İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/143 K.2021/799

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/143 Esas

KARAR NO

2021/799 Karar

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/04/2019

KARAR TARİHİ : 21/09/2021

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı yanın elinde bulunan birtakım çeklerin zayi olması nedeniyle davacı

yan tarafından,------ çek iptal davasının açıldığını ve çekler hakkında ödemekten men kararının verildiğini davalı--- tarihli dilekçe --- hamil oldukları iddiasıyla ----- bedelli---- bulunduğunu, bu çeklerden

----- seri numaralı çekin----- konusu yapıldığını, davalı yan tarafından diğer çeklerin kullanıldığını ve ödemesi yapılarak teslim alındıktan sonra kendilerinden önceki cirantalar ve keşideciye karşı yasal işlemleri

ikmal edeceklerinin bildirildiğini ve çek zayi davasının reddinin talep edildiğini,

çeklerin davacı yanın rızası hilafına elinden çıktığını, davacı yan tarafından

çeklerin ciro edilmediğini, bu nedenle uyuşmazlık konusu çeklerin davacı dışında

bir meşru hamilin bulunmasının mümkün olmadığını, davalı yanın çeklerin meşru

hamili olmadığını, sonuç olarak arz ve izah olunan nedenler ile;

------- çeklerinin davacı yanın davalıya bir borcunun bulunmaması ve

çeklerde davacının imzasının bulunmaması nedeniyle istirdadına, yargılama

giderleri ve ücreti vekâletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini” talep ve dava

etmişlerdir.

SAVUNMA

Davalı vekili tarafından sunulan------

cevap dilekçesinde özetle;

“Davalı yan tarafından, dava konusu çeklerden----- edilen çekten kaynaklanan alacağının tahsili için kambiyo takibinin başlatıldığını, davalı yan, ----- bahse------ ---- ile teslim aldığını, bu ------ seri nolu çekin

------ sayılı dosyası ile takip konusu

yapıldığını ve dosyanın derdest olduğunu, Davalı yanın çeklerin meşru ve yetkili hamili olduğunu, davalının çekleri-------birçok icra dosyasının olduğunu -------- bulunan çeklerin bankalarca kabul edilmediğini, bu sebeple çeklerin ciro edilmeden teslim makbuzu ile alındığını ve davalı yan tarafından kullanıldığını, kullanılan bu çeklerden bir ----elinde bulunduğunu ve

davalının çek ödemelerini yaptıkça çekleri teslim aldığını, Davacı yan tarafından çeklerin kaybedildiğinin iddia edildiğini fakat çeklerin kaybolmasıyla ilgili yasal bir işlemin yapılmadığını, davacının -------- tarafından, davacı lehine keşide edilen ve dava dışı-----

davalı yana geçen -------

çeklerin bankaya ibrazında ödendiğini, bu sebeple davacının imza inkârının haksız ve yersiz olduğunu,

Davacının çekin meşru hamili olduğuna dair beyanı ve iddiasının doğru

olmadığını, davacı yanın, diğer keşideci ile birlikte hareket ederek piyasa

sürdükleri çeklerden doğan sorumluluktan kurtulmaya çalıştığını ve zarara

uğratmaya çalıştığını, sonuç olarak: arz ve izah olunan nedenler ile; davanın reddine, Muhatap ----- müzekkere yazılarak bahse konu çeklerle aynı çek yaprağından keşide edilen çeklerin ve ------- çeklerin asıllarının celbi ile------- olarak kabul edilmesine,---- davacı adına vekâletname sunulup sunulmadığının sorulmasına, bir hakkı olmadığını bile bile dava açan davacıdan HMK 329 gereği

vekalet ücreti alınarak davalıya verilmesine ve disiplin ara cezasına

hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde

bırakılmasına” karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK 792 maddesi gereğince çek istirdadı talebine ilişkindir.

Davacı; davalıya bir borcunun bulunmaması ve çeklerde davacının imzasının bulunmaması nedeniyle dava konusu çeklerin istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini talep etmektedir.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda yazılı yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış,---------arasına alınmış, -------çek ile ilgili bilgiler dosya arasına alınmış konunun uzmanlık gerektiren davalının dava konusu çekleri---- ile devir aldığı hususu kapsamında davalının 2018-2019 yılları ticari defter ve kayıtları üzerinde gerekli inceleme yapılması hususunda 01/08/2021 tarihli bilirkişi raporu alınarak dava sonuçlandırılmıştır.

01/08/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"...Raporumuz içerisinde yapılan açıklamalar --------dosyaya mübrez

belge, bilgi, takip dosyaları, davalı yana ait incelenen ticari defterler ve dosya

üzerinde yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde;

Davalı tarafından incelemeye sunulan 2018-2019 yıllarına ait ticari

defterlerinin 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş

olduğu,

Davalı yanın ticari defterlerinde Huzurdaki davaya konu çeklerle ilgili bir

kaydın mevcut olmadığı, tarafımızdan tespit edilmiştir. Yine inceleme esnasında huzurdaki davaya konu çeklerin alındığı iddia olunan “Dava Dışı -------- davalı yan ile ticari ilişkisinin olmadığı,------ davalı şirket ortaklarına şahsi olarak borçlu olduğu, davalı şirket ortaklarına şahsi olarak borcunu ödeme gayesi ile çekleri davalı yana verdiği, haliyle bu olayın ticari defterlere yansımadığı” tarafıma beyan edilmiştir.

Mahkememizin ---- davacı vekiline --- kapsamında talep sonucu sorulmuş, davacı vekili tarafından dava konusu çekler sebebiyle davalıya borçlu bulunmadığının tespiti ile dava konusu çeklerin istirdadına ilişkin terditli talepte bulunulduğu beyan edilmiştir. Bu kapsamda eldeki dava da davacının menfi tespit talebi yönünden davanın resen tefriki ile ayrı bir esas kaydına, iş bu dava dosyası bakımından sadece çek istirdat talebi yönünden devam edilmesine karar verilmiştir.

TTK 792 maddesinde; "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı,------ konusu olup da hamil hakkını 790' ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş ----iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." denilmektedir. İşbu dava çek istirdadı olarak açıldığından davanın çeki elinde bulunduran son hamile karşı açılması gerekmektedir---- ilamı)

Eldeki dava dosyasına konu çeklerin son hamilin davalı olmadığının gelen müzekkere cevapları ile sabit olduğu, eldeki dava yönünden davalı şirketin taraf sıfatının bulunmadığı anlaşılmış, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.