İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/339 K.2024/66

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/339 Esas

KARAR NO:2024/66

DAVA

İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:19.08.2020

KARAR TARİHİ:06.02.2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı ----- tarafından aralarındaki ticari ilişkiye karşılık, keşidecisinin ---- olduğu, ----- çekin cirolanarak verildiği, 08.01.2020 tarihinde davacının çeki tahsil etmek için ----- ibraz ettiğini, banka tarafından yapılan inceleme sonucu çekin karşılıksız olduğu anlaşılmış ve ibraz edilen banka çeke karşılıksızdır kaşesi basarak çeki davacıya iade ettiğini, karşılıksız çıkan çekinin teminat bedelinin tahsili amacıyla ----- tarihinde,

tarafımızca ----- çek ibraz edildikten sonra banka yetkilileri tarafından keşidecisinin imzasının uyuşmaması sebebiyle 5941 Sayılı Çek Kanunu Madde 3/A-1'e göre banka sorumluluğu gereği ödemesi gereken çek teminat bedelini taraflarına ödemekten kaçındığını, her ne kadar bankanın çekteki imzayı inceleme yetkisi olsa da çekteki imzanın uyuşmadığını kanıtlayıcı herhangi bir beyanda bulunmadığını, keşideci tarafından bu yönde herhangi bir beyan da bulunmadığının, davalı tarafından davacıya ödenmesi gereken paranın ödememesi üzerine,

davalı aleyhine ---- sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, borçlunun itiraz ettiğini, huzurdaki davanın kabulüne, ------ sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının %20 oranından az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine, davalının haksız ve kötü niyetli hareket etmeleri sebebiyle davalılar aleyhine 6100 sayılı HMK 329/1 maddesi gereği Ve 10 sözleşmesel vekâlet ücretine ve HMK 329/2 maddesi gereğince de haksız olarak dava açılmasına sebep olunması nedeniyle 5.000,00-TL disiplin para cezasına hükmedilmesine,

Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ----- numaralı dava konusu çekin takas odası aracılığı ile ibraz edilmiş olduğu, takas aracılığı ile ibraz edilen çekteki imzanın kontrol edilmesinin mümkün olmadığını, takas odası aracılığı ile ibraz edilen çeklerin, muhatap bankaya sadece elektronik ortamda bilgileri sunulmakta olduğu,

çek aslının davalı bankada olmadığı için çekteki keşideci imzasının, davacı şirketin yetkilisine ait olup olmadığının bilinmesine ve kontrol edilmesine de imkanı olmadığının, TTK. m.780 uyarınca keşideci imzası çekin geçerlilik koşulu olduğunu, diğer yandan, TTK. m.812 gereğince muhatap banka çekteki keşideci imzasını incelemekle yükümlü olduğunu, davacı her ne kadar dilekçesinde ;

keşidecisi ------- bedelli çeke ilişkin kanuni sorumluluk tutarının tahsili ile----- dosyaya yapılan itirazın iptalini ve icra inkar tazminatını talep etmiş ise de kanuni karşılık bedeli talep edilen çeke ilişkin davalı banka nezdinde yeterli ve gerekli inceleme yapıldığını, keşide edilen çek üzerindeki imzanın keşidecinin imzası ile uyuşmadığı tespit edildiğini, Türk Ticaret Kanunu’nun 812. maddesi gereğince imzası tutmayan bir çekin karşılığı banka tarafından ödenemeyeceği gibi bankaların her bir çek sebebiyle sorumlu olduğu miktarın, 5941 sayılı Çek Kanunu’nun 3/3. maddesindeki ifadesiyle,

“hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdî kredi sözleşmesi hükmünde” tutulması ve Bankanın bu hüküm çerçevesinde keşideciye rücu hakkını kullanabilmesi için de çekteki imzanın keşideciye aidiyetinin ön şart oluşu karşısında, imzası keşideciye ait olmadığı tespit edilmiş olan takibe müstenit çek sebebiyle herhangi bir ödeme yapılamayacağının, açıklanan nedenlerle;

fazlaya ilişkin tüm talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla, davanın reddini, yargılama gideri ile ücreti vekaletin davacı tarafa tefhim edilmesini ve takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacının hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, çeke dayalı alacak sebebiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK 67 vd maddeleri gereğince iptali talebine ilişkindir.İtirazın iptali davası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

Buna göre; ilamsız takip yapılmış olması, borçlunun bu takibe itiraz etmesi, itirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekir.Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan itirazın iptali davasının konusu, icra takibine konu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır.

Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır. Eğer cevap süresi içinde davalı/borçlu diğer itirazlarını ileri sürmezse mahkeme bunları kendiliğinden göz önüne alamaz, takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapmak durumunda kalır.

Nitekim aynı hususlara -----sayılı kararında da değinilmiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikataşamasında deliller toplanmış,------- sayılı İcra Dosyası celp edilerek dosya içerisine alınıp incelenmiş,

ticaret sicil müdürlüğünden dava konusu çek keşidecisi şirketin sicil bilgileri celp edilerek kayıtlarda belirtilen şirket yetkilisinin ıslak imzalı evrakları celp edilip mahkememiz kasasına alınmış, dava konusu çek celp edilmiş, ---- tarihli bilirkişi kök raporu ve ---- tarihli bilirkişi ek raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.İtirazın iptali istemine konu, ------ sayılı takip dosyasının incelenmesinde; ------tarihinde başlatılan takibin alacaklısının mahkememiz dosyası davacısı, borçlunun davalı olduğu; takibin 2.125,00-TL diğer, 0.80-TL faiz olmak üzere toplam 2.125,80-TL alacağın tahsiline yönelik yapılan icra takibi olduğu;

ödeme emrinin borçluya 03.03.2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 05.03.2020 tarihli borca ve fer'ilerine yönelik itiraz dilekçeleri sundukları, dilekçenin davacı tarafa tebliğine ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı, davanın 19.08.2020 tarihinde 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde 2.125,00-TL alacak üzerinden açıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi tarafından düzenlenen 01.06.2022 tarihli raporunda özetle, "İnceleme konusu çekte keşideci şirkete atfen atılmış imza ile keşideci şirket yetkilisi ------ ait karşılaştırma imzaları arasında, imza incelemesinde kullanılan grafolojik ve kaligrafik tanı unsurları bakımından herbangi bir uygunluk ve benzerlik saptanmadığından, söz konusu keşideci imzasının, mevcut karşılaştırma imzalarına kıyasla keşideci şirket yetkilisi ---eli ürünü olmadığı" yönünde görüşlerini bildirmiştir.

Bilirkişi tarafından düzenlenen 08.03.2023 tarihli ek raporunda özetle, "İnceleme konusu çekte keşideci şirkete atfen atılmış imza ile keşideci şirket yetkilisi ------- ait karşılaştırma imzaları arasında, imza incelemesinde kullanılan grafolojik ve kaligrafik tanı unsurları bakımından herhangi bir uygunluk ve benzerlik saptanmadığından, söz konusu keşideci imzasının, mevcut karşılaştırma imzalarına kıyasla keşideci şirket yetkitisi --- eli ürünü olmadığı" yönünde görüşlerini bildirmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı bankanın davacı tarafından, ibraz edilen çekin, çekteki imzanın keşideci imzası ile uyuşmaması nedeniyle sorumluluk bedelini davacıya ödememesinin haklı olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmış olup, Çekte üzerindeki imzanın keşideciye ait olup olmadığı yönünde mahkememizce yapılan incelemede imzanın keşideciye ait olmadığı tespit edildiğinden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.