İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/566 K.2023/962

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2021/566 ESAS

KARAR NO:2023/962

DAVA

Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 23.08.2021

KARAR TARİHİ: 05.12.2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili işletmenin ------ elektronik cihaz satışı gerçekleştirdiği ve davalı aracılığıyla gönderimini sağladığını, ------ tarihinde davalı aracılığıyla gönderimi sağlanan----- numaralı,---- tarafından ------fatura bedelli kargonun ----- tarihinde kaybolduğunu, bu kayba ilişkin davalı yanca 618,97-TL ödeme yapıldığını, kalan bedel olan 4.380,03-TL'nin hemen ödenmediğini.

11.01.2021 tarihinde ------marka bilgisayar olarak gönderimi sağlanan --- numaralı sipariş ve ----- gönderilen 7.750,00-TL fatura bedelli ürünün 14.01.2021 tarihinde alıcıya resim defteri olarak teslim edildiğini, davalı firmaca ürünün değiştirildiğini, kaybolan bu ürünün tazmini için davalı ilegörüşüldüğünde 4.039,48-TL ödeme yapıldığını, kalan 3.710,52-TL'nin ödemesinin yapılmadığını, zarara ilişkin yapılan ödemelerin kısmi olduğunu, zararın tamamının ödenmesi gerektiğini beyan ederek,

kargoda kaybolan iki ürüne ait toplam 8.090,55-TL'nin ürünlerin kaybolduğu tarihten itibaren işleyecek en yüksek ticari temerrüt faizi ile davalıdan alınarak müvekkili şirkete verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; mevcut davada zamanaşımının dolduğunu, ---- mahkemelerinin davada yetkili olduğunu, ---- numaralı gönderinin ------- uhdesinde zayi olduğunu, ----- akdedilen sözleşme ----- uyarınca sınırlı sorumluluk hükmünün düzenlenmiş olduğunu, sigortalanmamış gönderiye ilişkin 618,97-TL ödeme yapıldığını, ------- uyarınca davacı gönderisine ilişkin değer konulmak suretiyle sigortalanmamış olduğunu, bu doğrultuda kendisine ödeme yapıldığını, ------- gönderiye ilişkin 7.750,00-TL bedelli gönderinin ring şoförü tarafından alındığını, bu tutarın davalıya mahsuben ödendiğini,

bu hususta ----- barkodlu gönderiye ilişkin inceleme devam ederken davacının mağdur olmaması adına 3.989,00-TL ödeme yapıldığını, inceleme tamamlandığında 278,48-TL tazminatın hesaplandığını, ödenen tutardan hesaplanan tazminat tutarı düşülerek --------- barkodlu mektuplarla iadesinin talep edildiğini, -------numaralı gönderi için talep edilen 7.750,00-TL içerisinden 3.710,52-TL'nin düşülerek 4.039,48-TL'nin davacıya yatırıldığını ve mahsuplaşıldığını beyan ederek davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava; kargoda kaybolan ürünlerden kaynaklı zararın tazmini için davalıya açılan maddi tazminat davasıdır.Davacı vekili; -----sitelerinde elektronik cihaz satışı yaptıklarını, satışı yapılan ürünlerin davalı aracılığıyla gönderiminin sağladığını,--------- gönderilerin davalıya teslim edildikten sonra kaybolduğunu, davalının kısmi ödemede bulunduğunu beyan ederek bakiye zararın tazminini dava ve talep etmiş; davalı vekili ise;

-------- akdedilen sözleşmenin 7.maddesi uyarınca sınırlı sorumluluk hükmünün düzenlendiğini, ödemenin de sınırlı sorumluluğa göre hesaplanarak yapıldığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış,

bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Taraflar arasında--------- barkod numaralı ürünlerin taşıma esnasında kaybolduğu konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, ihtilafın; davalı tarafın taşıma esnasında ürünlerin kaybolmasından dolayı ödemesi gereken bedelleri davacıya ödeyip ödemediği, davacı şirketin davalı kurumdan bakiye bir alacağının bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Dosya uyuşmazlık noktalarında rapor tanzimi için ----- konusunda uzman bir bilirkişiye tevdii edilmiştir.Bilirkişinin 19/06/2023 tarihli raporunda özetle; "...Davacı yanın----- olan----------üzerinden ürün sattığı ve bu ürünleri davalı yanca gönderiminin sağlandığının anlaşıldığı, dosyaya --------arasındaki yazılı çerçeve hizmet sözleşmesinin sunulduğu, tarafların imzaları ile bu sözleşme koşullarında mutabık kalındığı, davacı yanı ilgili sözleşmenin bağlayıp bağlamadığının dosya kapsamında ---------Davacı işletme arasındaki anlaşma koşullarının geçerliliği ve hukuki değerlendirmesinin sayın mahkemede olduğu,

işbu rapor içerisinde ilgili sözleşme içeriğinin davacı yanın kabulünde-geçerli olduğu değerlendirmesi ile kaleme alındığı.

