR NO: 2024/603

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 02/05/2024

KARAR TARİHİ: 18/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil ----------, gerek --------- gerekse de ---------- ticaretle uğraşan bir tacirdir. Müvekkil ile davalı yan 2020 yılında tüm dünyada etkisini gösteren Covid-19 pandemisinde bir ticari anlaşma sağlamıştır.

İşbu anlaşma gereği davalı yan halihazırda üretilmiş olan ve ---------- standartlarına uygun olduğunu iddia ettiği 2.000.0000 adet maskeyi --------- ihraç etmeyi vadetmiş bunun karşılığında da müvekkili tarafından davalı yana 100.000,00 Euro ödeneceğinin kararlaştırılmış olduğunu, tarafların yaptığı bu anlaşma üzerine davalı yan tarafından müvekkiline 13.08.2020 tarihli bir proforma fatura düzenlenmiş, sevkiyatın başlaması için önden 10.000,00 Euro ödenmesi talep edilmiş olduğunu,

müvekkilinin davalı yana duyduğu ticari güven neticesinde ---------- kurduğu ---------- isimli şirketinin hesabından 10.000,00 Euro ön ödemeyi 18.08.2020 tarihinde davalı şirketin banka hesabına ödemiş olduğunu, müvekkilinin davalı yana ön ödemeyi yapmış olmasına karşılık davalı yan tarafından vadedilen sevkiyat yapılmamış ve müvekkil bu süreçte sürekli olarak oyalanmış olduğunu, tarafların anlaşmasının üzerinden 1 ay geçmiş olmasına karşılık davalı yan tarafından edimin ifası gerçekleştirilmemiş ve Eylül ayında davalı şirket yetkilisi -------- tarafından müvekkiline, maskelerde bir sıkıntı olduğu, bu nedenle henüz sevkiyatın yapılamadığı,

yeni maskeler üretilmesi için bir üretici bulduğu ve bu üreticide maskelerin hemen üretilmesi ile ---------- sevk edileceği söylenerek müvekkili ile yeni bir sözleşme imzalanmasının teklif edilmiş olduğunu, işbu sözleşmede davalı yanın kendisini aracı firma konumuna koymuş ve dava dışı -------- ve --------- ait --------- tarafından bu maskelerin üretileceğini, kendisinin bu işten yalnızca komisyon alacağını ama aynı zamanda müvekkilinin mağduriyetini gidereceğini söylemiş olduğunu,

müvekkilinin 1 ay boyunca da bu şekilde oyalanmış ama günün sonunda ne maske gönderilmiş ne de müvekkilinin yaptığı ön ödemenin müvekkiline iade edilmiş olduğunu beyan ederek her türlü talep, dava, şikayet ve fazlaya dair haklarını saklı tutarak.

Davalı yanın haksız ve hukuka aykırı itirazlarının kısmen iptali ile -------- İcra Müdürlüğünün-------- E., sayılı dosyası kapsamında başlatılan takibin 10.000,00 Euro üzerinden devamına, Davalı yanın kötüniyetli itirazları nedeni ile alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, Yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davanın görevsiz mahkemede açılmış olduğunu, davacının iddiasının --------- isimli ---------- şirketinden müvekkiline para gönderdiği şeklinde olup ancak davacı -------- olup kendisinin gerçek kişi olduğunu, herhangi bir tacir kaydının bulunmadığını, bu sebeple ticari bir uyuşmazlık olmadığından görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, eldeki davanın ---------- tarafından açılmış ancak parayı gönderdiğini iddia eden --------- isimli --------- şirketi olduğu için davacının aktif dava ehliyetinin olmadığını, bir talep olacaksa bunu parayı gönderdiği iddia olunan şirketin yapması gerektiğini,

bu açıdan davada esasa girilmeksizin davanın usulden reddinin gerekmekte olduğunu, 11 Eylül 2020 tarihli mal alım sözleşmesine göre müvekkilinin "aracı" olarak konumlandırılmış olduğunu, alıcı olarak ----------- ve/veya ----------, üretici olarak da ---------- görünmekte olduğunu, alıcının borcunun maskelerin parasını vermek, üreticinin borcunun da maskeleri alıcıya teslim etmek olduğunu, müvekkilinin tarafları bir araya getiren konumunda olup hiçbir şekilde üreticinin teslim borcuna aykırılıktan dolayı sözleşmesel sorumluluk altına girmemiş olduğunu, sadece taraflardan komisyon alacağını,

tüm sözleşme hükümleri incelendiğinde bu durumun anlaşılabileceğini, müvekkilinden sözleşme kapsamında herhangi bir talepte bulunulamayacağından pasif husumet yokluğundan davanın reddinin gerekmekte olduğunu, müvekkiline gönderilen --------Noterliği'nin 26.01.2021 tarih ve --------- yevmiye numaralı ihtarnamesinde ürünlerin ----------- sevkedildiği,

ancak gümrükten geçemediğinin ifade edildiğini, dava dilekçesi ile bu ihtarnamede yazan hususların birbiri ile çelişmekte olduğunu,--------- isimli ---------- şirketinden müvekkiline gönderilen paranın, sunulan dekonttan anlaşılacağı üzere üretimin yapılması için mesajlarda adı geçen -------- isimli şahsın eşi ----------- isimli kişiye müvekkilince 19.08.2020 tarihinde gönderilmiş olduğunu,

gerek davacı tarafın sunduğu mesaj içerikleri gerekse kendilerince sunulan mesaj içeriklerinden görüleceği üzere davacının esas muhatabının bu şahıs olacağından ve müvekkilinin de aldığı parayı bu şahsa verdiği açık olduğundan davacı tarafa ya da --------- isimli -------- şirketine müvekkilinin hiçbir borcunun olmadığını beyan ederek davacının istemlerinin hukuki bir karşılığı olmadığından öncelikle davanın usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte olursa esasa ilişkin itirazlarımız kapsamında gerekli araştırmaların yapılarak davacını taleplerinin esastan reddini,

davanın --------- --------- isimli şahıslara ve --------- isimli şahıs ile kendisine ödeme yapılan eşi ---------- isimli kişiye ihbarını, davacı tarafından müvekkiline karşı kötüniyetli olarak icra takibine girişildiğinden %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak müvekkile verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıdan alınarak müvekkiline ödenmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE.

Dava, hukuki niteliği itibariyle davacı tarafça fatura alacağının tahsili için başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.Davacı hakkında tacir araştırması yapılmıştır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş, anılan kanunun 5. maddesinde asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.Ticari davaları, mutlak ticari davalar,

nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır.

Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır.

Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz, TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır.

6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olmasını sağlamaz. Başka ifade ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır.

Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.Mahkemenin görevli olması, HMK 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK 1. md.).

“Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.Somut olayda Davacı hakkında yapılan araştırmada tacir olmadığı, davanın mutlak yada nisbi ticari dava olmadığı anlaşılmakla mahkememizin görevsiz olduğuna Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna dair mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.