İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/438 K.2025/432

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/438 Esas

KARAR NO : 2025/432

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 21/05/2025

KARAR TARİHİ : 22/05/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 21/05/2025 tarihli dava dilekçesiyle özetle. Müvekkili şirket ----------- Şti. ile davalı -----------Ş. ile arasında 25.08.2023 tarihli seramik alım satımına ilişkin satış sözleşmesi akdedilmiştir.

Sözleşmenin “Ödeme Şekli” başlıklı 4’ncü maddesi gereğince müvekkilimiz şirketçe davalı şirkete aşağıda vade ve tutarları bildirilen ---------Ş ve ----------Ş ----------- Şubelerinden keşide edilmiş toplamda 12.039.650-TL bedelli 9 (dokuz) adet çek sözleşmeye konu ürünler müvekkilimiz şirkete teslim edilmeksizin ticari avans mahiyetinde derhal teslim edilmiştir.

30.11.2023 tarihli 1.333.000 TL, 30.12.2023 tarihli 1.333.000 TL, 30.01.2024 tarihli 1.333.000 TL, 28.02.2024 tarihli 1.333.000 TL, 30.03.2024 tarihli 1.333.000 TL, 30.04.2024 tarihli 1.333.000 TL, 16.05.2024 tarihli 1.375.650 TL, 30.06.2024 tarihli 1.333.000 TL ve 30.07.2024 tarihli 1.333.000 TL.

Süreç içerisinde 30.11.2023 tarihli ----------- Seri Numaralı 1.333.000 TL bedelli, 30.12.2023 tarihli ------------ Seri Numaralı 1.333.000 TL bedelli, 30.01.2024 tarihli ------------ Seri Numaralı 1.333.000 TL bedelli, 28.02.2024 tarihli ----------- Seri Numaralı 1.333.000 TL bedelli ve 30.03.2024 tarihli ------------- Seri Numaralı 1.333.000 TL bedelli olmak üzere toplamda 6.665.000 TL’lik 5 (beş) adet çek --------Ş’ye ödenmiştir.

Bu ödemelere ilişkin ürünler büyük oranda eksik teslim edilmiş, anılan bu nedenle müvekkilimiz şirketçe davalı tarafa ---------- Esas sayılı dosyasıyla derdest alacak-istirdat davası açılmıştır.

Müvekkili şirketçe ödenen 5 adet çekten sonra davalı uhdesinde kalan 4 (dört) adet çekin bilgileri aşağıda arz edilmiş olup, işbu çekler huzurdaki davanın konusunu oluşturmaktadır. ---------Ş --------- Şubesinden düzenlenmiş 16.05.2024 Tarihli ----------- Seri Numaralı 1.375.650 TL Bedelli, ----------Ş ----------- Şubesinden düzenlenmiş 30.05.2024 Tarihli ----------- Seri Numaralı 1.333.000 TL Bedelli,----------Ş -----------Şubesinden düzenlenmiş 30.06.2024 Tarihli ---------- Seri Numaralı 1.333.000 TL Bedelli,

----------Ş --------- Şubesinden düzenlenmiş 30.07.2024 Tarihli ----------- Seri Numaralı 1.333.000 TL Bedelli olmak üzere toplam 5.374.000 TL tutarında 4 adet çek. Sözleşmeye konu ürünlerin zamanında ve eksiksiz olarak müvekkilimiz şirkete teslim edilmemesi üzerine; müvekkilimiz şirketçe 27.05.2024 tarihli bir yazı ile davalı şirketten çeklerin iadesi talep edilmiştir. Davalı bu yazıya cevap vermemiştir.

Akabinde 29.05.2024 tarihinde Müvekkilimiz Şirkete ait” ------------” mail adresi üzerinden Davalı Şirkete ait “---------” adresine elektronik posta gönderilmiş; “…davalı tarafça faturası kesildiği halde gönderilmeyen ürünler olduğu bu sebeple karşılıklı mutabakat yapılmak istendiği…” bildirilmiştir. Davalı taraf bu elektronik postaya da cevap vermemiştir.

Akabinde ----------- Noterliği ’nin 14.08.2024 tarih ve ---------- Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile “… ürünlerin teslim edilmemesi sebebiyle davalı şirkete sözleşme ile ticari avans olarak peşinen verilen çeklerin iade edilmesi talep edilmiştir.

Davalı taraf bu ihtarnamemize karşı ----------- Noterliği ‘nin 27.08.2024 tarih ve ------------ Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile cevap vermiş; çeklerin müvekkilimiz şirkete iade edildiğini ve tüm ürünlerin de teslim edildiğini bildirmiştir.

Vaki yazışmalara rağmen davalı şirketin ürünleri teslim etmemesi, çekleri de iade etmemesi üzerine bu defa müvekkilimiz şirketçe davalı tarafın teslim etmediği ürünlere ilişkin olarak düzenlediği faturalar aşağıda tarih ve numarası bildirilen 20 adet iade faturası düzenlenerek iade edilmiştir. ----------- numara ve 24.09.2024 tarihli, ---------- numara ve 24.09.2024 tarihli, ----------- numara ve 24.09.2024 tarihli, ----------- numara ve 24.09.2024 tarihli, ---------- numara ve 24.09.2024 tarihli, ---------- numara ve 24.09.2024 tarihli, ----------- numara ve 24.09.2024 tarihli,------------ numara ve 24.09.2024 tarihli,

----------- numara ve 24.09.2024 tarihli, ---------- numara ve 24.09.2024 tarihli, ----------- numara ve 24.09.2024 tarihli, ----------- numara ve 24.09.2024 tarihli, ----------- numara ve 24.09.2024 tarihli, ----------- numara ve 24.09.2024 tarihli, ---------- numara ve 24.09.2024 tarihli, ----------- numara ve 24.09.2024 tarihli, -------------- numara ve 24.09.2024 tarihli, ------------- numara ve 24.09.2024 tarihli, ----------- numara ve 24.09.2024 tarihli, ----------- numara ve 24.09.2024 tarihli olmak üzere toplamda 20 adet iade faturası.

Davalı taraf bu iade faturalarını da kabul etmemiş ve ---------- Noterliği ‘nin 26.09.2024 tarih ve ---------- Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile iade etmiştir. Bunun üzerine müvekkilimiz şirketçe iade faturaları yeniden düzenlenmiş ve ----------- Noterliği'nin 28.09.2024 tarih ve -------- Yevmiye numaralı ihtarnamesi aracılığı ile gönderilmiş; ihtarname içeriğinde tekraren “.

Sözleşmenin ilgili maddesi gereğince ürün alımı için peşin olarak ticari avans kapsamında davalıya verilen ve fakat ürünleri teslim edilmeyen çeklerin müvekkilimiz şirkete iade edilmesi” talep edilmiştir. Tüm bu safahata rağmen çekler müvekkili şirkete iade edilmemiş, keza sözleşmeye konu ürünler de teslim edilmemiştir.

Bunun üzerine 24.09.2024 tarihinde ticari dava şartı arabuluculuk başvuru yapılmış olup 09.10.2024 tarihinde -------- Arabuluculuk Bürosu ---------- Başvuru No ve ---------Arabuluculuk Dosya numaralı dosyası kapsamında ilk oturum gerçekleştirilmiş ve anlaşma sağlanamamıştır. Neticeten davalı taraf sözleşme gereğince teslim etmesi gereken ürünleri teslim etmemiş, tüm başvurulara rağmen çekleri de iade etmemiştir.

Müvekkilimiz ile davalı şirketin ticari defterleri, banka kayıtları, fatura - irsaliye kayıtları ve BA-BS kayıtlarının incelenmesi; ürünlerin teslim edilmediğine ilişkin tanık beyanlarının dinlenmesi neticesinde taraflar arasında bu çeklerden önce hiçbir ticari ilişki bulunmadığı, dolayısıyla davalı şirketin çekleri uhdesinde tutmasını ya da ciro ederek tedavüle sokmasını haklı kılabilecek hiçbir hukuki ilişki bulunmadığı; taraflar arasındaki yegane ilişkinin akdedilen alım satım sözleşmesi olduğu sübut bulacaktır.

