İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/884 K.2026/72

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/884

KARAR NO : 2026/72

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali)

DAVA TARİHİ : 02/10/2025

KARAR TARİHİ : 21/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili 02/10/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle, Müvekkili Banka'nın müşterileri tarafından tahsil işlemlerinin ifası için Müvekkili Banka'ya tevdi edilen aşağıda dökümü yapılan 1 adet bono ve müşteriden alınan kabul yazısı evrakı, Müvekkili Bankanın bir şubesinden başka bir şubesine gönderilmesi aşamasında iken kaybolmuş ve tüm aramalara rağmen bulunamamıştır. Diğer bir deyişle, mezkur bono Bankanın rızası dışında elinden çıkmıştır.

Bono Bilgileri: Keşidecisi ----- Miktarı : 6.000.000,00.-TL (AltıMilyonTürkLirası) Düzenleme Tarihi : 20.01.2025 Düzenleme Yeri : -----, söz konusu bononun keşidecilere ibrazı, ibrazından sonra suiniyetli kişiler tarafından kullanılması, hatta bonoya istinaden icra takibi dâhil bilcümle işlemlerin yapılması her zaman için mümkündür.

Müvekkili Banka’nın rızası olmaksızın elinden çıkan yukarıda bilgileri yer alan bonodan dolayı ödenmemesi gereken bir bedelin ödenmek zorunda kalınması veya da haciz gibi istenmeyen bir durumla karşılaşılması telafisi imkânsız zararların doğmasına sebebiyet verecektir.

Bu itibarla herhangi bir zararın önlenmesi bakımından öncelikle bono bedelinin ödenmemesi için ihtiyati tedbiren “ödeme yasağı kararı” verilmesi ve bunun ifası için; söz konusu bono keşidecisine yukarıda verilen adresine ödeme yasağı kararının tebliğine ve bilahare gerekli muhakemenin icrası ile neticeden söz konusu bononun iptaline karar verilmesini talep etme zarureti hasıl olmuştur.

Sair bono ile birlikte ----- (TCN-----)'dan alınan "Sözleşmede genel işlem koşulu kullanılmasının kabulü" ıslak imzalı belgesi de kaybolmuştur.

Bankacılık Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, Vergi ve sair mevzuat gereğince saklamakla mükellef olunan işbu belge de kaybolduğundan, TKK madde 68. maddesi uyarınca belgenin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etme zarureti hâsıl olduğundan bahisle müvekkili Banka’nın rızası olmaksızın elinden çıkan yukarıda dökümü yapılan bono bedelinin ödenmemesi için öncelikle ihtiyati tedbiren ödeme yasağı kararı verilmesine,

ödeme yasağı kararının ifası için Bononun keşidecilerinin / borçlularının yukarıda verilen adreslerine ödeme yasağı kararının tebliğine, neticede dilekçe içeriğinde dökümü yapılan bononun iptaline, müşteriden alınan Kabul Belgesine ilişkin Zayi Belgesi Verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. ---- Gazetesi'nde, 20 Ekim 2025 tarih - ---- sayı, 28 Ekim 2025 tarih - ----- sayı ve 05 Kasım 2025 tarih - ---- sayılı gazetelerde olmak üzere üç kez iptal talebine ilişkin ilan yaptırılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, zayi sebebiyle bono iptali ve TTK 82/7 maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemlerine ilişkindir.Zayi sebebiyle bono iptali davası yönünden;

Bu davalar, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardandır. Zayi sebebiyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, bonodaki mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.Somut olayda, davacı tarafından, dava konusu bononun kaybedildiği ileri sürülmüş ve anılan bonoyu düzenleyenin isim ve adresi sunulmuştur.

Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, bonolara da uygulanacak olan TTK'nin 757 ve devamı maddelerindeki zayi sebebiyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.

Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, bono iptali kararının iptali talep edilebilecektir.

Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen bonoyla ilgili olarak TTK 761. ve 762. madde hükümleri gereğince dava konusu bonoyu bulanların veya herhangi bir nedenle ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkememize ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde bononun iptaline karar verileceği konusund----- Gazetesinde 1. ilan 20/10/2025 tarihinde, 2. ilan 28/10/2025 tarihinde ve 3. ilan 05/11/2025 tarihinde olmak üzere,

birer hafta ara ile üç kez ilan yapılmış ancak kaybolduğu iddia olunan bono bulunamamış ve ilgili bono mahkemeye ibraz edilmemiştir.

Bu kapsamda talebe konu bonoya ilişkin ilanlar yaptırılmış ve ilanda beklenen sürelerin de geçtiği anlaşıldığından zayi sebebiyle bono iptali davasının kabulüne karar verilmiştir.

TTK 82/7 maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi davası yönünden;

TTK 82(7) maddesi, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmünü düzenlemiştir.

Zayi belgesi verilmesi talep edilen kabul belgesinin davacı bankanın Kaynarca şubesinden Tekirdağ şubesine kargo vasıtasıyla gönderimi esnasında kaybolduğunun anlaşıldığı, TTK hükümleri kapsamında kendi kusurlu davranışı veya ihmali davranışı ile belgelerin kaybolmasına sebebiyet veren tarafın zayi belgesi talep edemeyeceğinden, davacının kendi ihmali davranışları ile kabul belgesinin kaybedildiği anlaşılmakla davacının zayi belgesi verilmesi davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

OLAN BONONUN

ZAYİ SEBEBİYLE İPTALİNE,

2-TTK 82/7 maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi davasının REDDİNE,

3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının dava açılırken alınan 615,40 TL harçtan mahsubuyla bakiye 116,60 TL harcın davacı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5-Hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana resen iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi'nin ilgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.