İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/319 K.2022/608

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/319 Esas

KARAR NO: 2022/608

DAVA

Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 09/08/2020

KARAR TARİHİ: 30/06/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı -------tarihinde müvekkil şirkete başvurarak öncelikle müvekkil şirketin markası, ----- üzere görüşme talebini iletmiş, müvekkili davacıya ait mağazayı gezmiş ve müvekkiline ait ürünleri denemiş ve mağaza açma talebini müvekkiline ilettiğini, bunun üzerine müvekkili şirket ile davalı taraf arasında ------ adresinde davalının tayin edeceği mağazada davalı tarafından ------ boyunca kullanılmasını ve benzeri hak ve yükümlülükleri içeren “-----davacı yan arasında akdedildiğini,

müvekkili şirket sözleşme gereği markasının logosunun ve sloganlarının belirlenen adreste davalı tarafından kullanılmasına izin vermiş ve tüm sözleşmesel yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini ancak davalı taraf sözleşmeyi hukuken kabul edilebilecek yahut yasal olarak hiçbir dayanak öne sürmeden----- Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile işlerinin iyi gitmediğini öne sürerek tek taraflı olarak feshettiğini bildirdiğini, davalı yanın yükümlülüklerini yerine getirmediğini,

----- gereği ödenmesi gereken reklam bedelleri ile ------gereği müvekkiline ödenmesi gereken ödemeler ile diğer hükümlere ilişkin ödeme ve yükümlülükler gerçekleştirilmeyerek sözleşme ihlal edilmiş ve basiretli bir tacir olarak işin yürütümüne ve kalitesine ilişkin------ uyarınca gereken sayıda eleman da istihdam edilmediğini, denetimlerde mevcut mağazada eksiklikler tespit edilmiş gereken uyarıların yapıldığını, -------- davalının haksız feshi tarihinden itibaren işletilecek ticari temerrüt faiziyle birlikte müvekkili davacıya ödenmesi gerekmekte olduğunu,

mezkur sözleşmenin ücret ------ gereği mağazada yapılacak olan satış üzerinden aylık -----sözleşme süresi sonuna kadar geçmiş dönemlere ilişkin davalının münderecatını kabul ederek kendisinin bildirimi ve kabulü ile ödeme yaptığı faturaları ile beyan ettiği ciro durmu da esas alınarak bilirkişi mağfireti ile hesaplanarak tespiti ile taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu işyeri bir lokma dükkanı olup iş yerinin ciroları müvekkilin kazancı ödenen ------ bedeli gözetildiğinde davacının ----- maddesine dayalı olarak ileriye sürdüğü -------tutarındaki cezai şart talebinin müvekkilin ekonomik ------- tutarda fahiş ve geçersiz olduğunu, davacının taahhütleri çerçevesinde yüksek işletme yatırımları yapan, tüm parasını bu işe yatıran müvekkili kandırıldığını anladığı halde bir anda pes etmemiş sonuna kadar işletmesini ayakta tutmaya çalıştığını,

davacıdan -------- koşulları müvekkili lehine esnetmesini işyerinde başka ürünlerin de satılmasını ürün çeşidininartırılmasını ve reklam ve tanıtım faaliyetlerinin artırılmasını talep ettiğini, müvekkilinin sözleşme ilişkisinin kurulduğu anda kandıran davalı taraf sözleşme imzalandıktan sonra müvekkilinin ve diğer bayilerin sorunları ile ilgilenmemiş müvekkili elde ettiği cirolar ile işletme maliyetlerini dahi karşılayamadığı halde müvekkilinin cüzi ciro tutarı üzerinden dahi sözleşmenin --------- tutarında faturalar müvekkiline kesildiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki --- kaynaklanan tazminat talebine ilişkindir.

Davacı, taraflar arasındaki ------- markasının ve ürünlerinin sözleşmede belirtilen adreste kullanımı amacıyla davalıya bırakıldığını, davalı tarafından sözleşmenin haksız bir şekilde fesh edildiğini, davalının feshinin haksız olduğunu, davalının haksız feshi sebebiyle mahrum kalınan kazanç, cezai şart alacağının ve manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış,

---- davacının tescil bilgileri celp edilmiş, ------ sözleşmesi, ihtarname asılları dosyaya sunularak yazı işleri müdürü kasasına alınmış, arabuluculuk son tutanak aslı dosyaya sunulmuş,---- davacının ---- edilmiş, ----ihtarname ve tebliğ şerhlerini içerir örnekler celp edilmiş, ---- davalının gerçek kişi ticari işletme kaydı bilgileri celp edilmiş, ------ tarihli bilirkişi heyeti raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.

Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, dava şartı olması sebebiyle davanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekir. Mahkememizce görev husus öncelikli olarak incelenmiştir.

Burada Ticaret mahkemelerinin görevi ile ilgili bilgi vermekte fayda bulunmaktadır. TTK nun 5(1) maddesi uyarınca ticari davalara bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine aittir. Ticari dava ve ticari iş birbirinden farklı iki ayrı kavramdır. Her ticari dava ticari iş olmakla birlikte, her ticari iş ticari dava olmamaktadır.

Dolayısıyla ticari iş kapsamında olmakla birlikte ticari dava sayılamayan durumlarda ticaret mahkemeleri görevli olmayacak, uyuşmazlığın niteliğine göre diğer mahkemelerin görev hususu değerlendirilecektir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için; uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden tacir ve her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması yada tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın, TTK da veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde bir düzenleme bulunması, diğer bir deyişle mutlak ticari dava olması gerekmektedir.

Somut olayda ; davacı tarafça,---- uyarınca ------alan davalı tarafından sözleşmenin haksız fesh edildiğini ileri sürerek, sözleşmenin feshi sebebiyle cezai şart ve mahrum kalınan kar bedelini ile manevi tazminatı talep etmiştir. ---- incelenmesinde davacının tescilli markası olan ---- markasını davalının kullandırılması taahhüt edilmiştir. ----- ilamıda dikkate alındığında tek satıcılık sözleşmesi, aynı zamanda marka hakkının kullanımını da kapsadığından, davaya bakma görevinin Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğu,

dava dilekçesindeki açıklama, dilekçe ekindeki ------ sözleşmesi hükümleri ve dava dosyası içerisindeki tarafların iddia ve savunmaları itibariyle, uyuşmazlığın Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinde görülüp çözümlenmesi gerektiği, davanın 5846 sayılı yasadan kaynaklanan uyuşmazlık olması sebebiyle mahkememizin görevsiz olduğu, görevli mahkemenin Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi olduğu anlaşılmış, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.------------