İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/407 K.2022/873

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/407 Esas

KARAR NO : 2022/873

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 15/06/2021

KARAR TARİHİ : 27/10/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Sürücülüğünü ---------------------- araç ile sürücülüğünü, ------------------------vefat etmiştir, kaza nedeniyle ceza davası açılmadığını, ---------------düzenlenen ----------- kazası tespit tutanağına göre müteveffa sürücü ------------- “önlerinde giden araçları ------------- izlememek---------- kuralını ihlal etmiş olduğu” belirtildiğini,-------- yevmiye numaralı -------- anlaşılacağı üzere, müvekkillerinin;

eş ------------- ----------------------çocuk ----- müteveffanın yasal mirasçıları olduğunu, ------ sağlanmakta olduğunu, müteveffanın ölümü nedeni ile müteveffanın kendilerine hayatları boyunca sağladığı ve sağlayacağı maddi destekten sürekli olarak yoksun kaldıklarını, kazaya karışan ------------kişilere verilebilecek maddi zararlar için davalı tarafından-----------kapsamında ---------------------olduğundan, müvekkillerinin destekten yoksun

kalmaları nedeniyle uğradığı maddi zararın giderilebilmesi için gerekli evrakla beraber davalıya ------------------ ihtarname gönderildiğini, ihtarnamenin davalıya -------- tarihinde tebliğ edildiğini, davalının bu ihtara 15 gün içerisinde cevap vermediğini ve taraflarına ödemede bulunmadığını,-------- Dosya -------------dosyasında başvuruda bulunduklarını, ancak görüşmeler sonucunda herhangi bir sonuca ulaşılamadığını, müteveffa ------- ------------olduğunu, kendisinin ve ailesinin geçimini maaş karşılığı çalışarak temin etmekte olduğunu, ölümünden-----------çalışmakta olduğunu,

------düzenleme işi Ticaret Kanununda belirtilen mutlak ticari işlerden olduğundan dolayı, hükmedilecek destekten yoksun kalma tazminatlarına ticari faiz işletilmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle müvekkillerinin -------- nedeni ile uğradıkları destekten yoksun kalma maddi

tazminatlarının HMK'nın 107. maddesi uyarınca toplanacak delillere göre belirlenerek davalıdan tahsiline, ------için şimdilik-------------- olmak üzere daha sonradan arttırma hakları saklı kalmak kaydıyla toplam şimdilik ------------ davalıdan tahsiline, müvekkilleri lehine hükmedilecek tazminatların her birine ------------ tarihinden itibaren ticari faiz oranı üzerinden faiz işletilmesine, yargılama giderleri, harçları, vekalet ücreti ve ------davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu kazaya karışan --------- plakalı araç müvekkil -------------------tarihleri arasında ------------ olduğunu, müvekkilinin sorumluluğu poliçe limiti ile ve araç sürücüsünbün kusuru oranında ve zarar nispetinde olduğunu, ---- sürücünün kusursuz olduğu durumlarda sigortacının tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmamakta olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte hükmedilecek faiz dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz olduğunu beyanla, davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, cismani zarar nedeniyle açılan maddi (destekten yoksun kalma) tazminat talebine ilişkindir.

Davacılar, ----- tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu -------- ölümü sebebiyle destekten yoksun kaldıklarını, destekten yoksun kalma maddi tazminat alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ---- belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, ---- hasar dosyası celp edilmiş, --------------- davacılara ödeme yapılıp yapılmadığı----------müteveffaya -------------- celp edilmiş,---------------------- heyet raporu -------- tarihli bilirkişi ek raporu alınarak dava sonuçlandırılmıştır.

----------- tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle, "..------ plakalı otomobilin sürücü ------- Trafik Kanununu 56/c, 84/d ve Karayolları

