İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1273 K.2022/595

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/499 Esas

KARAR NO: 2022/579

DAVA

Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

DAVA TARİHİ : 19/10/2020

KARAR TARİHİ: 28/06/2022

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili tarafından mahkememize gönderilen dava dilekçesinde özetle; davacı şirket davalı şirket ile ---- tarihli ------ kapsamında belirlenen faaliyetlerin ve hizmetlerin yürütülmesinde kullanılmak üzere davacı şirketler’e ait olan ekipmanları bir teslim tutunağı ile davalı ------ teslim ettiği, huzurdaki uyuşmazlığa konu ekipmanların mülkiyetinin davacı şirketlere ait olduğuna dair satın alma faturaları ile davalı şirkete teslim edildiğine dair davalı şirketçe imzalanan teslim tutanağının sunulduğu, daha sonra taraflar yine kendi iradeleriyle -------------sona erdirdiği,

davalı ----- edilen ekipmanların iade edileceği hususunda anlaşmaya varılsa da davalı şirketçe bu edim yerine getirilmediği, işbu sebeple edimin aynen ifasını sağlamaya yönelik olarak huzurdaki ifa davası açıldığı, davalı şirkete teslim edildiği dilekçe eklerinde yer alan tüm bilgi ve belgelerle açıkça ispat edildiği,

ifa imkansızlığına kanaat getirilerek tazminata hükmedilmeye karar verildiği takdirde talep ettğimiz tazminat tutarının da ekipmanların güncel piyasa fiyatlarının toplamı olan -----olduğunun, açıklanan nedenlerle davamızın kabulü ile dava konusu taşınırların aynen iadesine, taşınırların aynen iadesinin mümkün olmaması halinde temerrüt tarihi olan ------ tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte taşınır bedellerinin müvekkil şirketlere ödenmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine dair karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

SAVUNMA

Davalı tarafa çıkartılan dava dilekçesi ve tensip zaptının Tebligat Kanunu Madde 35 e göre tebliğ edildiği cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, davacı şirketler ile davalı şirket arasında ------ tarihli bayilik sözleşmesi uyarınca davacı şirketin davalı şirketlere vereceği hizmetler karşılığı teslim edilen ürünlerin sözleşmenin feshi iddiasıyla taşınırların dava tarihi itibariyle yaklaşık piyasa değeri olan ------ davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair alacak davasıdır.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasına geçilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlığın taraflar arasında bayilik sözleşmesi imzalanıp imzalanmadığı, bu sözleşme gereğince yazılım-donanım vs malzemelerin davacı tarafından davalı şirkete teslim edilip edilmediği, edildiği iddia edilen taşınır malların sözleşmenin karşılıklı sonlandırılması sonrasında davacıya teslim edilip edilmediği, edilmedi ise aynen iadesi olmaması halinde ise güncel piyasa fiyatları üzerinden tazminat ödenmesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında ihtilaf bulunduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizin ------ tarihli duruşma ara kararı gereğince dosyanın bir ------- bilirkişiye tevdi ile davacının davaya konu ettiği malzemeler yönünden talep edebileceği değerin tespitinin istenmesine yönelik rapor tanzim edilmesinin istenildiği,---- bilirkişi --- tarafından düzenlen --- tarihli raporda özetle;

tarafların kendi iradeleriyle akdettikleri ---- kapsamında sona erdirilmesine ve --- maddesi uyarınca: -----tarafından kendisine teslim edilmiş olan tum ekipmanları işbu protokol'ün imza tarihi itibariyle ----eksiksiz ve hasarsız olarak teslim edecektir.” denilmesine ve davalının dava konusu ekipmanları protokol imza tarihinde veya takip eden günlerde belirli bir mühlet içerisinde teslim etmemesine rağmen davalı firmanın sözleşmeler ve ökteri kapsamındaki alacaklarının tümünün neden ödendiği tarafımızca anlaşılamadığı, buna ilişkin uygulama veya teamül olmadığı,

------ bayilerinden ulacaktarı para ve daha önce kullanım amacı ile teslim ettikleri donanim ve ekipmanları eksiksiz teslim almadan bayinin alacaklarını ödemezler ve varsa ki genelde mutlaka bayilerden sözleşme başlangıcında teminat mektubu alınmadığı, teminat mektuplarını neden kendi hesaplarına irad kaydetmedikleri de yine tarafımızca anlaşılamadığı, bu durumun takdirinin mahkemeye ait olduğu, davacının davalıya, bayisi olduğu dönemde bayilik süresince kullarıması ve yararlanması için teslim ettiğini iddia ettiği ve ---- oluşan demirbaşlara ait davacı logolu bir belgenin fotokopisini dosyaya sunmuş olduğu,

ancak belge üzerinde belgenin bir başlığının ve ne konuda düzenlenmiş bir betge olduğunu gösterir bir açıklamanın yer almadığı, adı geçen belgede sadece davalı tarafın imza ve kaşesinin olduğu, davacı tarafın kaşe ve imzasının yer almadığı, belgede bayi kodu ve bayi adı satırlarının olduğu, bu satırlarda davalı firma isminin ve ----biçiminde bir bayi kodunun yazılımı olduğu, belgede ------ibareli bir kismın olduğu ancak bu kısımda herhangi evrakın ne hakkında düzenlendiği hususunda bir bilgi ve açıklamanın yer almadığı görüldüğü,

