İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/469 K.2025/313

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2021/469 ESAS

KARAR NO:2025/313

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:06.07.2021

KARAR TARİHİ:22.04.2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı şirket arasında 2010 yılından başlamak üzere ------- adı altında her yıl sözleşmeler imzalandığını, bu sözleşmelerin sonuncusu olarak -------- akdedildiğini, sözleşmenin konusunun yeni abone kazandırılması amacıyla kuruluş tarafından ihtiyaca uygun ürünlerin potansiyel müşterilere, abonelere tanıtılması, pazarlanması ve talep toplanmasına ilişkin olarak ----------yetkilendirmesi ve bu kapsamdaki faaliyetleri karşılığında -----ödenecek prim koşullarının ve tarafların hak ve yükümlülüklerinin düzenlenmesi olduğunu, bu sözleşmeler kapsamında davacı şirketin davalı şirkete;

kurumsal düzeyde birçok yeni abone kazandırdığını, davalı şirketin satışlarını oldukça yüksek bir tutarda artırdığını ve de bu uzun süre zarfında davacı şirketin, davalı şirket ve müşteriler arasında hiçbir sorun yaşanmadığını, davalı şirketin, davacının hak kazanmış olduğu ücreti uzunca bir süre ödemiş olmasına rağmen bir süre sonra çeşitli gerekçeler ileri sürerek bazı müşteriler bazında hak kazanılan ücreti tamamen, bazı müşteriler bazında ise kısmen ödemeden imtina etmiş olduğunu, bu nedenle işbu davanın açılma zorunluluğunun hasıl olduğunu,

taraflar arasında imzalanan ve dava dilekçesi ek2'de yer almakta olan sözleşmenin niteliği gereği Türk Borçlar Kanunu'nun m.448 vd. hükümlerinde düzenleme alanı bulan Pazarlamacılık Sözleşmesi olduğunu, bu tür sözleşmelerde pazarlamacının, ticari işletme sahibi işveren hesabına ve işletmesinin dışında her türlü işlemin yapılmasına aracılık etmeyi veya yazılı anlaşma varsa, bu anlaşmada belirtilen işlemleri yapmayı; işletme sahibi işverenin de buna karşılık ücret ödemeyi üstlendiği,

somut olayda davacı şirketin, sözleşmeden doğan yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirmiş olmasına rağmen davalı şirketin, sözleşmenin esaslı unsurlarından olan ücret ödeme yükümlülüğünü 2020 yılına kadar yerine getirmiş ise de bu tarihten sonra bazı işler kapsamında tamamen, bazı işler kapsamında ise kısmen getirmemeye başladığını, bu hususta taraflar arasında e-posta yoluyla yazışmalar yapılarak ve yüz yüze toplantılar gerçekleştirilerek anlaşma zemini sağlanmaya çalışılmışsa da davalı şirketin ödeme yapmayı kabul etmemesi üzerine sonuç alınamadığını, prim sisteminin değiştirilmesi iddiası ile ödenmeyen tutara ilişkin;

davalı şirket tarafından, davacı şirketin kazandırdığı müşteriler için davacı şirkete sözleşme süresince ücret ödenmesi durumunun 2020 yılına kadar devam ettiğini, 2020 yılında ise davalı şirketin, "prim" sistemini tek taraflı olarak değiştirdiğini ifade ederek davacı şirketin kazandırdığı müşteriler için yirmi dört aydan fazla ödeme yapmayacağını belirttiğini, otuz altı aylık sözleşme yapılmış müşteriler için ücret ödemelerini yirmi dört ayın dolduğu tarihten itibaren kesmeye başladığını, davalı tarafça bu kapsamda sözleşmeye ve kanuna ve hukuka aykırı olarak ücret ödemesi yapılmayan ve işlerin;

------ bu kapsamda davacı şirket tarafından davalı şirketin müşterisi olan --------abonelik sözleşmelerinin yenilenmesi işinin tamamlandığını ve otuz altı aylık sözleşme imzalanmış olmasına rağmen davalı şirketin, otuz altı ay boyunca ödemesi gereken ücreti, yirmi dört ay ile sınırlamış olduğunu, bu hususun davalı şirket yetkilisi dava dışı ---- tarafından davacı şirket yetkilisi dava dışı --- gönderilen --- tarihli e-posta ile -----------Mayıs 2020 itibari ile 24 ay boyunca gelir paylaşımı almaya başlanacağı, ifadelerinden açıkça anlaşıldığını, bahse konu müşterinin yalnızca bir örnek olduğunu,

davalı şirket diğer müşteriler bazında da davacı şirketin hak kazandığı ödemeleri gerçekleştirmediğini, hedef aşımı gerçekleşmediği iddiasıyla kesilen tutar ile ilgili; davalı şirketin, davacı şirket ile akdedilen sözleşme kapsamında tek taraflı olarak belirlemiş olduğu "prim sistemi” de 2019 yılında değişikliğe gittiğini belirterek davacı şirkete yapmış olduğu ödemelerden %20 oranında kesinti yapıldığını, bu hususta davacı şirket yetkilileri tarafından davalı şirketle irtibat kurulduğunu, davalı şirket yetkilileri;

prim sisteminin değişmesi nedeniyle bu durumun gerçekleştiğini, davacı şirketin gerçekleştirdiği işlerde yıl sonunda 13.590.000,00-TL ciro hedefini tutturması halinde kalan %20'lik tutarın ödeneceğini ve ayrıca hedef aşıldığı için ekstra "prim" ödemesi yapılacağını ifade ettiklerini ancak davacı şirketin yıllık ciro hedefi olan 13.590.000,00-TL'yi aşmış olmasına rağmen davalı şirket tarafından müşterilerden--------- kesilen erişim faturalarından 878.843,00-TL'lik faturanın fatura açıklamasında erişim bedeli yazmasına rağmen bu tutarın aslında donanım bedeli olduğu iddia edildiğini ve bu nedenle hedef tutarına eklenmediğini,

açıkça erişim bedeli olan tutarın davacı şirketin hedefine eklenmeyerek ücret ödemesi gerçekleştirilmemesinin sözleşmeye, kanuna ve hukuka açık aykırılık teşkil ettiğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için bu durumun aksi kabul edilse dahi, dava dilekçesi ekinde yer almakta olan ve davacı şirkete hitaben davalı şirket tarafından düzenlenen -------- başlıklı belgeden de anlaşılacağı üzere davalı şirket tarafından -------- şeklinde ayrı ayrı belirtildiğini,

bu nedenle fatura tutarlarının bir kısmının erişim bedeli olmadığından bahisle prim hedefine ulaşılamadığı iddiasında bulunulması dava dilekçesi ekindeki belgeden de anlaşılacağı üzere hukuken de mümkün olmadığını ayrıca davalı şirket tarafından, hak edilen ücretin %80'inin ödenmiş olmasına rağmen kalan tutarın keyfi bir biçimde kesilmesi hakkaniyete de aykırı olduğunu, hedef aşımı primi ile ilgili olarak dikkate alınması gereken bir diğer hususun ise davalı şirketin aracılık etmesi neticesinde tamamlanan -------- ----- işine ilişkin olduğunu,

bu işe ilişkin sözleşmenin her ne kadar 2018 yılı şubat ayında imzalanmış ise de işin kurulumlarının yaklaşık bir yıl sürmesi nedeniyle faturaların 2019 yılında kesilmeye başlandığını, bu nedenle de bu işin bedeli davacı şirket açısından 2019 yılı için yeni gelir olarak sayılmalı ve hedefe ulaşılıp ulaşılmadığı hususu buna göre değerlendirilmesi gerektiğini, davalı şirket tarafından davacı şirkete taahhüt edilen ve 2020 yılı primleri toplamının %60 fazlası tutarındaki ücretin de ------- ayından itibaren ödenen primlere eklenerek ödenmesi gerekirken hiçbir şekilde ödenmediğini,

bu ücret kaleminin davalı şirket tarafından İş Ortaklarına bildirilen ----- başlıklı bilgilendirmede ----olarak ifade edildiğini ve---- hedefini tutturan iş ortaklarına, ----- boyunca hak ettikleri prim tutarının %60'ına varan hedef gerçekleştirme primi ek olarak ödenecektir." şeklinde belirtildiğini, tüm bu nedenler, dosya kapsamına taraflarca sunulacak ve talepleri üzerine Mahkemece toplanacak bilgi ve belgeler doğrultusunda davacı şirketin 2020 yılı ciro hedefini gerçekleştirdiğini ve bu nedenle de hem 2020 yılı primine hem de 2020 priminin %60'ı tutarında hedef gerçekleştirme primine hak kazandığının tespit edileceğini,

