İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/533 K.2025/23

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/533 Esas

KARAR NO: 2025/23

DAVA

Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)

DAVA TARİHİ: 22/08/2017

KARAR TARİHİ: 16/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesini özetle.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; tesiste kuyu suyuna ait ---------- numaralı ve yüzeysel sulara ait ---------- nolu, 2 adet ---------- aboneliği olduğu,----------- nolu abonelikte, kuyu suyunun ön arıtmadan geçirildikten sonra evsel tüketim amaçlı olarak tesiste kullanıldığı, evsel olarak su tüketiminden oluşan atıksuların, tesis içinde biyolojik arıtma tesisinden geçirildiğinden sonra, ---------- yayınlanarak yürürlüğe giren 31.12.2004 tarihli ve 25687 sayılı Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tablo 21.1.

Evsel Nitelikli Atık Suların Alıcı Ortama Deşarj Standartları kapsamında belirtilen deşarj standartlarını sağlayarak, Çayağı deresine deşarj edildiği ve ---------- nolu abonelikleri ile ilgili herhangi bir talepleri olmadığı.

Tesiste kireç söndürme ve emisyon bastırma amaçlı olarak yağmur kaynaklı yüzey suyu kullanıldığı, atıksu deşarjı yapılmadığı, kullanılan suya ilişkin --------- nolu aboneliğin iptali gerektiği, 19.07,2017/17.08.2017 okuma tarihli, ----------- nolu, ----------- numaralı ve 9,241,00 TL tutarındaki fatura nedeniyle ve KSUB yönünden davalı kuruma borçlu olunmadığı ---------- nolu aboneliğin iptali, haksız surette tahsil edilen bedellerin iade edilmesi gerektiği ileri sürülerek iş bu dava açılmıştır.Davalı vekili cevap dilekçesini özetle.

Davacı tarafından yapılan başvuru üzerine, ---------- elemanlarınca şirketin faaliyet gösterdiği mahalde inceleme yapıldığı, yapılan incelemede tesiste bir adet toplama havuzunun bulunduğu, toplama havuzunda drenaj ve zemin suları ile birlikte yeraltı, yüzeysel suların havuza dolduğu tespit edildiği,

----------Tarifeler Yönetmeliği 22. Madde gereği --------- bedelini ödemekle yükümlü olduğunu, Aynı yönetmeliğin 4. maddesinde "Yalnız bahçe sulama amaçlı açılan ve sadece bahçe sulamada kullanılan kuyu aboneliklerinden kullanılmış suların uzaklaştırılması bedeli alınmaz" denilmesinden anlaşıldığı üzere ------------ bedelinin alınmasının kuralının istisnasının açıkça belirtildiği, davacı durumunun bu hükme uymadığını, --------- Abone Hiz.

Yönergesinin 32/3 maddesine göre değerlendirildiğinde. Organize Sanayi Bölgesi kapsamında olmadığından, bu maddenin uygulanamayacağını ve davacının idare ile akdettiği sözleşme gereği, ilgili bedelleri ödemekle mükellef olduğu ileri sürülerek haksız ve dayanaksız davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; borçlu olmadığının tespitine, haksız olarak tahsil edilen bedelin iadesi istemine ilşikindir.Davacı ile davalı arasında -------- ve ---------- nolu iki adet abonelik sözleşmesi bulunmaktadır. Taraflar arasında ----------- nolu abonelik ile ilgili herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık ---------- nolu abonelik ile ilgili olup, davacının davalıya "kullanılmış su uzaklaştırma bedeli" ödeme yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı, davalı tarafından davacıya tahakkuk edilen 9241,00 TL bedelin sözleşme ve mevzuata uygun olup olmadığı, davacı tarafından aboneliğin iptali koşulunun oluşup oluşmadığı, davacıdan kesintisi yapılan --------- bedelinin mevzuata uygun olup olmadığı, davacı tarafından ödenen ---------- bedellerinin davacıya iade edilmesi gerekip gerekmediği gerekmesi halinde miktarın ne kadar olduğu hususlarına ilişkindir.Mahkememizde yapılan yargılama neticesinde;

davanın kısmen kabulüne, davacı ile davalı arasındaki ---------- nolu aboneliğin iptaline, ---------- nolu faturadan dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile 9.241,00 TL'nin 05/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,, fazlaya ilişkin talep yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.Karara karşı davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi sonunda 04.03.2021 tarih ve ---------- E---------- K sayılı kararımızla; " davacının abonelik sözleşmesi yapma zorunluluğu bulunduğu, bilirkişi raporuna göre de tesis içerisinde alanın sulanmasına ve kırma eleme tesisine harcandığı, geriye kalan suyun pompa vasıtası ile havuzlara aktarıldığı, 2 adet havuza aktarılan suyun bir kısmı arıtma tesisinden geçirilerek evsel kullanma suyu olarak kullanıldığı, diğer havuzdaki suyun kireç tesisine gönderilerek proses amaçlı kullanıldığı, yönetmelikte belirtilen bahçe sulama koşulunun gerçekleşmediği birada değerlendirildiğinde bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir.

