İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/821 K.2023/205

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/821 Esas

KARAR NO : 2023/205

DAVA

Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 12/07/2018

KARAR TARİHİ : 02/03/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının, ----- İcra Müdürlüğü’nün------sayılı dosyasının borçlusu

------ ile ticari iş yaptığını, bu iş karşılığında davacının dava dışı -----05.01.2018 tarihinde ------- çek no.lu 30.01.2018 vade tarihli 2.500 TL tutarlı,-----Şubesi ------çek no.lu 28.02.2018 vade tarihli 7.500 TL tutarlı,

---- Şubesi ------- çek no.lu 02.02.2018 vade tarihli 10.000 TL tutarlı,

------ çek no.lu 20.05.2018 vade tarihli ve 10.01.2018 tarihinde

-------- çek no.lu 09.07.2018 vade tarihli 3.000 TL tutarlı toplam 30.000

TL tutarında 5 adet çek verdiğini ve davacı ile dava dışı -------- ile borç veya

alacağının kalmadığını, davacının haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğ edildiği tarih

itibariyle takip borçlusuna herhangi bir borcu bulunmadığını, dava dışı davacıya birinci haciz

ihbarnamesi gönderilmiş olup birinci haciz ihbarnamesi 17.04.2018 tarihinde davacı tarafından teslim alındığını, haciz ihbarnamesi tebliğ tarihi itibariyle davacının ile borçlu

arasında herhangi bir borç alacak ilişkisinin bulunmadığını, belirterek davanın kabulünü talep

ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen davaya cevap sunmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, İİK 89/3 maddesi kapsamında üçüncü şahıs tarafından açılan menfi tespit talebine ilişkindir. Davacı, ------ esas sayılı dosyası borçlusu -------herhangi bir borcunun olmadığını, davacıya gönderilen haciz ihbarnamesinin usulüne uygun olmadığını, davacının haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğ edildiği tarih

itibariyle takip borçlusuna herhangi bir borcu bulunmadığını, davalıya herhangi bir borcunun olmaması sebebiyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı, usulüne uygun davetiyeye rağmen cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmakla, HMK 128. maddesi gereğince, davacının, dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılmaktadır.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş,

hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, ----- Esas sayılı İcra Dosyası celp edilerek dosya içerisine alınıp incelenmiş,------ Vergi Dairelerinden davacı ve dava dışı ------ vergi kayıt bilgileri celp edilmiş------Ticaret Odasından davacının gerçek kişi ticari işletme kaydı bilgileri celp edilmiş, ------Asliye Ticaret Mahkemesinin ------Talimat sayılı dosyası ile dava dışı/ilgili------- ticari defter kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş, dava dışı/ilgili -------- tarafından ibraz edilmemesi sebebiyle inceleme yapılamadığı bildirilmiş,

mahkememizce dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 31.10.2022 tarihli bilirkişi heyeti raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Bilirkişi heyetinin 31.10.2022 tarihli raporunda özetle, ".Davacı şirket tarafından ibraz edilen 2018 yılına ilişkin ticari defterlerin; açılış ve

kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı ve defter kayıtlarının

birbiri doğruladığı, ticari defterlerinin Kayıt nizamı bakımından uygun olduğu

davalı şirket lehine veya aleyhine delil kabiliyetleri Sayın Mahkemeniz

takdirinde olduğu,

Dava dışı .------- ticari defterlerini ibraz etmemesi sebebiyle dava dışı------- ticari defterlerinde inceleme yapılamadığı, Dava konusu takip dosyası ile gönderilen birinci haciz ihbarnamesinin tebliğ

tarihinin 17.04.2018 olduğu, Davacının dava dışı -------- 17.04.2018 tarihinde kaydi olarak

borçlu ya da alacaklı olmadığı Davacının ticari defterlerine göre kaydi olarak dava dışı-------

dava dosyasına konu çeklerin davacı tarafından dava konusu takip dosyası ile

gönderilen birinci haciz ihbarnamesinin tebliğinden ( 17.04.2018) önce teslim

edildiği tespit edildiğine göre davacının, dava dışı takip borçlusuna borcunun

bulunmadığı..." yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.İİK.'nun 89. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenen birinci haciz ihbarnamesi ile borçlunun hamiline ait olmayan veya cirosu kabil bir senede müstenit bulunmayan alacak veya sair bir talep hakkının veya üçüncü şahıs elindeki menkul bir malın haczi hâlinde, keyfiyetin üçüncü şahsa duyurulması amaçlanmıştır.