bu nedenle davalı şirketin bu ücret kalemini de davacı şirkete ödemesi gerektiğinin tartışmasız olduğunu, ------ sözleşmesinden dolayı haksız olarak kesilen tutar ile ilgili; davacı şirket tarafından, davalı şirket ile dava dışı ------ ayında otuz altı aylık sözleşme imzalanması sağlandığını, sözleşmeye göre davalı şirket tarafından dava dışı ------ erişim bedeli olarak kesilen tutarın tamamı üzerinden davacı şirkete %5 oranında ücret ödemesi yapılması gerekirken davalı tarafça, faturanın yaklaşık 54.000,00-TL'lik kısmının donanım bedeli olarak kesildiği iddia edilerek eksik ücret ödemesi yapıldığını,

bu nedenle davalı tarafça geriye dönük yapılan ödemeler düştükten sonra otuz altı ay üzerinden ödenmesi gereken %5'lik tutarın davalıdan tahsilini gerektiğini, dava konusu taleplerinin haklılığının tespiti açısından davalı şirkete müzekkere yazılarak davacı şirketin hak ediş cetvelleri ile aşağıdaki kurumlara müzekkere yazılarak davalı şirket ile yapmış oldukları sözleşmeler ile davalı şirket tarafından kesilen faturaların celbini talep ettiklerini, tüm bunların yanında;

davalı şirket ile davacı şirket yetkilileri arasında kurumsal şirket e-posta adresleri üzerinden yapılan ve dava konusu uyuşmazlıkla sınırlı olan yazışmaların da dava dilekçesi ekinde sunulduğunu, tüm bu nedenler ve resen dikkate alınacak nedenlerle talep artırma, ıslah ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; davalı şirketin, taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri ile kanuni düzenlemelere aykırı olarak davacı şirketin hak kazanmış olduğu ücreti ödememesi,

bu kapsamda yapılan tüm görüşmelerin sonuçsuz kalması nedeniyle şimdilik 100.000,00-TL'nin bilirkişi incelemesi neticesinde tespit edilecek tutarın temerrüt itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı şirkete verilmesini, yargılama giderleri ile ilam vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında, davalı şirketin satışlarının arttırılması, davalı şirkete yeni abone kazandırılması amacıyla -------tarafından ihtiyaca uygun ürünlerin potansiyel müşterilere, abonelere tanıtılması, pazarlanması ve talep toplanmasına ilişkin olarak davalı şirketin davacıyı yetkilendirmesi ve bu kapsamdaki faaliyetlerinin karşılığında davacıya ödenecek prim koşulların ve davalı şirket ile davacının hak ve yükümlülüklerinin düzenlenmesi ------ imzalandığını, taraflar arasındaki ilişkinin;

davacı tarafından potansiyel abonelere davalı şirketin hizmet ve işleri tanıtıldığını, ürün ve hizmetlerin tanıtılan aboneler ile sözleşme imzalanması halinde davalı tarafından davacıya sözleşme yarınca belirlenen şart ve oranlarda ücret ödendiğini, sözleşme ilişkisi devam etmekteyken davacı tarafından davalı aleyhine; sözleşme uyarınca ödemesi gereken ücretlerin ödemediği, davalı tarafından yapılan prim sistemi değişikliğinin hukuka aykırı olduğu,

davacının sözleşme uyarınca belirlenen hedefleri aşmasına rağmen prim ödemelerinin gerçekleşmediği şirketin dava dışı --------- davacıya sözleşme uyarınca %5 oranında ücret ödemesi yapılması gerekirken davalı şirketçe faturanın 54.000,00-TL'lik kısmının donanım bedeli olması nedeniyle hedefini gerçekleştirmediği iddiasıyla eksik ücret ödemesi yaptığı, özetle, davalı şirketin taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerine ve kanuni düzenlemelere aykırı davranması ve davacıya ödenmesi gereken bedellerin ödenmediği iddialarıyla işbu dava dosyası nezdinde hukuki dayanaktan yoksun olarak davanın açıldığını,

davacı dava dilekçesinde esas itibariyle, taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca davalının tek taraflı olarak prim sistemini değiştirdiğini, kazandırılan aboneler için sözleşme süreleri yirmi dört ayı geçse dahi yirmi dört aylık ödeme yapılacağını, davalı şirket ve davacı tarafından sözleşme uyarınca abone olarak davalı şirkete kazandırılan ------- üzerinden yapılan gelir hesaplamasında hedef aşımının gerçekleşmesine rağmen bir kısım bedellerin “donanım bedeli” olarak gösterilmesi nedeniyle ücret ödemesinin eksik yapıldığı ve bu hususların sözleşmeye aykırı olduğunu iddia edildiğini, davacı tarafından,

