İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/690 K.2021/737

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/690 Esas

KARAR NO: 2021/737

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 28/12/2020

KARAR TARİHİ : 13/07/2021

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde ayrıntıları bildirilen ----- çeklerin zayi edildiğini belirterek öncelikle ödeme yasağı konulmak suretiyle çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:

Dava hukuki niteliği itibariyle, TTK. 818/s. maddesi yollamasıyla aynı yasanın 757 ve devamı maddeleri uyarınca zayi nedeniyle davaya konu çeklerin iptali istemine ilişkindir.

TTK'nın 818(1/s) maddesinde iptale dair 757 ilâ 763. ve 764. Maddenin birinci fıkrasının çekler hakkında da geçerli olduğu düzenlenmiştir.

TTK.'nın 757-765. Maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2. maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652.m.)

Talep TTK.760-762. maddeleri uyarınca ilan edilmiş, ilanda belirtilen 3 aylık yasal süre içerisinde çekler mahkememize ibraz edilmemiştir. Muhatap banka ile yapılan yazışmalara göre, çek bilgilerinin doğru olarak teyit edildiği görülmüştür. Davacı vekili tarafından çeklerin bankaya ibraz tarihinden sonra ciro aldığı iddiasında bulunulmuştur.

Çekin ibrazından sonra dahi kıymetli evrak vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 818. maddesi delaletiyle 757 ve devamı maddeleri uyarınca zayi nedeniyle iptal isteminde bulunulabileceği dolasıyla somut uyuşmazlıkta istirdat davası açılması için süre verilmesine gerektirir bir durum mevcut olmadığı anlaşılmıştır.

Davaya konu çek fotokopilerinin incelenmesinde, çeklerin hamiline yazılı olduğu ve çeklerin arkalarında birden çok cironun bulunduğu ve son olarak hamilleri tarafından bankaya ibraz edildikleri, ibraz eden hamillerin banka sorumluluk tutarlarını bankalardan tahsil ettikleri, ibraz tarihinden önceki ciro silsilesinde davacının cirosu bulunmadığı gibi, ibraz tarihinden sonra da alacağın temliki sonucunu doğuran bir ciro bulunmadığı, yine dosya kapsamında da davacının ibraz tarihinden sonra çeki devir aldığına ilişkin belge bulunmadığı,

hamiline yazılı çekin ibraz tarihinden sonraki devir koşulları göz önüne alındığında, bu noktada öncelikle davacının ibraz tarihinden sonra da davacının meşru hamil olduğunu yaklaşık ispat koşuluna göre kanıtlayacak alacağın temliki sonuçlarını doğuracak bir ciro veya alacağın temlikine ilişkin sözleşme hususunu ispatlaması gerektiği anlaşıldığından davacı vekiline bu yönde belge ibrazı için kesin süre verilmiş ve davacı vekili tarafından çeklerin keşidecisi ile imzalanmış mutabakat nameler dosyaya ibraz edilmiştir.

Sunulan belgeler, banka ile yapılan yazışmalar , ilanların yapılmış sürelerinin dolmuş olması hususları bir arada değerlendirildiğinde , dava konusu çeklerin davacı yedinde iken zayii olduğu sonucuna varıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki karar verilmiştir.