Bu haciz ihbarnamesine üçüncü şahsın, borcu olmadığını veya malın yedinde bulunmadığını veya haciz ihbarnamesinin tebliğinden önce borcun ödendiği veya malın istihlak edildiğini veya kusuru olmaksızın telef olduğunu veya malın borçluya ait olmadığını veya malın kendisine rehnedilmiş olduğunu veya alacağın borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğunu iddia ederek haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde yazılı veya sözlü olarak itiraz etme hakkı vardır.

Üçüncü kişi, birinci haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz etmezse, birinci haciz ihbarnamesi ile istenen borç üçüncü kişinin zimmetinde sayılır. Yani üçüncü kişi, kendisinden birinci haciz ihbarnamesi ile istenen alacak miktarını takip borçlusuna borçlu olduğunu kabul etmiş sayılır (m.89/III c.1).

Yedi gün içinde birinci haciz ihbarnamesine itiraz etmemiş olan üçüncü kişinin takip borçlusuna borçlu olduğunu kabul etmiş sayılmasına ilişkin bu karine, kesin bir karine değildir. Zira üçüncü kişi, ikinci haciz ihbarnamesini aldıktan sonra da itirazda bulunabilir (m.89/III c.2).İcra dairesi, birinci haciz ihbarnamesine yedi gün içinde itiraz etmemiş olan üçüncü kişiye, ikinci haciz ihbarnamesi gönderir (m.89/III c.2).

İkinci haciz ihbarnamesi ile üçüncü kişiye, birinci haciz ihbarnamesine yedi gün içinde itiraz etmediği için borcun zimmetinde sayıldığı, ikinci haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde m.89/II’de belirtilen sebeplerle ikinci haciz ihbarnamesine itiraz edebileceği bildirilir ve itirazda bulunmadığı takdirde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi istenir (m.89/III c.2).

Üçüncü kişi, ikinci haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde bu ihbarnameye itiraz edebilir (m.89/III c.2). Bu itirazın yapılması da, birinci haciz ihbarnamesine itirazdaki gibidir.

Üçüncü kişi haciz ihbarnamesine süresi içinde itiraz ederse İİK'nın 89. maddesinin 4. fıkrasına göre alacaklı üçüncü kişinin verdiği cevabın aksini icra mahkemesinde ispat ederek üçüncü kişinin aynı Kanun'un 338. maddesinin 1. fıkrasına göre cezalandırılmasını ve ayrıca tazminata mahkum edilmesini isteyebilir.

Üçüncü kişi, tebliğinden itibaren yedi gün içinde ikinci haciz ihbarnamesine de itiraz etmez ise borcun zimmetinde sayılması kesinleşir (Kuru, s. 465 vd.) ve üçüncü kişiye üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilir.

Üçüncü haciz ihbarnamesi, ikinci haciz ihbarnamesine süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü kişiye onbeş günlük süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borç ile yedinde sayılan malı zorla alınacağının bildirilmesidir.

Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacının ticari defterlerinin usulüne uygun olduğu, davacı ticari defterlerine göre kaydi olarak dava dışı-------- dava dosyasına konu çeklerin davacı tarafından dava konusu takip dosyası ile gönderilen birinci haciz ihbarnamesinin tebliğinden ( 17.04.2018) önce teslim edildiği anlaşılmıştır.

Başka bir deyişle, davacının, dava dışı-asıl borçlu olan-------- birinci haciz ihbarnamesinin tebliği tarihinden önce borcunu ödediği, birinci haciz ihbarnamesinin tebliği tarihinden önce herhangi bir borcunun kalmadığı alınan bilirkişi raporu ile sabit olmakla davacının menfi tespit talebinin yerinde olduğu anlaşılmış, davanın kabulüne, davacının davalıya ------- Esas sayılı takip dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir. (-------Karar sayılı ilamı)İİK 89/3-son fıkrası gereğince bu madde kapsamında açılan menfi tespit davaları maktu harca tabidir.

Anılan madde hükmü gereğince taraflar lehine maktu harç ve vekalete hükmedilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.