davalı prim sisteminin sözleşmeye aykırı olarak tek taraflı olarak değiştirildiği ve bu nedenle davacıya eksik ödeme yapıldığı iddia edilmekteyse de, bu iddiaların kabulünün mümkün olmadığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 4.19. maddesinde, sözleşme kapsamında uygulanacak performans, prim koşulları, oranları ve ürün listesinin davalı tarafından portal üzerinden duyurulacağı, davalı şirketin söz konusu koşulları sözleşme süresinde her zaman ve tek taraflı olarak değiştirme hakkının saklı olduğunu, davacının ise performans ve prim koşulları, prim oranları,

ürün listesi ve sinyaller dahil olmak üzere ve bunlarla sınırlı olmaksızın davalı tarafından yayınlanan ve gönderilen güncel bilgileri portal üzerinden takip etmekle yükümlü olduğu hüküm altına alındığını, davalı şirkete davacıya haber vermek koşulu ile komisyon oranlarında tek taraflı değişiklik yapma hakkı tanındığını, davacının prim ücretine hak kazanması için aynı zamanda yine sözleşme uyarınca belirlenen hedefleri gerçekleştirmesi gerektiğini, davalı şirketin yine sözleşme uyarınca hedefleri portal üzerinden duyurduğunu,

iş ortaklarının hedefleri aşması halinde portal üzerinde duyurulan prim sistemine uygunluk göstermesi halinde ödeme yaptığını, davacı tarafından, davalı şirketin dava dışı ---- ile yapılan ------davacıya sözleşme uyarınca %5 oranında ücret ödemesi yapılması gerekirken davalı şirketçe faturanın 54.000,00-TL'lik kısmının donanım bedeli olması nedeniyle hedefini gerçekleştirmediği iddiasıyla eksik ücret ödemesi yaptığı iddia edilmekteyse de, bu hususun gerçeği yansıtmadığını, tüm bu nedenlerle, esasa ilişkin beyan ve savunma haklar saklı kalmak kaydı ile;

maddi ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava; hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.Davacı vekili özetle; taraflar arasında 2010'dan beri her yıl sözleşme yapıldığını, sözleşmenin konusunun, -------- satışlarını artırmak, ürün tanıtımı, pazarlama..vb olduğunu, sözleşmenin nitelik olarak TBK'nın 448.maddesinde düzenlenen pazarlama sözleşmesi olduğunu, davacının yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen davalının 2020'den beri bazı müşteriler bazında hak kazanılan ücreti tamamen, bazı müşteriler bazında ise kısmen ödemediğini, 2020 yılında ise davalı şirketin "prim" sistemini tek taraflı olarak değiştirerek,

davacının kazandırdığı müşteriler için yirmi dört ayın dolduğu tarihten itibaren primleri kesmeye başladığını beyan ederek, hak kazandıkları ancak ödenmeyen ücretin ödenmesini dava ve talep etmiş; davalı vekili ise özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin 4.19.maddesinde, davalı şirketin söz konusu koşulları sözleşme süresinde her zaman ve tek taraflı olarak değiştirme hakkının bulunduğu,

bu değişikliklerin portal üzerinden yayınlanacağı ve davacının güncel bilgileri portal üzerinden takip etmekle yükümlü olduğunun düzenlendiğini, davacının prim ücretine hak kazanması için, sözleşme uyarınca belirlenen hedefleri gerçekleştirmesi gerektiğini, ayrıca donanım bedellerinin prim oranına dahil edilemeyeceğini beyan ederek davanın reddini istemiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş,

hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasına geçilerek deliller toplanmış, taraf şirketlerin cari hesaba konu yıllara ilişkin ---- kayıtları bağlı oldukları vergi dairelerinden getirtilmiş, ---- yazı yazılarak, davalı tarafından dava konusu kesilen faturaların ve sözleşmeler ile eklerinin celbi istenmiş, bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlanmıştır.Taraflar arasında İş Ortaklığı adı altında sözleşmeler imzalandığı, bu kapsamda davacı tarafından davalı şirketin satışlarının arttırılması, yeni abone kazandırılması amacıyla ihtiyaca uygun ürünlerin potansiyel müşterilere ve abonelere tanıtılması,