nedenle taratımızca bahsi geçen belgenin bü hali ile göçerli ve kabul edilebileceği, niteliğinin bulunmadığı değerlendirildiği, ancak sayın mahkeme bu belgenin yelerli, geçerli ve kabul edilebilir bir delil niteliği taşıdığını düşünüyor iseler bu durumda davacının dosyaya sunmuş olduğu dava konusu ekipman ve donanımlara ait fatura bedellerinin faturaların kesildikleri ilgili tarihlerdeki piyasa koşullarında makul ve kabul edilebilir fiyatlar olduğu ve fahiş olmadığı değerlendirildiği,

davacı taraf dava kortusu donanım ve ekipmanların toplam fatura bedelleri ve tatura bedellerine ilave edilecek yasal faiz oranında artış miktarınca bir bedel talep edebileceği, ancak bilgisayar, monitör ve benzer multimedya teknolojilerinin gelişme hızı düşünüldüğünde bu donanım ve ekipmanların ortalama / maksimum kullanım ----- değerlendirildiği,

bu durumda ürünlerin davalıya teslim edildiği iddia edilen tarihten tbra ----- taraflar arasındakı sözleşimenin sonlandırılmasına kadar geçen her bir yal için ekipmaün ve donanımların toplam fatura bedeli işleyecek yasal faiz toplamından yıllık yaklaşık ----- yıpranma ve kullanım payı da düşülerek donanımların bedeli hesaplanabileceği, hesaplama ve alacak miktarının kesin tespiti için hesap uzmanı bir bilirkişi tarafından değerlendirmenin yapılabileceğine dair rapor tanzim edilmiş olduğu görülmüştür.

Dosyanın mahkememizce resen seçilen ----- tevdi edilerek dava konusu taşınırların hesaplaması yönünden rapor tanzim edildiğinin istenildiği, bilirkişi tarafından düzenlenen ------tarihli raporda özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin ilgili maddelerinde, sözleşmenin fesih edilmesi halinde bayiye teslim edilen cihazların iade edileceğin birden fazla madde de hüküm altına alındığı anlaşılmakla, davalının sözleşme kapsamında teslim aldığı ve tamamı ekrandan oluşan elektronik ürünleri davacı tarafa teslim etmekle yükümlü olduğu kesin olarak anlaşıldığı,

davacı taraf, dava konusu ekranların dava tarihindeki güncel fiyatları üzerinden alacak talebinde bulunmuşsa da, söz konusu ekranların hem kullanıma bağlı olarak hem de teknolojik gerekçelerle dönemsel olarak eskimeye tabi elektronik ürünler olduğu anlaşıldığı için, dava tarihindeki güncel ürün bedellerinin talep edilemeyeceği, bu ürünlerin davacı tarafa maliyeti üzerinden eskime payları düşülerek hesaplama yapılmasının en doğru yöntem olacağı yönünde görüş ve kanaate varıldığı,

davacı tarafından tedarikçisinden ------ içerisinde çeşitli tarihlerde satın alınan ekranların kullanıma bağlı eskime payları da dikkate alınarak birikmiş amortisman formülü ile yapılan hesaplama sonucunda, sözleşmenin sona erdiği --- tarihinde toplam aktif değerinin---- hesaplandığı, taraflar arasındaki sözleşmenin sona erdiği ----- tarihi itibariyle davacı alacağının ---- olduğu,

bu tutarın ticari avans faizi üzerinden yapılan hesaplama ile --- dava tarihi itibariyle---- olduğu hesaplandığı görülmüş olup davacı vekilinin alınan rapora karşı hesap uzmanı başka bir bilirkişiden yeniden rapor alınması talebinde bulunduğu ancak alınan ------ tarihli raporun dosya kapsamına uygun ve hüküm kurmaya elverişli olduğu değerlendirilerek hükme esas alınmış ve davacı vekilinin talebinin reddine karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, taraf iddia, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafın davalı tarafa sözleşme kapsamında verilen ürünlerin sözleşme sonlandığı halde iade edilmediğini beyan ederek öncelikle ürünlerin taraflarına teslimini mümkün olmaması halinde ise hesaplanacak ürün bedellerinin davalıdan tahsili talebiyle iş bu davayı açtığı, taraflar arasındaki------- sözleşmenin fesih edilmesi halinde bayiye teslim edilen cihazların iade edileceğin birden fazla maddede hüküm altına alındığı,

bu kapsamda davalının ürünleri teslim etmesi gerektiği, davalı tarafa davaya konu ürünlerin tesliminin mümkün olup olmadığı noktasında muhtıra çıkartıldığı ancak davalı tarafça herhangi bir beyanda bulunulmadığı anlaşılmakla davacı tarafa ürünlerin bedellerinin ödenmesi suretiyle tazminin gerçekleşmesi gerektiğinin değerlendirilmesi karşısında söz konusu ürünlerin kullanım/amortisman ömrü olan ve bu süre içerisinde maddi değeri azalan ürün olduğu,

hesaplama yapılırken, yıpranma payı ile kullanım bedelinin de tenzil edilmesi gerektiği, anlaşılmakla alınan ikinci bilirkişi raporunda hesaplanan bedel üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ------