İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/1305 K.2018/1153

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2016/1305 Esas

KARAR NO : 2018/1153

DAVA

Kayıt Kabul

DAVA TARİHİ : 01/12/2016

KARAR TARİHİ : 29/11/2018

Mahkememizde görülmekte olan Kayıt Kabul davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;İstanbul Anadolu 3. İcra ve İflas Müdürlüğü------- iflas dosyası üzerinden tasfiye işlemleri yürütülen müflis ---------müvekkil bankayla imzalamış olduğu Genel Kredi Sözleşmesi kapsamında kredi borçlarının bulunduğu,

müflisin ödenmesi gereken borçlarını ödememesi sebebiyle hesaplarının kat edildiğini ve borcun ödenmesine ilişkin-------, Noterliğinde ------- tarihli ihtarnamenin keşide edildiğini, ------İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin --- tarih -e., - k. sayılı ilamı ile iflasına karar verildiğini, müvekkil bankanın 23.02.2016 tarihinde banka adına alacay kaydı yaptırmak üzere iflas masasına başvurulduğunu, ancak bu başvurunun yargılama gerektirdiği gerekçesiyle reddedildiğini, huzurdaki davanın bu maksatla açılarak iflas masasına kaydına karar verilmesi istemiyle açıldığını, bankanın muaccel 3.582,19 TL nakit,

iade edilmeyen çek yapraklarından ötürü 106.710,00 TL gayri nakit ve teminat mektubundan ötürü 8.000,00 TL gayri nakit borcu bulunduğunu, iflas tarihi itibariyle bankaya iade edilmeyen çek yapraklarının birinin yasal sorumluk nedeniyle hesapta karşılığı yokken 1.290,00 TL nin ödenerek gayri nakit borcun riski nakit borca dönüştüğü, ayrıca henüz iade edilmemiş çek yapraklarından ötürü bankanın 105.420,00 TL alacağı olduğunu, alacak kaydı dilekçesinde belirtilen 106.710,00 TL gayri nakdi alacak tutarı ile 105.420,00 TL arasındaki farkın çeklerden birinin yasal sorumluluk bedelinin ödenemesinden kaynaklandığını,

5941 sayılı yasanın 3. maddesi gereği bankanın çek yapraklarından ötürü sorumlu olduğu tutarın müşterin gayri nakdi borcu hükmünde olacağı, yukarıdaki açıklamalara göre bankanın (3.582,63 + 1.290,00 =) 4,872,63 TL nakit alacağının bulunduğu, ayrıca 105.420,00 TL gayri nakit borcu ve meri teminat mektubundan ötürü 8.000,00 TL gayri nakit alacağın bulunduğunu belirterek açılan davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafın usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermediği görüldü. İNCELEME ve GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, davacıya ait 113.420,00 TL alacağın müflis -------- 'nin sıra cetveline kayıt ve kabul istemine yönelik davadır. Dilekçeler aşaması tamamlanmakla ,ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile , uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi heyeti tarafından alınan 06/04/2018 tarihli raporda ," davacı bankanın dava dışı müflis ----------. nden alacağı bulunduğu, bu nedenle de ilgili İflas Masasında müflis şirket için oluşturulan alacaklılar listesine kaydının yapılabileceği, dava dışı müflis şirketin davacı bankaya dava tarihi tibariyle borçlu cari hesaptan kaynaklanan 3.213,34 TL nakit alacağı olduğu, dava dışı müflis şirketten davacı bankanın dava tarihi tibariyle teminat mektubundan kaynaklanan 8.000,00 TL gayri nakdi kredi karşılığı olarak depo edilmesini istemeye hakkı olduğu,

dosya kapsamında dava dışı müflis şirketin davacı bankadan 9 farklı zamanda çek defteri talep ettiği ve bunların şirket görevlisine teslim edilmiş olduğu, bu defterlerde toplam olarak 190 adet çek yaprağının bulunduğu, dava dışı müflis şirketin 16.02.2011 ve 06.08.2011 tarihlerinde de 100 adet çek defteri talebi bulunmakla birlikte, bu çek defterlerinin dosya kapsamında teslim edilip edilmediğinin, teslim tutanağı olmadığından, belirsiz olduğu,