Davalı şirketin esasen bedelsiz olması sebebiyle müvekkilimize iade etmesi gereken 5 adet çeki ciro ederek tedavüle sokması neticesinde müvekkilimiz beş adet çek için 6.665.000 TL -TL ödemiştir. Dolayısıyla halihazırda davalı şirket uhdesinde bulunan 4 adet çekle ilgili olarak da her an ödeme yapma tehlikesi altındadır.

Anılan bu nedenle huzurdaki davanın açılması ve henüz ödenmemiş bedelsiz çeklerin ödenmemesini teminen ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmek zorunlu hale geldiğinden bahisle yukarıda arz olunan ve Başkanlıkça resen gözetilecek sair sebeplerle davalarının kabulü ile.

1. Henüz ödenmemiş olan ve aşağıdaki listede arz olunan dört (4) adet çek sebebiyle müvekkilimiz şirketin davalı tarafa borcu bulunmadığından öncelikle çeklerin ödenmesinin takdiren teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına, ---------Ş --------- Şubesinden düzenlenmiş 16.05.2024 Tarihli --------- Seri Numaralı 1.375.650 TL Bedelli, ----------Ş ----------- Şubesinden düzenlenmiş 30.05.2024 Tarihli ------------ Seri Numaralı 1.333.000 TL Bedelli,

--------Ş ---------- Şubesinden düzenlenmiş 30.06.2024 Tarihli ------------ Seri Numaralı 1.333.000 TL Bedelli ve ----------Ş ------------ Şubesinden düzenlenmiş 30.07.2024 Tarihli -------- Seri Numaralı 1.333.000 TL Bedelli.

Müvekkili şirketin davalıya söz konusu çekler sebebiyle 5.374.000-TL miktarında borçlu olmadığının tespiti ile dava konusu çeklerin müvekkiline iadesine; yargılama sırasında çeklerin ödenmek zorunda kalınması durumunda ödemenin yapıldığı tarih ve tutar gözetilerek ödeme tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine ve lehlerine vekalet ücreti takdir edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. ----------- Esas sayılı dosyası celp edilip incelendiğinde; davacısının ---------Şti., davalısının -----------Ş. olduğu,

25.08.2023 tarihinde satış sözleşmesine istinaden verilen çeklerden ödenmek zorunda kalınan toplamda 6.665.000,00 TL bedelli 5 adet çekin bedeli için davacıya teslim edilmesi gerektiği halde 3.209.000,00 TL değerinde ürünün davacıya teslim edilmediğinden bahisle davacı tarafından bedeli çek ile ödendiği halde kendisine teslim edilmemiş olan ve sözleşme tarihindeki değeri 3.209.000,00 TL olan seramiklerin güncel rayiç değerlerinin tespiti ile davacıya ödenmesine, davalının, zamanında gerçekleştirilmemiş olan teslim sebebiyle davacının uğramış olduğu zararlar ile mahrum kalmış olduğu kârı ödemeye mahkum edilmesine,

davalı tarafın dava tarihinden itibaren ticari avans faizine mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği ve davanın halen derdest olduğu görülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.HMK'nın 166 (1) maddesine göre aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki Hukuk Mahkemelerinde açılmış davaların aralarında bağlantı bulunması durumunda davanın her aşamasında talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebileceği, birleştirme kararının ikinci davanın açıldığı mahkemece verileceği, davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılacağı belirtilmiştir.Tüm dosya kapsamından.

Mahkememize açılan dava ile--------- Esas sayılı dosyasında görülen dava konusunun 25.08.2023 tarihli satış sözleşmesinden yani aynı sebepten doğduğu, mahkemece verilecek kararın diğer davanın sonucunu etkileyebileceği gibi çelişkili kararlar çıkmaması için ve tasarruf ilkesi gözetilerek her iki dava arasında bağlantı bulunması sebebiyle HMK 166 (1) maddesine göre davaların birleştirilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.