Trafik Yönetmeliğinin 107, 157/4 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği, önündeki araçla ------bırakmayarak araca arkadan çarptığı, kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 oranında kusurlu olduğu,

b) Müterafik kusur yönünden değerlendirme: ------- --------------------sürücüsü---------

trafik ekibi tarafından kaza sonrasında tutulan kaza tutanağında, ---------takıp takmadığının belirlenemediği nedeni ile müterafik kusur verilemeyeceği,

c) ------ plakalı aracın sürücüsü -------kazanın oluşumunda alabileceği bir tedbir

bulunmadığı, kazada herhangi bir kusurunun olmadığı kanaatine varılmıştır,

d) Karayolları Trafik Kanunu ‘nun bazı maddelerinde değişiklik --------- tarihinde ----- yayınlanan kanunun yürütmesi ile ilgili “-------” tarafından ----- tarihinde ---------- yayınlanarak yürürlüğe giren “----- ------YAPILMASINA DAİR GENEL ŞARTLAR” yürürlüğe girdiği ----------------- tarihinden sonra düzenlenen ---------- kapsayacağından, ----------tarihi esas alınarak yapılan hesaplamada en ---- kararlarından ------Sayılı İlamları da dikkate alınarak;------- kurumlarca görüş değişikliği yapılıncaya-----------

hesaplama yapıldığı,

e) Dosya kapsamında yer ----- incelendiğinde destekten yoksunluk yönünden;--------------------davacılara rücuya tabi ölüm geliri bağlandığına dair herhangi bir belge ve bilgi görülmediği, davalı----------davacılara ödeme yapılmadığı, davacıların zararından bu yönde bir tenzil yapılmadığı,

f) Müteveffa -------- anne ve babasının olay tarihi itibariyle hayatta olup olmadıklarının tespit edilemediği, müteveffa--------- anne ve babasının olay tarihi itibariyle hayatta olup olmadıklarının tespiti açısından------davacı ------------------gösterir belgelerin dosyaya sunulması halinde yeniden hesaplama yapılabileceği, g) Davacıların destekten yoksunluk zararının oluşup oluşmadığı, oluştu ise davalı-----sorumluluğu dâhilinde olup olmadığının -------- takdirinde olduğu,

h) Müteveffanın payının hesaplanarak ayrıldığı,

i) Davacı paydaş --------- hesaplanan zararının -------olduğu, --------- toplam zararının teminat limiti kapsamında ------- paylaştırılması sonucu, -----------------

kapsamında kalan zararının -------- olduğu, teminat ----- aşan zararının ----Davacı paydaş ------ hesaplanan zararının-----, davacı paydaşların toplam zararının teminat limiti kapsamında -------paylaştırılması sonucu, paydaş -------teminat limiti kapsamında kalan zararının --------- olduğu, teminat limitini aşan zararının ---------- yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.

----------tarihli bilirkişi ek raporunda özetle, "...a) Karayolları Trafik Kanunu ‘nun bazı maddelerinde değişiklik -------- tarihinde ---- yayınlanan kanunun yürütmesi -----tarafından ------ tarihinde ------------------ yayınlanarak

yürürlüğe giren --------------- YAPILMASINA DAİR GENEL ŞARTLAR” yürürlüğe girdiği -------tarihinden sonra düzenlenen ------- kapsayacağından, ------------ alınarak yapılan hesaplamada en----- kararlarından olan ----------------------- Sayılı İlamları da dikkate alınarak; ilgili kurumlarca görüş değişikliği

yapılıncaya kadar ----------- göre hesaplama yapıldığı,

b) Dosya kapsamında yer alan evraklar incelendiğinde destekten yoksunluk yönünden; ---------davacılara rücuya tabi ölüm geliri bağlandığına dair herhangi bir belge ve bilgi görülmediği, davalı---------- tarafından davacılara ödeme yapılmadığı, davacıların zararından bu yönde ------- yapılmadığı,

c) Kök rapor sonrası da dosya kapsamında davacı------- durumlarını gösterir herhangi bir

belgenin tespit edilemediği,

d) Kök rapor sonrası dosyaya ------ kayıt -------- müteveffanın dava dışı ------------ tarihi itibariyle ------ olduğu,

e) Davacıların destekten yoksunluk zararının oluşup oluşmadığı, oluştu ise davalı ------

sorumluluğu dâhilinde olup olmadığının ------ takdirinde olduğu,

f) Müteveffanın ve dava dışı---------payının hesaplanarak ayrıldığı,

g) Davacı----------------zararının ----- olduğu, davacı ve dava ----------- toplam ----------- -------------- paylaştırılması sonucu,-------- ------ limiti kapsamında-----------, teminat limitini aşan zararının --------- olduğu,

h) Davacı ------ ----- zararının ------- olduğu, davacı ve dava dışı ---------- toplam zararının teminat limiti ----------- paylaştırılması sonucu, ------- ---------------kapsamında ----------teminat limitini ------------------------ olduğu..." yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.

