İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/733 K.2025/1038

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/733 Esas

KARAR NO : 2025/1038

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 21/08/2025

KARAR TARİHİ : 10/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA: Davacı vekili 21/08/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle, Müvekkilinin yetkili hamili olduğu, keşidecisi -------- ŞİRKETİ olan --------- Şubesine ait ve taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan 22/08/2025 keşide tarihli 1.500.000,00-TL (birmilyonbeşyüzbinTürkLirası) bedelli --------- seri numaralı 1 adet tacir çeki, keşidecisi -------- ŞTİ olan -------- Şubesine ait ve taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan 23/08/2025 keşide tarihli 1.500.000,00-TL (birmilyonbeşyüzbinTürkLirası) bedelli -------- seri numaralı 1 adet tacir çeki,

keşidecisi --------- ŞİRKETİ olan ---------- Şubesine ait ve taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan 23/08/2025 keşide tarihli 812.300,00-TL (sekizyüzonikibinüçyüzTürkLirası) bedelli -------- seri numaralı 1 adet tacir çeki, keşidecisi --------- olan --------- ---------- Şubesine ait ve taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan 25/08/2025 keşide tarihli 980.800,00-TL (dokuzseksenbinsekizyüzTürkLirası) bedelli --------- seri numaralı 1 adet tacir çeki,

keşidecisi --------- ŞİRKETİ olan --------- Şubesine ait ve taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan 26/08/2025 keşide tarihli 1.415.000,00-TL (birmilyondörtyüzonbeşbinTürkLirası) bedelli --------- seri numaralı 1 adet tacir çeki,

keşidecisi -------- olan -------- Şubesine ait ve taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan 26/08/2025 keşide tarihli 500.000,00-TL (beşyüzbinTürkLirası) bedelli ---------- seri numaralı 1 adet tacir çeki ve keşidecisi -------- ŞİRKETİ olan -------- Şubesine ait ve taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan 29/08/2025 keşide tarihli 1.000.000,00-TL (birmilyonTürkLirası) bedelli --------- seri numaralı 1 adet tacir çekinin, toplamda 7 adet tacir çekinin kaybolduğunun müvekkili tarafından tespit edilmiş olup, yapılan tüm aramalara rağmen çekler bulunamamıştır.

Müvekkili çekleri teslim almıştır fakat henüz cirolamadan kaybolduğunu fark etmiştir. Müvekkilinin, hem toplamda 7.708.100,00-TL (yedimilyonyediyüzsekizbinyüzTürkLirası) tutarındaki alacağını tahsil edebilmesi hem de çeklerin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi durumunda doğabilecek sorumluluğu önlemek amacıyla bu davanın Mahkemede açılması zorunluluğu ortaya çıkmıştır.

Yukarıda keşideci, şube-banka, keşide tarihi, çek seri no ve çek tutar bilgileri ve ekte görüntüleri yer alan müvekkilinin yetkili hamil olduğu toplamda 7 adet tacir çekinin iptali için gerekli başvurunun yapılması zaruret arz etmektedir. Emre yazılı çeklere ilişkin devrin geçerli olabilmesi için ciroyla birlikte çeklerin teslimi gerektiğinden, çekler teslim edilemediğinden çekler üzerinde hak sahibi meşru hamil olan müvekkili tarafından işbu dava açılma zarureti doğmuştur.

Tedbir Talebi Çeklerin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkili açısından telafisi zor veya imkânsız zararlar doğurabileceğinden, çek bedellerinin bankalardan alınmaması için ödeme yasağı konulmasını, tedbir kararının ilgili bankalara bildirilmesini talep ettiklerinden bahisle dava dilekçesinde belirtilen çeklerin dava sonuna, dava kesinleşinceye kadar ödenmemesi için --------Ş.'ye, ---------Ş.'ye ve ---------Ş.'ye ayrı ayrı müzekkere yazılmasına ve ödeme yasağı konulması yönünde ihtiyati tedbir kararı alınmasına, dava dilekçesinde belirtilen çeklerin kaybolması nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava konusu çekler için ilgili bankalara yazı yazılmış, gelen cevap yazılarından tüm çeklerin ibraz edildiğinin bildirildiği görülmüştür.Davacı vekiline dava konusu çekleri elinde bulunduran kişilere karşı TTK 758/1.maddesi uyarınca iade davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, 2 haftalık kesin süre içerisinde dava açmadığı taktirde davanın reddine karar verileceği hususunun ihtarına karar verilmiş, davacı tarafça dava açılmadığı görülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757. madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına,

açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.Yargılama sırasında dava konusu çekler ortaya çıkmış, davacıya iade davası açması için süre verilmiş ancak davacı tarafça süresinde dava açılmadığı anlaşılmakla HMK 382 (2) e) 6), 385 (1) ve 320 (1) maddeleri göz önünde bulundurularak davacı vekilinin yokluğunda davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.