İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/502 K.2023/1096

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/502 Esas

KARAR NO:2023/1096

DAVA

Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

DAVA TARİHİ: 16/07/2021

KARAR TARİHİ: 27/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ---- tarihli faturaya istinaden ------ tarihinde teslim edilen ----- motor nolu, ----- ithalatçı ve diğer davalı------- satıcı olduğu aracı satın aldığını, işbu aracın ------ müvekkili şirkete teslim edildiğini, davalı ------- şirketi tarafından fatura ve garanti belgesi ile satın alınan araca dair garanti belgesi de verildiğini, müvekkili şirketin satın almış olduğu aracında gizli ayıplar mevcut olduğunu, müvekkili şirket tarafından satın alınan aracın kullanımı ile sorunlar ortaya çıktığını,

bu kapsamda işbu sorunların teknik olarak tespiti için------ Sayılı dosyası kapsamında ve---------sayılı dosyası kapsamında başvuruda bulunulduğunu, yapılan başvuru neticesinde aracın yakıt tüketiminin çok fazla olduğunun saptandığını, bu kapsamda bu tespitin devamında ------------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalılara ihtarname keşide edildiğini ve araçta gizli ayıp bulunduğunu, bu gizli ayıbın -------- sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile saptandığını bu noktada davalıların hukuki sorumluğunun bulunduğunu ve müvekkili şirketin bu noktada aracın ayıpsız,

sıfır yenisi ile değiştirilmesi yönündeki seçimlik hakkını kullandığının bildirildiğini, işbu ihtarnamenin davalı ---------- şirketine ------- tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen işbu davalı cevap vermediğini, davalı -------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkil şirketin talebinin reddedildiğini, dava konusu uyuşmalığa dair gizli ayıplardan dolayı davalıların müteselsil sorumluluğunun bulunduğunu, bu bağlamda somut uyuşmazlıkta davalı ---------- ithalatçı konumunda bulunduğundan müvekkili şirketin satın almış olduğu araçtaki gizli ayıplardan sorumlu olduğunu, bu bağlamda müvekkili şirket aracın ayıpsız,

sıfır yenisi ile değiştirilmesi yönündeki seçimlik hakkını kullanmış olduğundan satıcı konumundaki davalı ----- ithalatçı konumundaki davalı -------şirketinin işbu talep ile ilgili hukuki sorumluluğu bulunduğunu, ayrıca dava konusu araca dair yukarıda da belirttikleri üzere davalı --------- şirketi tarafından garanti belgesi verildiğini, garanti süresi içerisinde oluşan gizli ayıplarla ilgili hukuki sorumluluğunun bulunduğu açık bir şekilde ortada olduğunu, bu açıklamalar ışığında müvekkil şirketin araçtan beklenen faydayı sağlayamaması,

araçta gizli ayıpların mevcut olması nedenleriyle müvekkili şirketin satın almış olduğu aracın ayıpsız, sıfır yenisi ile değiştirilmesini talep etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, davalıların müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğu dikkate alınarak, dava konusu ---------plakalı aracın ayıpsız, sıfır yenisi ile değiştirilmesini, -------------sayılı dosyası ile işbu dava dosyası yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara müştereken ve müteselsilen yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA Davalı --------- cevap dilekçesinde özetle; dava konusu araçta gizli ayıp olduğunu kabul etmemekle birlikte, araçta gizli ayıbın mevcut olduğu bir an için düşünülecek olsa dahi, ayıp bildirimine ilişkin hak düşürücü sürelere riayet edilmediğini, davacı tarafın misliyle değişime ilişkin taleplerinin de zamanaşımına uğradığını, davacının kısmi dava açmada hukuki yararı bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ----------- sayılı dosyası ile yapılan delil tespitinde aleyhe olan kısımlara taraflarınca itiraz edildiğinden sayın mahkemece rapora itibar edilmemesi gerektiğini, davaya konu --------olduğunu,

müvekkili şirketin, -------- tarafından ithal edilen bu araçların yetkili satıcısı ve servisi konumunda olduğunu, müvekkilin şirket davaya konu aracın satış aşamasında ve servis hizmetlerinin sağlanması noktasında üzerine düşen yükümlülüklerini eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini, dava konusu araçta üretimden kaynaklı gizli bir ayıbın söz konusu olmamakla birlikte, müvekkili şirket yetkili servisi tarafından aracın bakım ve onarımlarına ilişkin tüm işlemlerin eksiksiz ve doğru bir şekilde yerine getirildiğini,

davacı tarafın yasanın tanıdığı seçimlik haklardan onarım hakkını kullandığını ve araçtaki şikayetlerin basit onarımla sona erdiğini, bu nedenle somut olayda diğer seçimlik hakların kullanılması söz konusu olamayacağını, dava konusu şikâyetlerin tamamen giderilmiş olması karşısında aracın misiliyle değişimi yerine ücretsiz onarılmasına ya da bedelden tenzile karar verilmesi gerektiğini, tüm bunlara ek olarak davaya konu araç ------model olup mislinin de bulunmadığını ve misliyle değişimin mümkün olmadığını da belirttiklerini,

açıklanan hususlar ve emsal------ dava konusu şikâyetlerin tamamen giderilmiş olması nedeniyle misliyle değişim talebinin reddine, aracın şikayet hali var ise ücretsiz onarılmasına ya da bedelden indirim yapılmasına karar verilmesi gerektiğini, aracın sürüş güvenliğini etkilemeyen ve basit onarımlarla giderilebilen araçta değer kaybına sebep olmayan işlemler nedeniyle aracın misliyle değişimine karar verilmesinin hakkaniyete aykırı olacağını davanın hak düşürücü ve zamanaşımı sürelerine riayet edilmemesi nedeniyle öncelikle usulden reddine, davanın esasına girişilmesi durumunda esas yönünden haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın reddine,

yargılama giderleri ile yasal vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ----------cevap dilekçesinde özetle; konusu ihtilaf ticari satım ilişkisinden kaynaklandığını, 2 yıllık garanti süresi geçtiğini, bu itibarla davanın esasa girilmeden zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu ihtilaf, her iki tarafı tacir olan taraflar arasında gerçekleştirildiğini, araç alım-satımından kaynaklanmakta olduğun, bu yönüyle ticari bir satış işlem ve ilişkisi söz konusu olduğunu,

davacı tarafın 6102 sayılı türk ticaret kanunu'nun 23. maddesinde öngörülen ayıp ihbar yükümlülüğüne ve süresine uymamış olmakla, dava ve talep haklarını kaybettiğini, davacı tarafa dava konusu taleplerine ilişkin harcı yatırması için kesin süre verilmesi gerektiğini, dava konusu araçta üretim hatasından kaynaklanan herhangi bir ayıp bulunmadığını, davacının “ayıp” olarak nitelendirdiği hususlar kullanım hatasına ve/veya müşteri memnuniyetsizliğine dayandığını,

(ayıp iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte) yetkili serviste yapılan kontroller sonrasında dava konusu araçta detaylı inceleme ve arıza araması yapılacağı davacıya bildirilmişse de davacı taraf araca herhangi bir işlem yapılmasını kabul etmeyerek aracını servisten aldığını, dava konusu aracı kullanmayı engelleyen herhangi bir husus bulunmamakla birlikte davacı taraf iddialarının ve şikayetlerinin incelenmesine,

detaylı arıza aranması yapılmasına dahi izin vermediğinden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın iddialarına dayanak aldığı tespiti isteminde ve raporunda müvekkili şirket taraf olarak gösterilmediği gibi delil tespiti raporu yüzeysel bir incelemeye dayalı olduğunu, varsayıma dayalı olarak sonuca varıldığını, rapor olduğundan anılan haliyle hukuki bir geçerliliği bulunmadığını, davacının dayanak olarak gösterdiği raporun müvekkili şirket delil tespit isteminde taraf olarak gösterilmeden ve de müvekkil şirkete tebligat yapılmadan gıyapta yapıldığını,

bu yönüyle anılan delil tespiti istemleri ve delil tespiti raporları usul ve yasaya aykırı olduğunu, bununla birlikte bilirkişi raporunun hiçbir teknik ve bilimsel inceleme içermediğini, gerekli teknik ve bilimsel inceleme varsayımlara dayanılarak düzenlendiğini, (ayıp iddiasını kabul anlamına gelmemekle birlikte) tbk uyarınca yaklaşık 2 seneden fazla süredir sorunsuz olarak kullanılan aracın misli ile değişimi yönünde verilecek bir karar hakkaniyete aykırı olacağını sayın mahkemenin kanaatinin aksi yönde olması halinde,

araçtan sağlanan faydaların ve varsa hasar nedeniyle meydana gelen değer kayıplarının da dikkate alınması ve bedelden düşülmesi gerektiğini, delil tespiti talepli değişik iş dosyalarında müvekkili ----------- taraf dahi gösterilmediği dikkate alındığında davacının bu dosyalar için yaptığı yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin tahsili isteminin reddine karar verilmesi gerektiğini, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davacının iddialarının reddi ile,

davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, davacının hak düşürücü süre niteliğindeki ayıp ihbarını süresinde yapmadığından davanın esasına girilmeden reddine, esas yönünden haksız ve mesnetsiz olan davanın reddine, davacının haksız ve hukuka aykırı maddi tazminat ve faiz taleplerinin reddine, yargılama giderleri ile yasal vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, TBK 227/4 maddesi uyarınca gizli ayıplı malın misli ile değiştirilmesi talebidir.

Davacı tarafından davaya konu edilen aracın ----- tarihli proforma faturası ile satın alındığı ve ---- tarihinde kendisine teslim edildiği, dosya içerisindeki ----------- sayılı dosyası ve --------------sayılı dosyaları uyarınca alınan raporlar sonucu aracın yakıt tüketiminin çok fazla olduğu, şarj sisteminin devreye girmediği, elektrik motoru ile benzin motorunun yakıt tasarrufunu sağlayacak şekilde dengede çalışmadığı aracın koltuğunun kendi kendine katlanarak kapandığı,

aracın bagaj kapağının açılıp kapanırken düzgün kapanmadığı gibi hususlar nedeniyle gizli ayıp olduğunun tespit edildiği raporu sonucu, 1 numaralı satıcı davalı ile 2 numaralı ithalatçı davalıdan müştereken ve müteselsilen aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi talep edilmiştir. TBK.'nun 223.

Maddesinde "Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak satılanda olağan bir gözden geçirme ile ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde bu hüküm uygulanmaz.

Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır."Somut olayda ; alıcı , aldığı araçta sıkıntılar olması nedeniyle dosya içine sunulan D. İş dosyaları ile tespit raporu aldırması sonucu , tespit edilen ayıpları satıcı yana bildirmiş olmakla bildirim yükümlülüğünü yerine getirmiştir. TBK.nun 227.

Alıcının Seçimlik Hakları Maddesi "Satıcının, satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde satıcı aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1-Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, 2-Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, 3-Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, 4-İmkan varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme."

Yapılan yargılama sonucu.

Mahkememiz tarafından dosya içerisine teknik bilirkişi heyetinden alınan rapor sonucu aracın, resmi kataloğunda bulunan bilgiler ile, araç üzerinde yapıaln sürüş incelemesinde yakıt tüketiminin belirtilen verilerden çok daha yüksek olduğu, frenleme esnasında şarj sisteminin devreye girmediği, elektrik motoru ile benzin motorunun yakıt tasarrufu sağlayacak şekilde dengede çalışmadığı ve araçta yazılımsal problemlerin olduğu şeklinde aracın gizli ayıplı olduğu belirtilmiştir.

Araç üzerinde yazılım hatası olup olmadığının tespiti için ek rapor alınırken bilirkişi heyetine yazılım mühendisi de ilave edilmesi sonucu hükme esas alınan 25/10/2023 tarihli heyet raporu ile laboratuar ortamında gerçekleştirilen incelemeler sonucu imalattan kaynaklanan elektronik arızalar zincirinin bulunduğu ve bu arızalar zincirinin tespitinin ve onarımının mümkün olmadığı, mümkün olsa dahi onarım maliyetinin aracın maliyetini aşacağı ve bu durumunda ekonomik olmayacağı şekilde rapor sunulmuştur.

Mahkememiz tarafından alınan bilirkişi heyet raporu ve davacı tarafından dosyaya sunulan----- sayılı dosyası ve -------sayılı dosyaları ile davacının satın aldığı aracın gizli ayıplı olduğu tespit edilmiştir. Davacı aracı ----- tarihinde teslim almış olup, bahse konu dava ------ tarihinde açılmış ve TBK 231/f.1 maddesi uyarınca 2 yıllık zaman aşımı süresinin dolmadığı tespit edilmiştir.

Teknik rapora göre araç "gizli ayıplı" olarak tespit edildiğinden, davacı kullanırken meydana gelen aksaklıklar sonucu uygun bir süre içerisinde iki defa D.iş raporu almış ve ardından bahse konu davayı açmış olup TMK 2, TBK 223/f.2 maddeleri uyarınca makul süre içerisinde "ayıp ihbarında" bulunduğu kabul edilerek ve yapılan yargılama sonucu satın alınan aracın gizli ayıplı olduğu tespit edildiğinden aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.