İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1414 K.2021/294

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/1414 Esas

KARAR NO: 2021/294

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 29/11/2018

KARAR TARİHİ: 11/03/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----- emtiaların hasar görmesi sonucu davacı/alacaklı müvekkili sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına ödenen hasar tazminatından doğan rucuen tazminat alacağının tahsili amacı ile davalı/borçlu şirket aleyhine ----- dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının süresi içinde borçlu olmadığı iddiası ile borca itiraz ederek takibi durdurduğunu,

sigortalı alıcı----- firmadan satın alınan ve alacaklı müvekkili şirket nezdinde davacı firma tarafından tanzim edilen ---- Poliçe ile sigortalanan ---- emtianın alıcıya teslim edilmek üzere nakliye borçlu taşıyıcı tarafından ----- plakalı araç ile üstlenildiğini, emtiayı taşıyan aracın alıcıya teslimi sırasında yapılan incelemelerde ---- olduğunun tespit edildiğini, nakliye işlemi sonrası tanzim edilen tutanakta;

--- aracın, ---- varışının yapılıp mührünün sağlam olduğu görüldü. ----- beyannamesinin gümrük işlemlerinin tamamlanmasının ardından eşyaların tırdan indirilmesi sırasında ---- hasarlı olduğu tespit edilmiştir." şeklinde açıklama düşüldüğünü, düzenlenen ekspertiz raporunun ---- plakalı nakliye aracı ile yapılan taşıma esnasında oluşan hasarın---- nakliyeci firma sorumluluğunda oluştuğundan, ilgili bu firmaya rücu edilebileceği kanaatindeyiz" denilmek suretiyle zarar sorumlusunun davalı---- olduğunun açıkça belirtildiğini, hasar sebebiyle müvekkilinin, sigortalısına ilgili ekspertiz raporu doğrultusunda ------tazminatı ödediğini,

bu ödeme neticesinde TTK 1472. maddesi gereği müvekkil şirketin sigortalısının haklarına halef olduğunu, davalının iş bu sorumluluğuna binaen, müvekkili şirketin ödemiş olduğu hasar bedelini davalıdan rücuen tahsil edebilmek amacıyla;

önce davalıya ---- tarihinde rücuen talep yazısı gönderildiğini, bu yazıdan olumlu cevap alınamadığı için davalı şirket aleyhine -------- tarihinde ilamı icra takibi başlatıldığını, davalının süresi İçinde borçlu olmadığı iddiası ile borca itiraz ettiğini belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazın iptali ile takibin devamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davacı ----- abonman sigorta şirketi sözleşmesi ile halefiyet iddiasında bulunmuşsa da dava konusu taşımayı kapsayan ve teminat altına alan spesifik nakliyat sigorta poliçesinin olmadığını, dava konusu uyuşmazlıkta taşımanın uluslararası olması sebebiyle CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiğini, 32. Maddede düzenlenen zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi icap ettiğini, davacı tarafından sunulan ekspertiz raporuna göre --------tarihinde teslimi gerçekleştirilen emtianın,

CMR 32. Maddede belirtilen ------ sürenin geçirilmesi neticesinde müvekkilinden talep hakkı bulunmadığını, davacı tarafça sunulan ekspertiz raporunda; kesin hasar nedeninin ve hasarın neden kaynaklandığının belirtilmediği, müvekkilinin iddia edilen hasardan bu nedenle kusurunun bulunmadığı,

gönderenin sorumluluğunda olan ambalajlama işlemindeki eksiklik veya hatadan dolayı meydana gelen hasardan müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının CMR Konvansiyonu 17/4-c maddesine aykırı olduğunu, CMR konvansiyonu md.30'a göre hasar ihbarının yapılmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğuna hükmedilmesi halinde, dava konusu taşıma -------- arasında yapıldığından olaya CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiğini, CMR'nin 23/3, Maddesi uyarınca, ------- somut olayda ise; taşman emtianın bir kısmının hasarlandığı için hükme esas alınan bilirkişi raporunda;

taşınan emtianın brüt ağırlığı dikkate alınarak CMR 23/3'e göre üst sınırın belirlendiğini, mahkemece hasarlanan emtianın brüt ağırlığının dikkate alınarak tazminatın belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddine, davacı şirketin %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı ----- tarafından taşıma işlemi kapsamında hasarlanan mal sebebiyle sigortalısına ödenen tazminat bedelinin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK 67 vd maddeleri gereğince iptali talebine ilişkindir.

Davacı, sigortalısı olan ----- tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle oluşan zarar için dava dışı -------- yaptığını, müvekkili tarafından dava dışı/sigortalısının zararlarının tazmin edildiğini, oluşan zarardan davalının sorumlu olup zararın rücuen tahsili amacıyla davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının haksız bir şekilde icra takibine itiraz ettiğini, davalının haksız itirazlarının iptaline ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı, öncelikle husumet yönünden ve zaman aşımı yönünden davanın reddine karar verilmesini, esasa girilmesi halinde CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiğini, mahkemece hasarlanan emtianın brüt ağırlığının dikkate alınarak tazminat hesabı yapılmasını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, -------- sayılı dosyası celp edilmiş, bilirkişi heyeti raporu alınmış, davalı vekilinin bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla dosya bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.

Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ---- tarihli raporda özetle,--------- firma tarafından tanzim edilen -----dava dışı sigortalısına ait emtia, davalı şirket sorumluluğunda taşınmakta iken maddi hasarın meydana geldiği, bu durumun emtianın alıcısına teslim edildiği sırada hasarlı olduğuna dair ekspertiz firmasınca düzenlenen tutanakla belgelendiği, söz konusu emtianın taşınması işi, düzenlenen navlun faturasının da gösterdiği üzere davalı firma tarafından üstlenilmiş olduğu, Bu nedenlerle;

oluşan hasardan CMR Konvansiyonu Anlaşması ve TTK Madde 875 hükmü gereğince "Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın ziyanından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlarından" sorumluluğunun bulunduğu, davacı firma sigortalısı tarafından meydana gelen hasar ihbarının düzenlenen tutanakla yapıldığı, ekspertiz raporunda; hasar miktarının ---- olduğu, bu rakamın davacı şirket tarafından sigortalısına ödenerek TTK'nun 1472.

Madde hükmü gereğince sigortalısının haklarına halef olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır..." yönünde tespit yapmıştır.

--- tarihli bilirkişi heyet ek raporunda özetle,"...Davacı firma tarafından tanzim edilen --------- dava dışı sigortalısına ait emtia, davalı şirket sorumluluğunda taşınmakta iken maddi hasarın meydana geldiği, bu durumun emtianın alıcısına teslim edildiği sırada hasarlı olduğuna dair ekspertiz firmasınca düzenlenen tutanakla belgelendiği, söz konusu emtianın taşınması işi, düzenlenen navlun faturasının da gösterdiği üzere davalı firma tarafından üstlenilmiş olduğu, Bu nedenlerle;

oluşan hasardan CMR Konvansiyonu Anlaşması ve TTK Madde 875 hükmü gereğince "Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın ziyanından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlarından" sorumluluğunun bulunduğu, davacı firma sigortalısı tarafından meydana gelen hasar ihbarının düzenlenen tutanakla yapıldığı, ekspertiz raporunda; hasar miktarının ------ olduğu, bu rakamın davacı şirket tarafından sigortalısına ödenerek TTK'nun 1472.

Madde hükmü gereğince sigortalısının haklarına halef olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır..."yönünde tespit yapılmıştır.

Dava konusu olay ----- taşımacılığına ilişkin olup işbu uyuşmazlıkta CMR hükümlerinin uygulanmasının gerekmektedir. Dosya kapsamında davacı tarafından sunulan bilgi ve belgeler ve alınan bilirkişi raporu dikkate alındığında davacı tarafın, dava dışı sigortalısı yaptığı tazminat ödemesi sebebiyle TTK 1472.maddesi gereği halefiyete dayalı olarak dava hakkı bulunduğu sabittir.

Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları, ekspertiz raporu ve diğer bilgi ve belgeler dikkate alındığında dava konusu emtianın nakliye esnasında oluşan bu hasarın nakliyat abonman blok sigorta poliçesi kapsamında olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu hasarın istif yükleme veya tahliye sürecinden kaynaklansa bile taşıyıcının basiretli bir taşıyıcı gibi davranarak dava konusu emtianın güvenli bir şekilde taşınması için gerekli önlemleri alma yükümlülüğünün olduğu, davalı taşıyıcı tarafından CMR senedine konu malın hasarlı olarak teslim alındığına ilişkin herhangi bir itirazı kaydın düşülmediği anlaşıldığından sigortalı tarafından emtiaların davalı taşıyıcıya tam ve hasarsız bir şekilde teslim edildiğine mahkememizce kanaat getirildiği,

CMR konvansiyonuna göre eşyanın taşıyıcıya teslim edildiği an ile alıcısı emrine teslim edildiği an arasında hasarlanmanın ortaya çıktığı, bu hususun dosya kapsamında düzenlenen navlun faturası, ekspertiz raporu, alınan bilirkişi raporları ve dava dosyasındaki diğer belgeler dikkate alındığında sabit olduğu anlaşılmış, davaya konu emtiadaki oluşan hasar sebebiyle davalının sorumlu olduğuna kanaat getirilmiş anılan gerekçelerle bu yöndeki davalı itiraz ve savunmalarına itibar edilmemiştir.

Her ne kadar davalı dosyaya konu emtiadaki hasar bedelini CMR 23.maddesine göre hesaplanması gerektiğini beyan etmiş ise de; CMR23/3 maddesinde taşıyıcının sınırlı sorumluluk hali düzenlenmiştir. Söz konusu CMR 23/3 maddesi uyarınca "..bununla beraber tazminat, eksik brüt ağırlığın kilogramı başına ----- hesap birimini aşmayacaktır." şeklinde belirtilmektedir. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporu dikkate alındığında taraflar arasında malın değeri kapsamında bir anlaşma yapıldığı ve bu hususta fatura düzenlenmesi ve anlaşılan bedelin CMR 23.maddesinde belirtilen standart değerden fazla olması dikkate alındığında dosya kapsamında CMR 24.maddesinin uygulanması gerektiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalının dosyaya konu emtiadaki oluşan zarardan sorumlu olduğu, davacının halefiyete dayalı olarak iş bu davaya konu alacağını ispat ettiği, dava konusu emtiadaki zararın CMR 24 md. Belirtilen tutar üzerinden davalının anılan zararın tamamından sorumlu olduğuna mahkememizce kanaat getirilmiş, anılan gerekçelerle davanın kabulüne, davalının ------- sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına karar verilmiştir.

İtirazın iptali davalarında davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması şarttır. ---- Dosyaya konu alacağın likit ve davalının haksız olduğu anlaşıldığından, hükmedilen asıl alacak miktarı------ üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.