Buna göre; mahkemece, dosyanın konusunda uzman üçlü bilirkişiye tevdiyle, Tarifeleri Yönetmenliğinin ilgili hükümleri değerlendirilerek, taraf ve yargısal denetime elverişli bir rapor alınmak suretiyle hüküm kurulması gerekirken yetersiz bilirkişi raporuna dayalı yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun değildir." gerekçeleriyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. Kaldırma kararı sonrası yapılan yargılama neticesinde.

"Mahkememizce istinaf kararı da dikkate alınarak dosyanın ----------- tarifeleri konusunda uzman üçlü bilirkişi heyetine tevdi edilerek, keşif yapılmak suretiyle yapılan inceleme sonrasında rapor tanzimi istenmiştir. keşif kararı icra edilmiştir. Keşif incelemesi sonrası bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen rapor mahkememizce de denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.

Buna göre, Davacı işletmenin gerek yağmur suyu hasadı yoluyla elde edilen gerekse de su kuyusundan elde edilen suyu----------- Tarifeler Yönetmeliği'nin 22.Maddesinde anılan istisnalar kapsamında bulunan şekilde kullanmadığı, işletmenin bulunduğu konum itibariyle atık su arıtma tesisi işleten bir Organize Sanayi Bölgesinde bulunmadığı,-------- tarafından konulan sayaçların gerekli ölçümler için doğru yerlere konumlandırıldığı, anılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde kullanılmış suların uzaklaştırılması bedelini ödemekle yükümlü olduğu" gerekçeleriyle

1-Davanın ----------- Nolu Sayaç Yönünden Reddine,

2-Diğer Talepler Yönünden Hüküm Kurulmasına Yer Olmadığına karar verilmiştir. Karara karşı davacı ve davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi sonucunda ;somut olayda, mahkeme heyetince yapılan keşif sonrası alınan bilirkişi raporunda, davacı şirkete ait havuzda toplanan suyun sadece bahçe sulama ve yangın söndürme amaçlı kullanmadığı, yağmur suyu hasadı yoluyla elde edilen suyun ve tesis bünyesinde kullanılan ve su kuyusundan elde edilmiş suyun, paket arıtma neticesinden --------- Deresine deşarj edildiğinin tespit edildiği, bilirkişiler tarafından dava tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre değerlendirme yapıldığı anlaşılmakla mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine, karar verilmiştir. İstinaf kararına karşı davacı vekili temyiz yoluna başvurmuştur.

---------- sayılı kararında; Dava, ----------- numaralı ve 9.241,00 TL tutarındaki fatura nedeniyle Kullanılmış Su Uzaklaştırma Bedeli (KSUB) yönünden borçlu olunmadığının tespiti, ----------- nolu aboneliğin iptali, tahsil edilen 10.000,00 TL bedelin iade edilmesi istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince; davanın ---------- nolu sayaç yönünden reddine, diğer talepler yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir. Diğer bir anlatımla; hükümde, davacının her bir talebi yönünden ne karar verildiği açıklanmamıştır. Bu haliyle hüküm, infazda tereddüt yaratacak mahiyette olduğu gerekçesi le mahkeme kararı bozulmuştur.

Mahkememizce bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde; Dava, -------------- numaralı ve 9.241,00 TL tutarındaki fatura nedeniyle Kullanılmış Su Uzaklaştırma Bedeli yönünden borçlu olunmadığının tespiti, ------------- nolu aboneliğin iptali, tahsil edilen 10.000,00 TL bedelin iade edilmesi istemine ilişkindir

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalı tarafından kuyu suları nedeniyle yapılan aboneliğin iptalinin yerinde olup olmadığı, davacının su ihtiyacını karşılamak üzere kuyudan temin ettiği su için atıksu bedeli talep edip edilemeyeceği ve düzenlenen faturaları ödemiş olması nedeniyle istirdadının mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dava tarihinde yürürlükte olan ------------ Tarifeler Yönetmeliği'nin ilgili hükmü aşağıdaki gibidir.

Kullanılmış suların uzaklaştırılması bedeli tarifesi MADDE 22;

(1)İdarenin şehir şebeke suyu hizmetlerinden yararlanmayıp kuyu, kaptaj, havuz ve benzeri tesislerden veya tankerle yeraltı ve yüzeysel suları temin ederek kullanan veya kanalizasyon şebekesinden yararlanan özel ve tüzel kişiler kullanılmış suların uzaklaştınlması bedelini ödemekle yükümlüdürler.

(2)Tüketilen her bir m3 su üzerinden alınan kullanılmış suların uzaklaştırılması bedeli abonenin ait olduğu tarifenin yarısı olarak belirlenir.

(3)Endüstriyel nitelikte atık su oluşturan tesis ve işletmelerden İse, ayrıca atık suların Kanalizasyona Deşarj Yönetmeliğinde belirtilen atıksu antma bedeli alınır.

(4)Yalnızca, bahçe sulama amaçlı açılan ve sadece bahçe sulamada kullanılan kuyu aboneliklerden kullanılmış sulann uzaklaştırılması bedeli alınmaz

(5)Yağmur suyunun hasad edilmesi, depolanması ve/veya arıtılarak kullanma amaçlı kullanılması halinde; tüketilen her bir m3 su üzerinden alınan kullanılmış suların uzaklaştırılması bedeli abonenin ait olduğu tarifenin %25'i olarak alınır. Yalnızca, bahçe sulama ve yangın söndürmede kullanılan yağmursuyu aboneliklerinden kullanılmış suların uzaklaştırılması bedeli alınmaz. Mahkememizce keşif neticesinde alınan bilirkişi heyet raporu denetlenebilir görülüp benimsenmiştir.

Keşifte davacı işletmenin havuzda toplanan suyu sadece bahçe sulama ve yangın söndürme amaçlı kullanmadığı görülmüştür.Yağmursuyu hasadı yoluyla elde edilen suyun ve tesis bünyesinde kullanılan ve su kuyusundan elde edilmiş suyun, paket arıtma neticesinden ---------- Deresine deşarj edildiği tespit edilmiştir.Söz konusu adreste ----------- Genel Müdürlüğüne ait altyapı kanalizasyon tesisi bulunmadığı ve dolayısıyla kanalizasyon sistemi yoluyla davacı işletmeye ait herhangi bir atık suyun tesisten uzaklaştırılmasının mümkün olmadığı ve davacı işletmenin abonelik başvurusu yaptığı tarihte de altyapı kanalizasyon tesisi bulunmadığı,

bu durumun davacı işletme tarafından bilindiği,İşletmede --------- aboneliği bulunan sayaçlardan ----------nolu sözleşmeye bağlı olan; deşarj miktarını tespit etmekte ve -----------Tarifeler Yönetmeliğindeki muafiyetlerin dışında evsel kullanım amacıyla kullanılan suyun miktarını da tespit ettiğinden abonelik iptalini gerektirecek bir durum olmadığı,

İşletmede ----------aboneliği bulunan sayaçlardan ----------- nolu sözleşmeye bağlı olan; havuzda toplanan ve kireç tesisine aktarılan suyun miktarını tespit etmekte, su havuzdan tesise gönderilmekte burada kullanılmayan kısmı havuzlara aktarılarak arıtmadan geçirildikten sonra evsel amaçlı kullanıldığı anlaşılmıştır. Bu abonelikte de Iski Tarifeler Yönetmeliğinde ki muafiyetlerin sağlanmadığı görülmekte ve abonelik iptalini gerektirecek bir durum olmadığı değerlendirilmiştir. Tüm dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporları birlikti değerlendirildiğinde;

Davacı işletmenin gerek yağmur suyu hasadı yoluyla elde edilen gerekse de su kuyusundan elde edilen suyu Iski Tarifeler Yönetmeliğinin 22,Maddesinde anılan istisnalar kapsamında bulunan şekilde kullanmadığı, işletmenin bulunduğu konum itibariyle atık su arıtma tesisi işleten bir Organize Sanayi Bölgesinde bulunmadığı, ----------- tarafından konuları sayaçların gerekli ölçümler için doğru yerlere konumlandırıldığı, anılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, aboneliğin iptalini gerektirecek bir husus bulunmadığı, kullanılmış suların uzaklaştırılması bedelini davacının ödemekle yükümlü olduğu, davacının borçlu olmadığını ispat edemediği dolayısıyla ödediği bedelin istirdadını talep edemeyeceği değerlendirilmekle davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.