İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/481 K.2025/280

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/481 Esas

KARAR NO: 2025/280

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ: 10/07/2024

KARAR TARİHİ: 16/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA: Davacı vekili 10/07/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle, Müvekkili şirketin, yaptığı sattığı ürünler ve verdiği hizmetler karşılığında ticaret hayatında bir çok çek alıp verdiğini, müvekkili tarafından aşağıda belirtilen çeklerin zayi olduğunu, olayın gerçekleşmesinin şu şekilde olduğunu, müvekkilinin, müşterilerinden aldığı çekleri evdeki kasaya bırakmak için yanına aldığını, müvekkilinin olay günü akşam saatlerinde acil toplantısı çıkması sebebi ile üstünü değiştirerek evden çıktığını, müvekkilinin evde çalışanı tarafından pantolonun çamaşır makinesinde yıkanması sebebi ile aşağıda belirtilen çeklerin zayi olduğunu,

mahkemeye anlatılan bu olay gerçek olup, çeklerin üçüncü kişilerin eline geçmesi mümkün değildir. Müvekkili firmanın, ticari hayatı düzgün olmaktadır. Müvekkili firma, çekleri veren şahıslardan ödemelerini geri alması içim çek iptal kararlarını firmalara sunması gerekmektedir.

Mahkemeden iptali istenen beş adet çek bilgileri şu şekildedir. a. ---------- Bankası, ---------- Şubesi, ------------ seri nolu, 10/09/2024 ödeme tarihli, 772.000,00 TL miktarlı, keşidesinin ---------- Şti. adına olan çek, b. ----------- Bankası, ----------- Şubesi, ----------- çek seri nolu, 23/08/2024 ödeme tarihli 132.048,00 TL miktarlı, keşidesinin ---------Ş. adına olan çek, c. ---------- Bankası, ----------- Şubesinin, ----------- çek nolu, 31/08/2024 ödeme tarihli, 150.000,00 TL bedelli, keşidesinin -----------Ş. adına olan çek, d. ---------- Bankası, --------- Şubesi, -------- çek nolu, 30/12/2024 tarihli, 950.000.00 TL bedelli,

keşidesinin ------------ adına olan çek, e. ---------- Bankası, ---------- Şubesi, ---------- seri nolu, 20/09/2024 tarihli, 400.000,00 TL bedelli, keşidesinin ----------- Şti. adına olan çek, müvekkilinin alacağına karşı zilyetliğine kattığı fakat ulaşılmaz haldeki (zayi olan) bu çeklerin iptalini talep ettiklerinden bahisle yargılamanın yapılarak, davalarının kabulü ile,

a. ----------- Bankası, ---------- Şubesi, ----------- seri nolu, 10/09/2024 ödeme tarihli, 772.000,00 TL miktarlı, keşidesinin --------- Şti. adına olan çek, b. --------- Bankası,-----------Şubesi,---------- çek seri nolu, 23/08/2024 ödeme tarihli 132.048,00 TL miktarlı, keşidesinin -----------Ş. adına olan çek, c. --------- Bankası, ---------- Şubesinin, --------- çek nolu, 31/08/2024 ödeme tarihli, 150.000,00 TL bedelli, keşidesinin -----------Ş. adına olan çek, d. ---------- Bankası, ---------- Şubesi, ----------- çek nolu, 30/12/2024 tarihli, 950.000.00 TL bedelli, keşidesinin ---------- adına olan çek, e. ----------- Bankası,

----------- Şubesi, ------------- seri nolu, 20/09/2024 tarihli, 400.000,00 TL bedelli, keşidesinin --------- Şti. adına olan çeklerin zayi nedeni ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava konusu çekler için ilgili bankalara yazılar yazılmış, gelen cevap yazılarından çeklerin ibraz edilmediğinin bildirildiği görülmüştür.------------, 03 Aralık 2024 tarih - ---------- sayı, 11 Aralık 2024 tarih - ------------ sayı, 19 Aralık 2024 tarih - ----------- sayı, 30 Aralık 2024 tarih - -------- sayı, 07 Ocak 2025 tarih - ---------- sayı ve 15 Ocak 2025 tarih - --------- sayılı gazetelerde olmak üzere üç kez iptal talebine ilişkin ilan yaptırılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757. madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.Mahkememizce gerekli ilanlar yaptırılmış, ilgili bankalardan çeklerin keşide tarihinden sonra ibraz edilip edilmediği sorulmuş ve ibraz edilmediği anlaşılmıştır.

TTK'nın 651. maddesi uyarınca, kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. TTK.'nın 652. maddesine göre, iptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. TTK'nun 818/s madde hükmü delaletiyle 757 ve devamı maddeleri uyarınca; davacının hamili olduğu esnada elinden çıkan çeklerin ibraz süresi içerisinde bankaya veyahut verilen süre içinde mahkememize sunulmadığından işbu çeklerin iptaline karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.