İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/552 K.2021/18

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2015/552 Esas

KARAR NO: 2021/18

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 04/08/2015

KARAR TARİHİ : 12/01/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin düzenlediği abonman sigorta polisiyle nakliyat rizikolarına karşı sigorta güvencesi sağlanan, dava dışı ----- şirket tarafından parsiyel yük olarak ahşap palet üzerine sabitlenmek suretiyle gönderilen --- emtianın davalı taşıyıcının sorumluluğu altında ----- taşınırken hasarlandığını ve alıcısına araç sürücüsünün iştiraki sağlanmak sureliyle ------ düzenlenen tutanakla kısmi hasarlı vaziyette teslim edildiğini, olayın davacıya bildirilmesi üzerine görevlendirilen bağımsız ekperin;

"hasarı nakliye esnasında emtianın araç içinde sürücü kusuru yüzünden devrilmesi sebebiyle ulaştığının kayıt altına almak suretiyle" düzenlediği raporun sonucuna göze davalı taşıyıcının ve onurı mesuliyeti sigorta güvencesi sağlayan diğer davalının sorumlu olduğu zarar için tespit edilen hasar betelinin ---- olarak tazmin edildiğini ve böylelikle davacının dava dışı sigortacısının kusur sorumlusuna karşı mevcut haklarına halef olduğunu belirterek; müvekkilinin sigortalısına ödediği ---- itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı -------vekili cevap dilekçesinde özetle; Her ne kadar diğer davalının gerçekleştireceği taşıma işlerinden kaynaklanan sorumluluğun müvekkili tarafından düzenlenen blok poliçeyle sigorta korumasına alınmış ise de dava konusu araç sevkıyat sırasında herhangi bir kazaya karışmadığından yükün araç içinde devrilip zarar görmesinin ancak sabitleme hatasından kaynaklanabileceğini, bu durumda da tabi olduğu kurallara göre taşıyıcıya dolayısıyla da müvekkiline tazminat bağlamında sorumluluk yüklenemeyeceğini, her halükarda müvekkilinin mesuliyetinin düzenlediği poliçede kararlaştırılan tenzili muafiyet gözetilmek suretiyle taşımanın tabi olduğu CMR Konvansiyonu hükümlerine gore belirlenebileceğini belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ----- cevap dilekçesinde özetle; somut dayda öncelikle davacının ödediği tazminat miktarı kadar sigortalısının adına gönderilen mal bedelini eksik ödeyip ödemediğinin işleme aracılık eden bankadan sorgulanması ve davacının dava açma ehliyetinin olup olmadığının irdelenmesi gerektiğini, eğer eksik ödeme söz konusu ise davadışı sigortalının zararı söz konusu olmayacağından ödenen tazminatın rücu konusu da yapılamayacağını, kaldı ki dava konusu yükün taşıma senedine göre çekincesiz teslim edildiğini,

müvekkiline herhangi bir hasar ihbarı da yapılmadığı için taşımanın tabi olduğu CMR Konvansiyonu hükümlerine göre iddia olunan hasar nedeniyle mesuliyet yüklenemeyeceğini, davanın kabulü anlamına gelmemesi kaydıyla uluslararası karayolu taşımalarda taşıyıcının üzerine düşebilecek mesuliyetin sorumluluk sınırlarının, işletilecek faizin türünün ve hangi tarihte başlanabileceğinin taşımanın tabi olduğu CMR Konvansiyonu hükümlerine göre hasar gördüğü iddia edilen malın sovtaj bedeli de gözeiılerek belirlenmesi gerektiğini,

bu hususlar irdelenmeden aracın viraja hızlı girmesi nedeniyle taşınan malın devrilip hasar görmesi halinde sabitleme hatasından kaynaklanan zarardan taşıyıcının mesul olmadığı halde sigortacının ödediği tazminat miktarına göre taşıyıcıya doğrudan mesuliyet yüklenemeyeceğini belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalı araç sürücüsü ---- yapılan usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap dilekçesi sunmamıştır.

İNCELEME ve GEREKÇE:Dava, hukuki niteliği itibari ile; ------- esnasında zarar gören emtianın sigorta teminatı kapsamında sigortalıya ödendiği ve haklarına halef olunduğu belirtilerek zararın tahsili amacıyla taşıyıcı, araç sürücüsü ve sigorta şirketi aleyhine açılan rücuen tazminat davasıdır.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda yazılı yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, bilirkişi raporu alınmış, yargılama sırasında ---- tarihinde kabul edilen 7101 sayılı kanunun 61. Maddesi ile 6102 sayılı T.T.K.'nın 4. Maddesinin 2. Fıkrasının değiştirilmesi sebebiyle basit yargılama usulüne geçilerek dava sonuçlandırılmıştır.

Sigorta poliçesi ve hasar dosyası celp edilmiş, taraflarca dosyaya sunulan diğer deliller ile birlikte incelenmiştir.

Sigorta poliçesinin incelenmesinde; Davacı---- şirketinin işbu davaya konu ettiği rücuen tazminat alacağını, dava dışı ------ sigortalı ve bu holdinge bağlı grup firmalarını da --- olarak göstermek ve bir seferde vasıta başına --- peşin limiti ayırmak suretiyle --- karşılığında düzenlediği -------görülmüştür.

Taraflarca bildirilen deliller toplakdıktan sonra dosya taraf iddia ve savunmalarını tartışır ve karşılar rapor tanzimi için --- alanında uzman bilirkişiye tevdi edilerek rapor alınmış, bilirkişi -------- tarafından sunulan rapor ve ek rapor içeriği denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı---- sigortalı olan dava dışı şirkete ait emtianın ----- sırasında hasarlanmasından dolayı davalı sürücü ve nakliye şirketinin CMR hükümleri çerçevesinde kusurları olup olmadığı, hasarın ve tamirat giderinin miktarı, zarardan dolayı poliçe kapsamı itibariyle davalı ---- şirketinin sorumluluğunun olup olmadığı, davacının rücuen tazminat talebinden hakli olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Tüm dosya kapsamın göre, davacıya ------- ait makine niteliğindeki emtianın davalıların taşıyıcı, sürücü ve CMR sigortacısı olduğu taşıma esnasında hasara uğradığı, davacının söz konusu hasar için görevlendirdiği bağımsız eksper raporuna istinaden ---- tarihinde dava dışı şirkete -----ödeme yaptığı ve ödemeye istinaden sigortalısının haklarına halef olduğu iddiası ile iş bu davayı açtığı, alınan bilirkişi raporunda,

dava dosyasına sunulan deliller kapsamında taşımaya konu ------ ahşap palet üzerine sabitlenmek sureti ile dava dışı gönderen tarafından sevk aracına yüklendiği ve sevkiyat sırasında makinenin yüklendiği araçtan başka bir araca aktarılmadığı, dava konusu makine üzerinde oluşan hasara makinen sabitlendiği ahşap paletlerden kurtulup araç kasası içerisinde devrilmesinin sebep olduğu, bu hususun ihtilaf konusu olmadığı,

taşımanın uluslararasın kara yolu taşıması olması sebebiyle davacının rücuen halefiyete istinaden tazminat alacağının varlığının CMR konvansiyonu hükümlerine göre belirlenmesi gerektiği, CMR 3. Maddesi kapsamında taşıyıcının çalıştırdığı kişilerin görevleri esnasında hareket ve ihmallerinden keza kusurlu eylem ve davranışlarından dolayı CMR.m.17/3 gereği sorumlu olduğu ayrıca CMR.m.17/1 uyarıca sorumluluğunun bulunduğu,

bu kapsamda belirlenecek tazminatın ise CMR.m.25/2 kapsamında CMR.m.23/1-2 ve 4 göre belirleneceği, kayıp ya da hasar yüke has bir durumdan yahut taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelir ise taşımacının zarardan sorumlu tutulamayacağı, bu sorumsuzluğu tespitte ise ölçütün deneyimli ve basiretli bir taşımacının göstermesi gereken özen olduğu, denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporunda ağırlığı 3 tona yakın olan makineyi taşıyıcının;

tahmil/tahliye aşamasında araç sürücüsünün, tek başına araca yüklemesi ve emniyetli bir şekilde sabitleyebilmesinin fiilen mümkün olmadığı gibi sadece bağ halatlarıyla yapılan sabitlemeden netice alınabilmesinin de mümkün olmadığı, davalı araç sürücüsünün nezaret görevi esnasında basit bir değerlendirme ile öngörerek yapılan yükleme ve sabitleme şekline karşı çıkması, göndereni uyarması, netice alamaması halinde taşıma senedine çekince koyması gerektiği halde, herhangi bir çekince koymadan yükü teslim almasına;

yüke, ambalajına, istif şekline çekince koymadan teslim aldığı eşyayı, alıcısı emrine hasarsız teslim edememiş olmasına bağlı araç sürücüsünün yüke olan özen yükümlülüğünü ihlalden doğan kusurunun taşıyıcının kendi kusuru hükümünde olması sebebiyle davalı taşıyıcının söz konusu hasarın oluşmasından müterafik olarak % 40 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, rapordaki bu kanaatin yerleşik içtihatlara uygun olduğu zira müstekar yargıtay kararlarında ağırlıklı oranın gönderen üzerinde bırakıldığı,

taşıyıcının müterafik kusuru dolayısı ile tazminat bağlamında üzerine düşebilecek sorumluluğun davalı sigortacının davalı taşıyıcı yararına düzenlendiği CMR sigortası kapsamında olmadığı, dolayısı ile davalı sigortacının sorumluluğuna hükmedilemeyeceği, davalı sürücünün ise CMR konvansiyonuna bağlı taşıma akdinin tarafı olmayıp sadece davalı taşıyıcının çalışanı olduğu, sadece kastı ile verdiği zarardan dolayı sorumluluk yüklenebileceği ancak somut olayda davalı sürücü -----dava konusu hasarın oluşmasını etkileyecek türde kasti bir eyleminin olmadığı,

bu değerlendirmeler ışığında davalı sigortacı ile davalı sürücüye sorumluluk yüklenemeyeceği ve oluşan hasardan sorumlu tutulamayacakları kanaatine varılarak aleyhlerine açılan davanın reddi gerektiği, davalı taşıyıcı yönünden tespit edilen müterafik kusur yönünden ise CMR 23/1-3 maddesi uyarınca taşıyıcının ağır kusurlu olmadığı durumlarda tazminat miktarının eksik/hasarlı kısmın brüt ağırlığının kilogramı başına 8,33 hesap birimini--- aşamayacağı, CMR.m.23/7-2 maddesi uyarınca da üst sınırın belirlenmesinde kullanılacak olan SDR kurunun,

taraflar aksine bir sözleşme düzenlemedikleri müddetçe karar verilen tarihteki SDR kuru olması gerektiği, somut olayda -------- aksamının hasar gördüğü, bu kapsamda bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada davacının talep edebileceği zararın [gümrük giriş beyannamesinin tahakkuk tablosunda yer alan ----harici navlun ve ----- toplamı olan ----- bedelli malın hasarlı parçalarına göre tespit edilen tutar olan ----- göre hesaplanan -------- olacağı, karar tarihi ile ------ olduğu, dolayısı ile --- göre yapılan hesabın hasar miktarının çok üzerinde kaldığı,

dolayısı ile taşıyıcının müterafik kusuruna göre belirlenen ----- hasar miktarının taşıyıcının mesuliyet limitinin altında kaldığı ve talep edilebilir olduğu bu durumda ayrıca -----yapılmasına gerek olmadığı, fazlaya ilişkin istemlerin reddi gerektiği, zira teknisyenlerin, konaklama, günlük harcama, uçak bileti, otopark ücreti, yedek parçaların navlunu gibi davalının üstlendiği taşımaya ait gider olarak kabulü mümkün olayan dolaylı netice zararlarına ilişkin taleplerin de reddi gerektiği,

sigortacı yönünden halefiyet ödeme ile başlayacağından temerrüt için ---- üzerinden talep ettiği alacağına ---- tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi uyarınca avans faizi talebinin dosya kapsamına uygun olduğu değerlendirilerek davacı tarafından davalı ------- aleyhine açılan davanın kısmen kabülü ile ------ tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi gereğince değişen oranlarda avans faizi uygulanmak sureti ile anılan davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.