pazarlanması ve talep toplanmasına ilişkin davalı tarafından davacı şirkete yetki verildiği hususunun ihtilafsız olduğu; taraflar arasındaki ihtilafın; uyuşmazlığa konu 2020 yılı ve sonrasına ilişkin davalı şirketin sözleşme hükümlerine aykırı davranıp davranmadığı, bu doğrultuda sözleşmeye aykırı olarak prim sistemini değiştirip değiştirmediği, davacının hedef aşımını gerçekleştirip gerçekleştirmediği gerçekleştirmiş ise davalının hedef aşımı dolasıyla davalının yapmış olduğu % 20 kesintiyi davacıya donanım bedeli olduğu gerekçesiyle ödememesinde haklı olup olmadığı, ödenmeyen hedef gerçekleştirme primi olup olmadığı,

dava dışı ----- sözleşmesinden kaynaklı eksik ücret ödemesi yapılmasının sözleşmeye aykırı olup olmadığı, netice itibariyle davalının sözleşme kapsamında davacı şirkete hak ettiği ücretleri kısmen yahut tamamen eksik ödeyip ödemediği, davacı şirketin dava tarihi itibariyle davalı şirketten sözleşme kapsamında bir alacağının bulunup bulunmadığı, var ise miktarının ne olduğu noktalarında toplandığı görülmüştür.Davanın niteliği gereği, davacı defter ve kayıtlarının incelenmesi için, davacının şirket merkezinin bulunduğu -- Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmıştır.Talimat bilirkişisinin ----- tarihli raporunda özetle;

"...Dava dosyası içerisinde mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinden, delillerin ve hukuki durumun takdiri yüce mahkemeye ait olmak üzere; davacı şirketin defter ve belgelerinde kayıt bulunduğu, taraflar arasındaki ilişkiye binaen kayıt yapıldığı, ödeme bulunduğu, bu kapsamda 31.12.2021 tarihi itibariyle davacının yasal defter kayıtlarına göre davalı yandan 0,00 TL tutarında bakiye alacağı, 878.490,37 TL "Hedef Gerçekleştirme Primi" olmak üzere toplamda faiz hariç 878.490,37 TL tutarında alacağının olduğu görüş ve kanaatiyle..." şeklinde kanaat bildirildiği görülmüştür.Davacının defter ve belgeleri incelenmekle.

TTK 83-85.maddeleri ile HMK 222.maddesi uyarınca davalının 2020-2021 yıllarına ilişkin tüm yasal ticari defterleri üzerinde resen seçilen mali müşavir bilirkişi eşliğinde inceleme yapılmasına karar verilmiştir.Bilirkişinin 07/02/2023 tarihli raporunda özetle; "...A- Ticari Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: Tacir olan davalı şirketin incelenen 2020 ve 2021 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış onayları ile GİB onaylı Yevmiye ve Defter-i Kebir beratlarının süresinde alındığı, T.T.K’ nu ve V.U.K’ nu hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu.

B- Davacının Alacak Talebi Yönünden: Sayın Mahkemenin vermiş olduğu görev kapsamında;raporun 4.b. bölümünde incelenen davalı şirketin kendi ticari defter kayıtlarında davacı açık hesabında borç/alacak bakiyesinin bulunmadığı, davacı şirketin ticari defterleri ------Asliye Ticaret Mahkemesinin görevlendirmiş olduğu ----- davacı şirketin ticari defterleri ve dosya kapsamında yer alan sözleşme ve diğer delillerin incelenmesi ve değerlendirilmesi neticesinde; davacı şirketin 2020 ve 2021 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu,

davacı şirketin kendi defterlerinde davalı açık hesabında da borç/alacak bakiyesinin bulunmadığı, bu durumda tarafların ticari defter kayıtlarının birbirleriyle uyumlu olduğu, ilaveten “…Taraflar arasında akdedilen sözleşme dikkate alındığında toplamda 878.490,37 TL hedef gerçekleştirme primi tutarında alacağının hesaplandığının belirtildiği…” görülmüştür.

Tüm bu hususlar çerçevesinde davacının alacak talebine ilişkin takdirin, münhasıran Sayın Mahkeme’ye ait olduğu kanaatine varılmıştır.

Sayın Mahkemenin gerek savunmalarının tümü ve gerekse faize hasren tamamen davalı şirketin müdafaaları yönünde hüküm kurmak hususunda da hiç şüphesiz muhtar bulunduğu, icra inkâr tazminatı ve sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı..." şeklinde kanaat bildirildiği görülmüştür.Defter ve belgelerdeki incelemeler tamamlanmış olmakla; dosya Elektronik ve Haberleşme Mühendisi ve Borçlar Hukuku alanında sözleşme yorum ve denetim uzmanı bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.Bilirkişi heyetinin 03/04/2024 tarihli kök raporunda özetle; "...1.

Öncelikle davacının satışına aracılık ettiği kuruluşların arada uyuşmazlık olmayacak şekilde belirlenip, bu kuruluşlar tarafından sözleşme kapsamında 2020 yılında kesilen fatura toplamlarının 2020 yılı hedef satış bedeli olduğu konusunda görüş birliğine varılan 13.500.000-TL’yi aşıp aşmadığının tespit edilmesinin taraflar arasındaki uyuşmazlığı çözeceği, bu konuda; davacı tarafından alacağın miktarı konusunda tek tek fatura bazlı sayısal verilere dayanılarak hazırlanmış bir çizelgenin de sunulması da gerektiği.

2.Yine taraflar arasındaki uyuşmazlık konularından birisi olan ---- tarafından kesilen 878.843.-TL fatura bedelinin içerisinde yer alan erişim bedelinin aslında donanım bedeli olduğuna dair teknik değerlendirmeler yapılabilmesi için de somut bilgi ve belgelerin sunulması gerektiği.

3. Dosyanın halihazırdaki durumuna göre, sözleşmenin 4. Maddesinin (Genel İşlem Koşulları) içinde sayılıp sayılmayacağı ve sonuçlarının takdirinin mahkemenin olduğu..." şeklinde kanaat bildirildiği görülmüştür.Davacı vekilinin dava dilekçesinin deliller kısmında, aracılık ettiklerini iddia ettiği kurumlar aleyhine düzenlenen faturalara dayandığı, mahkememize gelen evrakların sadece sözleşmeler olup faturaların gönderilmediği, bilirkişilerin raporlarında faturaların toplamının hedef satış bedelini aşıp aşmadığının tespiti gerektiği yönünde görüş bildirdikleri anlaşılmakla;

hem davalı kuruma hem de dava dilekçesinde belirtilen kurumlara yazı yazılarak;------- arası, davalı tarafından bu kurumlar aleyhine düzenlenen faturaların tamamının gönderilmesi istenmiş, bu ara karara cevap geldiğinde dosyanın aynı heyete ek rapora verilerek; hem gelen faturalar, hem de davacı ile davalı arasındaki sözleşme yeniden incelenerek, erişim bedelinin donanım bedeli sayılıp sayılamayacağı, erişim bedelinin hedef pirime dahil edilip edilmeyeceği, faturada yer alan kalemlerden hedef pirime esas teşkil etmeyecek herhangi bir kalem olup olmadığı, bu yönlerden sözleşmede bir hüküm bulunup bulunmadığı tespit edilip;

hedef pirimin belirlenmesinde, erişim bedeli, donanım bedeli vb. bir ayrımın dikkate alınacağına dair bir hüküm yoksa faturaların tamamının toplamının hedef pirimi aşıp aşmadığı, bu kapsamda davacının eksik ödenen pirim alacağının olup olmadığının değerlendirilmesi için dosyanın kök raporu hazırlayan bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiştir.Bilirkişi heyetinin 06/01/2025 tarihli ek raporunda özetle; "...1.

Kök raporda, taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan 13.500.000.-TL’lik 2020 yılı satış hedefinin tutturulup tutturulamadığı konusunda değerlendirme yapılabilmesi için davacının satışına aracılık ettiği tüm kurum ve kuruluşların çekişmesiz bir şekilde belirlenerek yıl içindeki toplam fatura bedelinin belirlenen satış bedeline ulaşıp ulaşmadığının tespit edilmesi gerektiği belirtilmişti.

2. Kök rapor sonrasında ilgili kurumlardan alınan bilgi ve belgelerde, davalı adına düzenlenen 2020 yılı fatura dökümleri bulunmaktadır.

Bu faturalardaki tutarlar ilgili kurumuyla birlikte çizelgeye aktarılarak hesaplanmış, toplam satış bedelinin en fazla 10.310.345,79.-TL olacağı ve 2020 yılı için belirlenmiş toplam satış bedeline ulaşılamayacağı anlaşılmıştır..." şeklinde kanaat bildirildiği görülmüştür.Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi).

İspat yüküne ilişkin bu genel kural, alacak davaları için de geçerlidir.Öncelikle taraflar arasında akdi ilişki bulunduğunun, bu akdi ilişki gereği üzerine düşen yükümlülüğünü yerine getirdiğinin ve alacaklı olduğunun ispat kulfeti davacı taraftadır. Davacının bu hususları ispatlaması durumunda ispat yükü yer değiştirir ve davalıya geçer.

Taraflar arasında 01/01/2017 tarihinde ---------imzalandığı, sözleşmenin 4.19.maddesine göre; davalının sözleşme kapsamında uygulanacak performans, prim koşulları, oranları ve ürün listesini her zaman ve tek taraflı olarak değiştirme hakkına sahip olduğu, 6.maddesine göre; sözleşmenin 1 yıl süreli olup, davalı tarafından sona erdirilmezse aynı koşullarla birer yıl uzayacağının kararlaştırıldığı; davacının iddiaları doğrultusunda uyuşmazlığın 2020 yılı ve sonrası döneme ilişkin olduğu;

davacı, 2020 yılından itibaren davalı şirketin "prim" sistemini tek taraflı olarak değiştirerek prim ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediğini iddia ettiğinden, öncelikle davalının prim sistemini tek taraflı değiştirme yetkisi olup olmadığının tespiti, sonrasında davacının satışına aracılık ettiği kuruluşların uyuşmazlık olmayacak şekilde belirlenip, bu kuruluşlar tarafından sözleşme kapsamında 2020 yılında kesilen fatura toplamlarının 2020 yılı hedef satış bedelini aşıp aşmadığının tespiti gerektiği;

bunun dışında ayrıca uyuşmazlığa konu kurumlardan biri olan ----- tarafından kesilen 878.843,00-TL fatura bedelinin içerisinde yer alan erişim bedelinin aslında donanım bedeli olup olmadığı ve bu faturanın prim hesabına dahil edilip edilemeyeceğinin tespiti gerekmektedir.TBK'nın 20.maddesine göre;

"bir sözleşme yapılırken düzenleyen tarafından ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanılmak amacıyla önceden tek başına hazırlanıp karşı taraf sunulan sözleşme hükümleri olup, TBK 21 e göre, karşı tarafın menfaatine aykırı koşullar, karşı tarafa bu koşullar hakkında açıkça bilgi verilip, bunların içeriğini öğrenme imkanı verilip kabul edilmezse, yazılmamış sayılmaktadır." Genel işlem koşulları olarak düzenlenen bu maddenin, "tarafların sözleşmeyi okuduklarını, anladıklarını,

müzakere ettiklerini ve bu kapsamda işbu sözleşmenin her bir maddesini ayrı ayrı kabul ettiklerini beyan ettiklerine" dair taraflar arasındaki sözleşmenin 12.maddesi ile birlikte değerlendirildiğinde; tacir olan taraflar arasındaki sözleşmenin 4.19.maddesinde yer alan, davalının sözleşme kapsamında uygulanacak performans, prim koşulları, oranları ve ürün listesini her zaman ve tek taraflı olarak değiştirme hakkına sahip olduğu düzenlemesinin 'Genel İşlem Koşulu' olduğu iddiasının hakkın kötüye kullanılması kapsamında yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.Tüm dosya kapsamına göre;

taraflar arasındaki sözleşme gereğince, davacının dava dilekçesinde belirttiği kurumlara yazılan müzekkerelere verilen cevaplar esas alınarak, bilirkişi heyetinin ek raporundaki hesaplamaların hukuka uygun, denetlenebilir ve dosya kapsamına uygun olması karşısında, bilirkişi kök ve ek raporuna itibar edilmesi gerektiği, raporlara göre, davacının aracılık ettiği -------- tarafından davalı lehine düzenlenen 2020 yılı fatura toplamının 2020 yılı satış hedefi olarak davalı tarafından tespit edilen bedelin altında kaldığı,

----tarafından kesilen 878.843,00-TL'lik fatura bedelinin erişim bedeli kabul edilerek toplam satışa eklenmesi halinde dahi 2020 yılı hedefi olan 13.500.000,00-TL'nin aşılmadığı ve bu suretle davalının prim ödememesinde haklı olduğu anlaşılmakla, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: