İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/420 K.2024/951

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/420 Esas

KARAR NO: 2024/951

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 02/06/2015

KARAR TARİHİ: 13/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, 796.200 Euro bedelle, dava dışı ----------Ş ile, ----------- değişken hız sümculü asenkron motorlarının değişim hizmetinin müvekkil tarafından ifası konusunda 04.09.2013 tarihli sözleşme imzaladığını, bu sözleşmeyi imzalamadan önce, müvekkil şirketin, davalı şirketle,04.09.2013 tarihli sözleşme konusu işin maliyet hesabını yaptıklarını, işin maliyetinin tahmini olarak 630.000 Euro tutacağı, 50.000 Euro'nun proje bedeli olarak davalıya ödeneceği ve böylelikle toplam maliyetin 680.000 Euro olacağı hesabıyla ----------- ile 796.200 Euro iş bedeli üzerinden anlaşmaya varıldığını,

davalı şirketin ise,---------- işi ile ilgili olarak müvekkiline 50.000 € + KDV = 59.000 € bedelle proje mühendisliği yapacağı, bu bedelin; müvekkil.----------- avans aldığında 15.000€ + KDV, ----------- % 50 ödeme aldığında 20.000 € + KDV.---------- tüm ödemeler alındığında 15.000 € + KDV olmak üzere 50.000 € + KDV proje hizmet bedelinin davalıya ödeneceği hususunda, davalı şirketle anlaşma yapıldığını, ancak davalıya 01.08.2014 tarihinde yapılan 15.000€ + KDV = 17.700€ tutarlı ödeme,---------- tüm ödemeler tamamlanmadan,yani muaccel hale gelmeden, anlaşma kapsamında yapması gereken işler yapılmadan davalıya ödenmiş olduğunu,

bu ödemenin davalıdan tahsili gerektiğini, diğer taraftan müvekkil ile davalı arasında e-maille yapılan anlaşma gereğince davalının, dava dışı ---------- firmasından panoların temin edilmesini üstlendiğini, davalıca bu panoların teslim edildiğini, bedellerinin müvekkil tarafından davalıya 16.01.2014 tarihinde 272.580 TL olarak ödendiğini, davalının, panoların temin ve tesliminden önce müvekkil şirketten teminat mektubu talep ettiğini, müvekkil şirketin----------- bankası 29.01.2014 tarihli teminat mektubunu davalıya verdiğini, bu teminat mektubunun müvekkilince geri istendiğini,

ancak ikinci teminat mektubu verilene kadar göndermeyeceğini beyan ettiğini, ayrıca davalının kendi el yazısı ile masraf üzerinden kar hesabı yaptığını, muaccel olmamış kar olarak KDV hariç 36.435 € ve buna ek olarak işi yarım bırakması nedeniyle hak etmediği ve henüz vadesi gelmeyen 3. parti alacağı 15.000€ + KDV toplayarak müvekkil şirkete, toplam 60.695'lik teminat mektup isteğini bildirdiğini,müvekkilin de bu teminat mektubunu verdiğini, davalı tarafça sebepsiz iade edilmeyen teminat mektubunun davalı tarafça haksız olarak 178.607 TL üzerinden paraya çevrildiğini,

bunun haksız olduğunu ileri sürerek davalının işi yarıda bırakıp gitmesi nedeniyle müvekkil tarafından başka firmalara yaptırılan hizmet ve alımlar için uğranılan zarar nedeniyle davalıya 3.kısım olarak ödenen tutardan şimdilik 500 TL'nin, davalı tarafça haksız olarak paraya çevrilerek tahsil edilen teminat mektubu bedelinden şimdilik 500 TL'nin, 11.11.2014 tememit tarihinden itibaren en yüksek reeskont faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacının, ----------- şirketi ile yapacağı işin proje mühendisliği hususunda müvekkil şirketle anlaştığını,

maliyetin 630.000 € olarak hesaplandığını, 630.000 € tutarının aşağı veya yukarı olması durumunda % 50-% 50 oranında taraflar arasında paylaşılacağı hususunda mutabakata varıldığını, taraflar arasında uyuşmazlık konusunun ise 01.10.2014 tarih ----------- ve 01.07.2014 tarih ----------- seri nolu fatura bedelleri olduğunu, taraflar arasında güven ilişkisine istinaden ticari ilişkinin 13.09.2013 tarihinde başladığını, teminat mektubu talep ve uygulamasının ise sonradan ortaya çıktığını, müvekkil tarafından teminat mektubu talep etmesi nedeninin,

630.000 € olarak hesaplanan maliyetten taraflara kalınan kar ve zarar olarak bölünerek hesaplandığını, neticede müvekkilinin 60.693 € luk 6 ay süreli teminat mektubunun kendisine verilmesini bildirdiğini, davacı tarafça ödeneceği kabul edilen 61.695 €, 29.09.2014 tarihine kadar ödenmemesi üzerine davacıya SMS ile ----------- 14.04.2014 tarih ----------- nolu teminat mektubunun süresinin dolmak üzere olduğunu, alacağın ödenmemesi halinde nakde çevrileceğinin bildirildiğini, davacı tarafça verilen ve nakde çevrilen teminat mektubunun, mal alımına ilişkin olarak alınmadığını, kayıtsız/şartsız ve süreli olarak müvekkiline verildiğini,

bu mektubun sadece panolama işinin garantisi olarak verildiği iddiasının asılsız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE.

Dava taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinden kaynaklı alacak talebine ilişkindir.Dava, davacının, dava dışı --------- şirketi için yapmayı üstlendiği işlerin proje mühendisliği hizmetinin davalı tarafça yerine getirilmesi kapsamda, hizmetin eksiksiz olarak yerine getirilmediğinden bahisle fazladan ödenen 50.924,67 TL ile nakte çevrilen 178.607,00 TL teminat mektubu bedelinin iadesi istemine ilişkindir.Davacı şirket ile dava dışı ----------- şirketi arasında yapılan 796.200 Euro bedelli iş anlaşması kapsamında,

davacının ---------- şirketi için yapmayı üstlendiği işlerin proje mühendisliği hizmetinin davalı tarafça yerine getirilmesi konusunda taraflar arasında anlaşma sağlandığı, davacı şirketten davalı şirkete gönderilen 13.09.2013 tarihli e-mailde; --------- işiyle ilgili olarak toplam giderlerin şu anda 630.000 Euro'nun baz alınacağı, bu maliyetin +/- olması durumunda kazanç ve kayıpların % 50 - 50 olarak paylaşılacağı, --------- 50.000 € + KDV ödeneceği; bu ödemenin;

---------- avans alındığında 15.000€ + KDV fatura karşılığında ödeme yapılacağı, ---------- % 50 ödeme alındığında 20.000€ + KDV fatura karşılığında ödeme yapılacağı, ----------- tüm ödemeler tamamlandığında 15.000€ + KDV fatura karşılığında ödeneceği hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır.Dosya tarafların ticari defter ve kayıtlarının da incelenmesi için bilirkişiye tevdi edilmiş,Bilirkişi heyeti tarafından sunulan 27/11/2015 tarihli raporda özetle;Davacı şirketin,

dava dışı --------- şirketiyle yaptığı 796.200 € bedelli iş anlaşması kapsamında ----------- şirketi için yapmayı üstlendiği işlerin proje mühendisliği hizmetinin davalı tarafça verilmesini konu edinen vermesi konusunda 50.000 € + KDV bedel üzerinden anlaşma yaptığı, anlaşmanın;15.000€ + KDV ---------- ilk avans alındığında fatura karşılığı ödeneceği, 20.000€ + KDV ---------- % 50 ödeme alındığında fatura karşılığı ödeneceği, 15.000€ + KDV ---------- tüm ödemeler alındığında fatura karşılığı ödeneceği,

50.000€ + KDV şeklinde olduğu, davalının bu bedeli, fatura karşılığında davacıdan tamamen tahsil ettiği, huzurdaki davada davacının, 3.kısım olan 15.000€ + KDV bedelinin, henüz muaccel olmadan ve iş yapılmadan davalıya ödenmiş olması nedeniyle bu fatura karşılığı olarak davalıya ödenen 50.924.67 TL'nİn iadesi davalıdan talep ettiği,

Huzurdaki davanın diğer bir konusu olan 61.695 € bedelli teminat mektubunun, davacı tarafından, davalı şirkete; öngörülmeyen masraf bedeli 36.435€ + KDV ve tahsil edilmeyen 15.000€ + KDV alacağı için verildiği, davalının bu ödemeleri yapmaması üzerine teminat mektubunun davalı tarafça nakde çevrilerek tahsil edildiği, ancak davacının, bunun dayanağının olmadığını ileri sürerek,

ödediği 178.607 TL teminat mektup bedelinin de tahsilini talep ettiği,Fakat davacının sadece, teminat mektubundan davalı tarafça tahsil edilen 178.607 TL'yi, 17.11.2014 tarihi İtibariyle reeskont faizi ile davalıdan talebe hak kazandığı hususlarında görüş belirtilmiştir.Bilirkişi raporuna itiraz sonucu bilirkişilerden ek rapor düzenlenmesi istenilmiş Bilirkişi heyeti tarafından sunulan 16.06.2017 tarihli ek raporda özetle.

Dava konusu olay yukarıda tüm detaylarıyla açıklanmış olup! tüm dosya kapsamında yapılan incelemelerde davacının davalıdan eksik jşlere ilişkin 50.924,67 TL bedeli talep etme hakkının doğmadığı, teminat (mektubunun nakde çevrilerek oluşan 178.607,00 TL talebi hususuna ilişkin 27.11.2015 tarihli raporda geniş bir şekilde açıklandığı üzere davacının davalıdan talep edebileceği görüş ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.Taraf itirazlarının değerlendirilmesi için dosya bu defa başka bir heyete tevdi edilmiş Bilirkişi heyeti tarafından sunulan 23.07.2018 tarihli raporda ayrıntılı açıklandığı üzere neticeten ;Tarafların beyanları ve delilleri

ışığında, takdirin mahkemenin görev alanına ait olduğu işaret edilmek suretiyle: davacı yanın davalıdan dava tarihi itibariyle 15.000,00 Euro + KDV alacaklı olduğu, davalı yan 17.11 2014 tarihinde temerrüde düştüğünden alacağa bu tarihten itibaren reeskont faizi işletilebileceği hususlarında görüş belirtilmiştir.

Davacı vekilince dosyaya 15/10/2015 tarihinde bedel arttırım dilekçesi sunulmuştur.Mahkememizce Davanın Kısmen Kabulü ile, 15.000,00 Euro + KDV alacağının 17.11.2014 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile birlikte davacıya ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinafı neticesinde---------sayılı kararı ile mahkememiz kararı kaldırılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Dava, davacının, dava dışı---------- şirketi için yapmayı üstlendiği işlerin proje mühendisliği hizmetinin davalı tarafça yerine getirilmesi kapsamda, hizmetin eksiksiz olarak yerine getirilmediğinden bahisle fazladan ödenen 50.924,67 TL ile nakte çevrilen 178.607,00 TL teminat mektubu bedelinin iadesi istemine ilişkindir.Davacı şirketin, dava dışı --------- şirketiyle yaptığı 796.200 € bedelli iş anlaşması kapsamında ----------- şirketi için yapmayı üstlendiği işlerin proje mühendisliği hizmetinin davalı tarafça verilmesini konu edinen vermesi konusunda 50.000 € + KDV bedel üzerinden anlaşma yaptığı, Anlaşmanın.

15.000€ + KDV --------- ilk avans alındığında fatura karşılığı ödeneceği, 20.000€ + KDV --------- % 50 ödeme alındığında fatura karşılığı ödeneceği, 15.000€ + KDV ----------- tüm ödemeler alındığında fatura karşılığı ödeneceği,50.000€ + KDV Şeklinde olduğu, davalının bu bedeli, fatura karşılığında davacıdan tamamen tahsil ettiği anlaşılmıştır.

İş bu davanın konusunu oluşturan taleplere bakıldığında;1- Davacının, 3.kısım olan 15.000€ + KDV bedelinin, henüz muaccel olmadan ve iş yapılmadan davalıya ödenmiş olması nedeniyle bu fatura karşılığı olarak davalıya ödenen 50.924.67 TL'nİn iadesini davalıdan talep ettiği,2-Davanın diğer bir konusu olan 61.695 € bedelli teminat mektubunun, davacı tarafından, davalı şirkete; öngörülmeyen masraf bedeli 36.435€ + KDV ve tahsil edilmeyen 15.000€ + KDV alacağı için verildiği, davalının bu ödemeleri yapmaması üzerine teminat mektubunun davalı tarafça nakde çevrilerek tahsil edildiği, ancak davacının, bunun dayanağının olmadığını ileri sürerek,

ödediği 178.607 TL teminat mektup bedelinin de tahsilini talep ettiği, anlaşılmaktadır.Taraflar arasındaki e-posta yazışmaları incelendiğinde tarafların söz konusu tutarlar üzerinde mutabık oldukları, kesin olmayan hususun projenin devam etmesi sebebiyle yapılabilecek masraflara ilişkin olduğu; bu masraflara da tarafların eşit şekilde katılacakları anlaşılmaktadır.Taraflar arasındaki hukuki ilişki bir danışmanlık sözleşmesidir.

Davalının danışmanlık hizmetini usulüne uygun bir şekilde ifa ettiği görülmektedir. Teminat mektubunda yer alan tutar davacının da kabulünde de olan davalı alacağını göstermektedir.

Bu tutarın teminat mektubunun geçerlilik tarihi olan 14.10.2014 tarihine kadar davalı yana ödenmesi gerekmektedir, Davalı yan 01.10.2014 tarihli faturayı keserek davacıya göndermiş, davacı ---------- Noterliğimin 13.10.2014/---------- yevmiye no.lu ihtarnamesini keşide ederek, faturayı davalıya iade etmiştir.Davacı ile dava dışı ----------- arasında akdedilen sözleşme gereği işin 796.200,00 euro bedel ile işin yapılacağının gösterildiği,

taraflar arasında anılan işin 630.000,00 Euro tahmini bedel ile tamamlanacağı, bu iş için üç seferde olmak üzere 50.000,00 Euro + KDV bedel davalıya proje bedeli ödeneceği, bu ödemelerin davacının dava dışı ------------ şirketinden üç ayrı defada alınacak bedellere uygun olarak yapılacağı, davacı tarafından geçici kabul işlemlerinin yapılmasına müteakip alınması gereken üçündü ödemenin ---------- geçici kabul yapılmadığı için alınmadığı halde dayalıya fatura mukabili 50.924,67 TL bedeli ödediği, işin geçici kabulünün 15.01.2015 tarihinde yapıldığı,

davalı tarafından 6 ay süreli 14.10.2014 vade tarihli kesin teminat mektubunun 01.10.2014 tarihinde 178.607,00 TL halinde nakde çevrildiği, eksik bırakıldığı iddia edilen işler için davacı tarafından liste halinde gösterilen işlerin eksik etiketleme, izolasyon, kablo kanalı vb. kabul eksikliklerinin tamamlanması için alınan malzeme ve işçilikler, maliyet içinde hesaplanmış drive otomasyon sistemine ait 11.600,00 Euro +KDV'lik bedele ait projenin davalı tarafından hatalı tarif edilmiş olması nedeniyle bunfarın çözümü için gerekli ---------- ve donanım revizyonlarına ait malzeme, mühendjslik bedeline konu 9.500,00 Euro + KDV kısmı,

montajı yapılan ve devrede olan drive (sürücü) cihazlarının ---------- talebi ile revize edilen gerekli ayarların yapılması ve devreye alma hizmeti ile talep edilen ayarlar ve devreye alınan drive (sürücü) cihazlar için bu süreden itibaren 5 aylık süre içinde karşılaşılan hataların analizi ve gerekli ayarların yapılması için alınan hizmet bedeli 62.222,14 TL + KDV olarak gösterildiği,

