İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/727 K.2025/1013

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/727

KARAR NO : 2025/1013

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/10/2024

KARAR TARİHİ : 04/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili firmanın, aktif olarak 15 yıldır ağırlıklı olarak tekstil üretimi ve ihracatı işi icra ettiğini, müvekkilinin çalıştığı firmalardan olan ------ motorsiklet firmasının siparişi üzerine müvekkili şirketin, ----- belli adette güvenlik hologramı sipariş ederek gümrükteki kap içerisinde 840 adet güvenlik hologramının bulunduğunu beyan ettiğini ancak 25.08.2024 tarihinde yapılan gümrük kontrolünde ------ konşimento numaralı kap içerisinde beyan edilenin aksine üç farklı karton kutu içerisinde üç farklı konşimento ile iki adet saat, bir adet pırlanta yüzük ve bir adet ölçüm kartelası bulunduğunu,

gümrük yetkililerinin müvekkili firmaya durumu bildirmesi üzerine müvekkilinin, ürünlerin taşıyıcılığını yapan ----- kargo firması ile iletişime geçtiğini, ------ ile yapılan görüşme sonucunda "farklı bir göndericiden teslim alınan, farklı ülkelere gidecek 3 konşimento muhtevitayı eşyaların barkodlama hatası nedeniyle firmaya ait eşyalar ile karıştığının ve varış adresleri Türkiye olmayan ----- numaralı konşimentolara sahip eşyaların birleştirilerek ----- numaralı konişmento ile gönderildiğinin, ----- merkezindeki çalışanın yapmış olduğu barkodlama hatası sebebiyle böyle bir durumun oluştuğu" bilgisi alındığını,

------ firmasının sebep olduğu olay nedeniyle müvekkili şirketin gümrükte sorunlar yaşamaya başladığını, kontroller sırasında beyan edilenden başka ürünlerin bulunmasıyla birlikte müvekkili şirketin ürünleri mavi hat yerine kırmızı hatta çekilmiş, ürünlerin yaklaşık bir yıl kırmızı hattan geçmiş olduğunu, ürünleri senelerdir mavi hattan geçen firmanın birden bire kırmızı hattan ürün almaya başlamasının müvekkilinin işlerinde büyük bir yavaşlama yaşattığını,

geciken ürünler nedeniyle işlerin yavaşlamasıyla beraber ürünler geldiğinde zamanında üretim ve teslimat yapabilmek için işçilerin fazla mesaiye kalmaya başladığı bunun da müvekkili şirket yetkilisi için yüklü bir miktar fazla mesai ücreti ödemesine sebep olduğunu, ayrıca ürünleri muhafaza etmek için antrepo kiralamak zorunda kalan firmanın antrepo için de yüklü miktar ödeme yaptığını, yaşanan bu süreç nedeniyle müvekkili firmanın diğer firmalar nezdinde itibarının sarsıldığını,

başlatılan arabuluculuk sürecinin anlaşamama şeklinde neticelendiğini beyan ederek müvekkilinin sipariş verdiği andan itibaren özen yükümülüğü başlayan davalı şirketin gerekli özeni ve dikkati göstermeyerek neden olduğu maddi ve manevi zararın tazmini için fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 50.000,00 TL maddi ve 250.000,00 TL manevi zararın dava tarihinden itibaren işleyecek bankalarca uygulanacak en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalı taraftan tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davanın müvekkili şirket açısından pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacının işbu davayı açmakta aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, zira söz konusu gönderinin navlun ücretinin gönderici dava dışı şirket ------. tarafından ödenmiş olduğunu, öncelikle, huzurda görülen davada taşımacılık hukukuna ilişkin uluslararası sözleşmeler uygulanacağını, davacının, müvekkili şirketten dolaylı zararlara ilişkin herhangi bir tazminat talebinde bulunmasının mümkün olmadığını, davacının müvekkili şirketten manevi tazminat talebinde bulunmasının mümkün olmadığını beyan ederek öncelikle davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine,

aksi halde tümü ile haksız ve hukuka aykırı davanın tüm fer’ileri ile birlikte esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, uluslararası kargo taşımacılığından doğan tazminat istemine ilişkindir.

Davacı taraftan dava konusu edilen yurt dışı hatalı kargolama işine ve gümrükleme işlemlerinin mavi hattan kırmızı hatta alındığına ilişkin tüm gümrük belgelerini sunması veya getirtilecek yerleri (belgelerin getirilebilmesi için asgari bilgileri de beyan etmek suretiyle) bildirmesi istenilmiş, davacı beyan dilekçesi ile ürünlerin 03.03.2023 tarihinde resen, herhangi bir bildirim yapılmadan askıya alındığını, 29.12.2023 tarihinde ise tekrar mavi hattan beyanname tescili alındığını beyan etmiş, 03.03.2023-29.12.2023 tarihleri arasında ihracat beyannamelerinin hat kriterini gösterir liste sunmuş, Gümrük Müdürlüklerine müzekkere yazılarak davacı şirketin gümrük işlemlerinde uygulanan mavi hattın askıya alındığı ve askıdan çıktığı tarihlere ilişkin müzekkere yazılmıştır.

Davacının ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle zarara uğradığını beyan ettiği 03/03/2023 - 29/12/2023 tarihleri arasında gümrükleme işlemlerine dair uğradığı zararları tespit etmek ve hesaplamak üzere dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

Bilirkişi heyeti 04/08/2025 tarihli raporunda özetle; '' Gümrük Beyanlarının gümrük idareleri tarafından, gümrük mevzuatına göre kırmızı hat, sarı hat, mavi hat ve yeşil hat olmak üzere 4 şekilde muayene edildiği, mavi hat kontrolüne tabi tutulan bir gümrük beyanının, sarı hat ve kırmızı hat muayene kriterlerine göre, eşyanın belge ve fiziki kontrollerine nazaran birtakım avantajlar sağladığı, bu avantajın somut göstergesi de işlemlerin çok daha kısa sürede sonuçlandırılması olarak fiiliyata yansıdığı,

davacı vekili tarafından, sahip oldukları Mavi Hat Muayene Kriteri haklarının 03.03.2023-29.12.2023 tarihleri arasında askıya alındığından bahisle, bu döneme ilişkin gerçekleştirdikleri ihracat işlemlerine ait ihracat beyannamelerinin tabi oldukları hat kriterlerine ilişkin listeyi ibraz etmiş olup, söz konusu listelerin tetkikinde;

davacı firmanın gerçekleştirdiği ihracatlarının sarı hat muayene kriterlerine göre yani ilgili beyanın belge kontrolü ile muayene işlemlerinin gerçekleştirildiği -----sayılı beyannamenin kırmızı hat muayene kriteri ile işlem gördüğü) örnekleme suretiyle yapılan karşılaştırma ve eşleştirmelerde, bazı ihracat beyannameleri için “Yolluk ve mesai” adı altında gümrük işlemleri için bir takım ödemelerin yapıldığı sarı hat muayene kriterlerine tabi tutulan beyanların, mavi hat kriterlerinin sağladığı birtakım imkanlardan da faydalanılmadan, işlemlerinin ikmal edildiği,

Göndericisi: -----. olan 1 kap, 1 kalem, 840 adet, ----- GTİP numaralı, ticari tanımı “Güvenlik Hologramı”olarak beyan edilen eşyaların ---- ambar kodlu (---/) geçici depolama alanındaki 25.08.2024 tarihinde yapılan gümrük kontrolünde ------ konşimento numaralı kap içerisinde beyan edilenin aksine üç farklı karton kutu içerisinde üç farklı konşimento ile iki adet saat bir adet pırlanta yüzük ve bir adet ölçüm kartelası bulunduğu,

olayın adli makamlara ---- barkodlama hatası nedeni ile farklı ürünlerin Türkiye'ye geldiğinin tespit edildiği davalı kendi gönderdiği yazıda da barkodlama hatası yaptığını bizzat yazılı olarak ikrar ettiği,----- olarak bilinen, taşımacılık, e-ticaret ve iş hizmetleri konusunda uzmanlaşmış bir ----- çokuluslu holding şirketi olup dünyanın birçok ülkesinde acentesi bulunmakta olup , hukuken hepsi ayrı birer tüzel kişilik olduğu,

---- Türkiye iki farklı ülkede ayrı tüzel kişiler olup, uluslararası taşımacılıkta birbirlerinin acenteliğini yaptıkları, davacının kırmızı hatta düşmesinin sebebinin ------ İspanya ofisinde yapılan barkodlama hatasından kaynaklandığının sabit olduğu tespit edildiği, davacının masraflarını gösterir listeyi ve ihracat beyannamelerinin hat kriterlerini gösterir listeyi dava dosyasına sunduğu, davacının ithalat ve ihracatta işlemlerin yarısından fazlasının sarı hatta işlem gördüğü,

03.03.2023- 29.12.2023 tarihleri arasında davacının gönderilerinin sarı hatta düşmesinin bu nedenle olup olmadığının belli olmadığını, davacının ticari defter kayıtlarına göre 03.03.2023- 29.12.2023 tarihleri arasında Ardiye Ücretleri,Gümrük Mesai Ücreti, Gümrük Yolluk Giderleri, Gümrük Vergileri, Gümrük Damga Vergisi olarak toplam 165.655,52 TL ödeme yaptığı tespit edildiği, Davacının yapmış olduğu Gümrük Vergileri ve Gümrük Damga Vergilerini işlemler hangi hatta olursa olsun ödenecek kalemler olduğu,

dolayısı zarara talep konusu olamayacağı, Sayın Mahkemece davacının zararlarını talep edebileceğine karar verdiği takdirde, davacının 142.685,52 TL tutarı talep edebileceği, davacının ithalat işlemlerinin kırmızı hatta düşmesinin, sektörde olumsuzluk yaratacağı, davacının prestij ve güven kaybına uğrayacağı, Davacının manevi tazminat talebinin nihai hukuki değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu '' yönünde görüş ve kanaat sunmuştur.

Rapora karşı davalı vekili itiraz dilekçesi sunmuştur.

Davacı vekili ıslah dilekçesi sunarak, 50.000,00 TL maddi tazminat miktarını 142.685,52 TL 'ye ıslah ettiğini beyan etmiştir.

Tüm dosya kapsamına göre; davacı, ----- aldığı güvenlik hologramı ürününün kargo ile taşınması işini üstlenen davalı tarafça barkodlama hatası yapılmış olması sebebi ile başka ürünlerle karıştırılarak Türkiye’ye gönderilmesi sonrası yurtdışı siparişinde beyan edilenden başka ürünlerin bulunması gerekçesiyle başkaca gümrükleme işlemlerinde de mavi hat yerine kırmızı hattan muayene işlemlerinin yapılmaya başlandığı iddiası ile uğradığı maddi ve manevi zararlarının tazminini istemiş, dava konusu taşımanın gümrük kontrolünün 25.08.2022 tarihinde yapıldığı,

gelen gönderinin beyannamesinde belirtildiği gibi güvenlik hologramı olmadığı tespit edildiği davalı taşıyıcı tarafından çalışanlarından kaynaklı barkodlama hatası yapılarak davacıya yanlış ürünlerin gönderildiğinin kabul edildiği anlaşılmıştır.

Davacı yan, bu olay öncesi ithal ettiği ürünlerin gümrük muayene işlemlerinde mavi hat kriteri uygulandığını iddia etmiş ise de bilirkişi raporu ile, Mavi Hat Muayene Kriterine haiz olabilmek için belirli bir ithalat, ihracat döviz değeri üzerinde işlem gerçekleştirilmesi, şirket yetkililerinin herhangi bir olumsuz adli sicile sahip olmamaları, gümrük mevzuatından kaynaklanan belirli idari para cezalarına muhatap olmamaları v.s. gibi şartları taşımaları gerektiği, bu şartları taşıyan firmalara Ticaret Bakanlığı tarafından Onaylanmış Kişi Statü Belgesi verildiği,

bu belge kapsamında da ilgili firmanın Mavi Hat Muayene Kriterinden faydalanma hakkı elde ettiği açıklanmış, davacının bu hakkı olduğuna dair Ticaret Bakanlığı tarafından davacı adına düzenlenmiş Onaylanmış Kişi Statü Belgesi'nin bulunmadığı, davacının ithalat ve ihracat işlemlerinin yarısından fazlasının sarı hatta işlem gördüğü,

davacı kırmızı hat iddiasında bulunmuşsa da beyan ettiği 03.03.2023- 29.12.2023 tarihleri arasında da davacının gönderilerinin sarı hatta düşmesinin dava konusu hatalı gönderi sebebi ile olup olmadığının belli olmadığı yönünde kanaate varılmış, rapor dosya kapsamı itibari ile hüküm kurmaya elverişli bulunarak hükme esas alınmış, davacı maddi manevi tazminat istemini dayandırdığı davalının hatalı ürün gönderimi nedeniyle gümrük işlemlerinin mavi hattan kırmızı hatta çekildiği iddiasını ispatlayamadığından iş bu davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 615,40 TL harçtan, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 5.123,25-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 4.507,85-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacının üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı vekili lehine AAÜT tarifesine göre hesaplanan 62.829,68-TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalıya ödenmesine,

5-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen yatıran tarafa iadesine,

6-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.