dolayısıyla bu tarihlerde 100 er adet olarak talep edilen çek yapraklarının, eğer müflis şirkete teslim edilmişlerse, seri numaralarının sunulması gerektiği , davacı bankanın ödeme yapılması için veyahut iade yoluyla kendisine dönmeyen çeklerin hangileri olduğunu, bir diğer deyişle kendi uhdesinde bulunmayan çek adedini, seri numaralarıyla birlikte ortaya koyarak, bunlar için yasal sorumluluk sınırı kadar paranın kendisinde depo edilmesini talep edebileceği, beher çek yaprağı için bankanın yasal sorumluluk sınırının TCMB nin ilgili Tebliğleri ile 2016 için 1.290,00 TL, 2017 için 1.410,00 TL ve 2018 için ise 1.600,00 TL olarak belirlendiği,

dolayısıyla davacı bankanın çek hesaplarında depo edilmesini isteyebileceği tutarın “geri dönmeyen çek yaprağı adedi x 2016 yılı için yasal sorumluluk sınırı olan 1.290,00 TL" formülüyle saptanabileceği ,dava dışı müflis---------- nin ticari defter ve kayıtlarına şirket yetkilileri ile temas kurulamadığından erişilemediği" yönünde görüş bildirilmiştir.

Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamında; kayıt kabul istemine ilişkin davada davacı --------- nin davalı müflis --------- Şirketinden 3.213,34 TL nakit alacağının tespit edildiği, ayrıca bir adet çekten dolayı 1.290,00 TL çek tazminatı miktarının ödenmiş olduğu belirlenmiştir.

Çekin bir ödeme vasıtası olduğu, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6267 sayılı TTK'nun vade başlıklı 707/1 maddesinde çekin görüldüğünde ödeneceği ve buna aykırı her hangi bir kaydın yazılmamış sayılacağı hükmünün getirildiği, bankanın yasal ödeme yükümlülüğü karşılıksız ya da kısmen karşılıklı çekin, keşide tarihinden sonra bankaya yeniden ibrazı ve karşılıksız ya da kısmi karşılıksız işlemi yapılması halinde doğacağı belirtilmektedir.

5941 sayılı yasanın 3. Maddesinde muhatap bankanın ibraz edilen her çek yaprağı için ibraz eden hamile karşılığının tamamen ya da kısmen bulunması halinde, hükümde belirtilen miktarı ödemekle yükümlü bulunacağı, bu hususun hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayrinakti kredi sözleşmesi olduğu ve bu sorumluluğun ödeme yapıldığı anda sona ereceği hükmüne yer verilmiştir.

5941 sayılı çek kanununa göre karşılıksız işlemi muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında çek bedelinin karşılanamayan kısmı ile sınırlı olarak yapılacağı, ancak bankanın keşideciye rücu edilebilmesi için çekin tamemen veya kısmen karşılıksız olduğunun çek üzerinden yer alması gerektiği, çekin arkasına karşılıksız yazısı yazılmadığında bankanın yasal yükümlülüğünü yerine getirmesi istenemeyeceği bilinmektedir, keza 5411 sayılı Bankalar Kanunununda da gayrinakti kredi çerçevesinde şartlar gerçekleştiğinde kanuni garanti miktarının ödeneceği belirtilmektedir.

Netice itibari ile bankanın kanuni garanti miktarını hamile ödeme zorunluluğu çeki ibraz edenin meşru hamil olması, her hangi bir ödeme engelinin bulunmaması, bankaca basılmış veya bastırılmış geçerli bir çekin bulunması, çekin bankaya süresinde ibraz edilmesi ve karşılığının mevcut olmaması şartlarının birlikte gerçekleşmesine bağlı bulunduğu bu itibarla bankanın çek yaprağı başına sorumluluğu ile ilgili müşterisine dava tarihi itibariyle yukarıda belirtilen şartlar oluşmadığından başvuramayacağından davacının bu yöndeki talebinin REDDİNE, karar vermek gerekmiş,

bunun dışında 3.213,34-TL nakit alacak ile 1.290,00-TL çek tazminatı miktarının iflas masasına kayıt ve kabulüne, yine 8.000,00-TL gayrinakdi depo alacağının davalı iflas masasına kayıt ve kabulüne, bu miktarın davalıdan tahsil edilerek davacının bildirileceği bir banka nezdindeki faizsiz bir hesapta depo edilmesine, dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.