bunlara ilişkin faturaların ibraz edildiği ancak kesin geçici kabul ve kesin kabul tutanakları ile davalının eksik bıraktığı halde ----------- talebi ile davacı tarafından üçüncü şahıslardan alınan hizmetler ilişkin--------- talebinin dosyasında bulunmadığının, dava dışı---------- tarafından gönderilen belgelerin incelenmesinde 15.01.2015 tarihli iş bitime belgesini Geçici Kabul Belgesi olduğunun açıklandığı, bu belge üzerinde herhangi bir geçici kabul eksikliğinin gösterilmediği, ayrıca bu belge ekinde eksikliklere ilişkin listenin bulunmadığı, 22.12.2016 tarihli Kesin Kabul Tutanağında da yapılan işin sözleşmeye ve eklerine uygun olduğu,

kesin kabule engel olabilecek herhangi bir eksik, kusur ve arızanın bulunmadığının belirtildiği, ilgi yazı ekindeki maillerde gösterilen hususların geçici kabul eksiği olmadığı, Geçici Kabul Eksiği olması halinde bunların Geçici Kabul Tutanağında gösterilmesinin gerektiği, işin tesliminin ve kabulünün Geçici Kabul Heyeti marifetiyle geçici kabul tutanağı ile yapıldığı, bu tutanak ile eksik işlerin nelerden ibaret olduğunun belirtildiği,

bu eksikliklerin giderilmesi için süre verilmesinin gerektiği bu anlamda dosyasına sunulan deliller içerisinde açıklanan hususlara ilişkin belgeler görülemediğinden davacının davalıdan eksik işlere ilişkin 50.924,67 TL bedeli talep etme hakkının doğmadığı,

Dolayısıyla Davacının, 3.kısım olan 15.000€ + KDV bedelinin, henüz muaccel olmadan ve iş yapılmadan davalıya ödenmiş olmasıiddiasıyla bu fatura karşılığı olarak davalıya ödenen 50.924.67 TL'nİn iadesini davalıdan talebine ilişkin olarak dosya içerisinde yapılan bilirkişi incelemesinden de anlaşılacağı ve mahkememizce de kanaat getirildiği üzere Davacı davalının sözleşme konusu işi eksik bırakıp gittiğini, eksik kalan işlerin tamamlanması için bir takım firmalara ödeme yapmak zorunda kaldığı hususunu tüm dosya kapsamında bu iddiasını ispatlayamadığı,

Davacı ikinci olarak davalı tarafça 09.10.2014 tarihinde nakde çevrilen teminat mektubu tutarı 178,607,00 TL1nin iadesine karar verilmesini de talep etmektedir,Söz konusu teminat mektubu davacıdan 36.435 euro ilave masraf bedeli ve 15 ,000 Euro proje mühendisliği bedelinin teminatı olarak alınmıştır.

Davalı söz konusu teminat mektubunu paraya çevirmiş ve 178.607,00 TL'yi tahsil etmiştir. Proje mühendisliği bedeli olarak davalıya verilen teminat mektubu nakde çevrilmeden önce 15.000,000 Euro + KDV danışmanlık bedeli tahsil edildiğinden, bu sebeple, söz konusu tutar mükerrer tahsil edildiğinden davacıya iade edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Bu tutara ilişkin davacı tarafça davalıya ----------Noterliğince ihtarname çekildiği ihtarnamenin 14.11.2014 tarihinde tebliğ edildiği, karşı tarafa 3 günlük ödeme süresi tanındığı ve temerrütün 17.11.2014 tarihi itibarıyla oluştuğu değerlendirilmiştir. Dava 02.06.

2015 tarihinde açılmış olup teminat mektubunun nakte çevrildiği tarih 09.10.2014 tarihi ve davacı tarafça talep edilen 50.924,67 TL fatura bedelinin ödeme tarihi olan 01.08.2014 tarihi dikkate alındığında zaman aşımının oluşmadığı değerlendirilmiştir.Neticeten davacının davalıdan eksik işlere ilişkin talep ettiği 50.924,67 TL bedeli talep etme hakkının doğmadığı,

teminat mektubunun paraya çevrilmesi neticesinde davalı tarafından nakde çevrilip tahsil edilen 178.607,00 TL'yi davalıdan tahsil şartlarının oluştuğu anlaşılmakla, temerrüt tarihi olan 17.11.2014 tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte tahsiline dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.