Eldeki davada, ------- meydana gelen trafik kazası neticesinde vefat ------------ yoksun kalması sebebiyle kazaya ------aracın ------ düzenleyen davalı --------- maddi (destekten yoksun kalma tazminatı) tazminatın tahsilini talep etmektedir.

Hemen burada destekten yoksun kalma tazminatının hukuki niteliği üzerinde de durulmalıdır. Destekten yoksun kalma tazminatı, 6098 sayılı TBK 53/3 ve 55 maddesinde düzenlenmiş olup; "Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. " şeklinde hükme bağlanmıştır.

Görülmektedir ki, destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların --------- yaşamlarındaki------------- durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.

Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK 53/3 maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Ancak, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle, ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir. 6098 sayılı TBK 53/3 maddesinde ------------kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu ----- yasanın --- hakkındaki hükümlerine dayanır; sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır.

O hâlde destek sayılabilmek için yardımın eylemli olması ve ölümden sonra da düzenli bir biçimde devam edeceğinin anlaşılması yeterli görülür. Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. -------- ihtiyacı, -------- yaşamın devamını sağlamak için gerekli olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. ------- eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı -------- düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç içerisinde bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, destekten yoksun kalan kimsenin ve -------- ettiği ------- ve ekonomik düzeye ----- karşılanan giderlerdir-------------------------

Diğer taraftan,------------- tarihli ve 1/3 sayılı kararının gerekçesinde de: "Destekten yoksun kalma tazminatının eylemin karşılığı olan bir ceza olmayıp, ölüm sonucu ölenin yardımından yoksun kalan kimsenin muhtaç duruma düşmesini önlemek ve yaşamının, desteğin ölümünden önceki düzeyde tutulması amacına ------- kendine özgü bir tazminat olduğu” hususu vurgulanmış; -------------------- aynı esaslar benimsenmiştir.

Somut olayda; davacının---------meydana gelen kazada -------------- sürücüsü-müteveffa ---------------------- önlerinde giden araçları --------------bir mesafeden izlememek (yakın takip) kuralını ihlal ettiği ve kazanın oluşumunda asli ve %100 oranında kusurlu olduğu, --------- aracın dava dışı------------- kazanın oluşumunda alabileceği bir tedbir bulunmadığı anlaşılmakla kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun olmadığı anlaşılmıştır.

Kaza yapan araca ilişkin --------------- tarihleri olup, davalı -------------sorumluluğunun kapsamı ise ----------- poliçenin teminat başlangıç ------------ tarihinden önce yürürlüğe giren ------------------------- Sigortası Genel Şartları’na göre belirlenecektir.

-------------------- Genel Şartları A.3. maddesine ve A.5. maddesinin (ç) bendine göre ancak üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla oluşan destek zararları, destekten yoksun kalma (ölüm) teminatı kapsamındadır. Bunun sonucu olarak, sigortacının destek zararlarından sorumlu olması için,---------- aracın işletilmesi sırasında ölen kişinin mutlaka üçüncü bir kişi olması gerekir. Eldeki davada ise, --------------- üçüncü kişi olarak kabulü mümkün değildir.

Yine Genel Şartların A.6. maddesi (d) bendine göre, destekten yoksun kalan hak sahibinin,-------------sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber, destek şahsının kusuruna---------- tazminatı taleplerinin teminat kapsamı dışında tutulması nedeniyle asli kusuru ile kendi ölümüne neden olan sürücü -------- kusuruna isabet eden destek tazminatı sigorta teminatı kapsamında bulunmamaktadır.

Somut olayda, dava konusu----- olup, eldeki dava da poliçe başlangıç tarihlerinden önce ------------ tarihinden önce yürürlüğe giren KTK --------------Genel şartları uygulanması gerekmekte olup KTK ZMMS Genel şartları A3, A5-ç ve A6-d maddeleri dikkate alındığında müteveffa------------ kendi kusuruna denk gelen tazminatların teminat kapsamı dışında olduğu, dava konusu kazada müteveffa -------------- yüzde yüz kusurlu olması sebebiyle davalının KTK ve poliçe hükümleri gereğince herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı anlaşılmış, davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur---------