Sözleşme kapsamı Md.7.4 içeriğinde kayıp kaynaklı zayi durumunda nasıl hareket edileceğinin açıklandığı, sınırlı sorumluluk üst limiti uygulamasının TTK — CMR hükümleri ile benzer şekilde 8,33 SDR üzerinden hesaplanacağının belirtildiği, ancak sınırlı sorumluluk hakkınınkaybı-ağır kusur vb. hususlarda herhangi bir hükmün yer almadığı, sınırlı sorumluluk uygulamasının ele alınmayacağı tek durumun değer bildirimi olduğunun sözleşmede belirtildiği, dosya konusunun-------------- numaralı iki gönderinin zayi-kayıp durumundan süregelen zarara ilişkin olduğu, ilgili gönderilerin fatura içerikleri ile satış bedellerinin dosyada mevcut olduğu,

ilgili gönderilerin davalı------tarafından yapılan ulusal kargo taşıması olduğu, uygulanacak mevzuat irdelemesinin rapor içerisinde yapıldığı, ayrıca dosya kapsamında ----iç yazışmalarının hangi gönderiler ile ilişkili olduğu gözetilerek tek tek irdelendiği, ---- numaralı gönderi için;---- araştırma yapsa da, akıbetine ilişkin net bir bilgiye ulaşılmadığı, iç yazışmalarından --------birimleri uhdesindeyken ürünün kayıp olduğunun anlaşıldığı, davacı yana ilgili mevzuat uyarınca sınırlı sorumluluk üst limiti kadar (618,97 TL) ödeme yapıldığının anlaşıldığı.

Kanaatimizce ilgili gönderinin akıbetine ilişkin net bir açıklama getirilemediği, bu hususta TTK Md.886/1 kapsamı ve yerleşik yargıtay içtihatleri gözetilerek sınırlı sorumluluk hakkının kaybedileceği sonucuna varıldığı, bu noktada davacı yana 4.380,03 TL (4.999 TL- 618,97 TL) bedelin ilgili gönderiye ilişkin ----- tarafından yapılması gerektiği, nihai takdirin sayın mahkemede olduğu;

şayet sayın mahkemece bu gönderide sınırlı sorumluluk hakkının uygulamasına kanaat getirilecek olursa, üst limit hesabının -------- arasında dosyaya sunulan sözleşme Md.7.4 uyarınca sınırlı sorumluluk hesabında kg.-desi den hangisi yüksekse onun ele alınması gerektiğinin net olarak hüküm altına alındığı, bu doğrultuda ilgili gönderinin dosya kapsamındaki gönderi detayları gözetildiğinde sınırlı sorumluluk üst limitinin 618,97 TL değil, 2033,76 TL olarak hesaplanması gerektiği; ---------- numaralı gönderi için.

İlgili gönderide kayıp-zayi durumunun davalı çalışanının zimmetine geçirme eyleminden kaynaklandığı, bu noktada fatura tutarı (7.750 TL)'den davalı yanın sorumlu olacağı, nitekim dosyadaki -----yazışmaları ve beyanlardan da bu durumun iki tarafın kabulünde olduğu, davalı ----- dosya kapsamı gönderiler arasında yer almasa da, davacının başkaca zayi olan ----- numaralı gönderisi zayi olduğunda davacıya yapılan fazla ödeme tutarının (3.710,52 TL) işbu---- numaralı gönderi zarar tutarından (7.750 TL) düşülerek 4.039,48 TI ödendiğinin anlaşıldığı.

Bu noktada -------- numaralı gönderi için sayın mahkeme görevlendirmesi de gözetilerek, rapor içerisinde, dosyadaki veriler üzerinden ayrıca bir değerlendirme yapıldığı, bu doğruluuda nihai takdiri sayın mahkemede olmak üzere; -------- numaralı gönderi için önce tam tazminat sonra ödemesi yapıldığı (3.989 TL) sonrasında ise sınırlı sorumluluk uygulaması yapılması gerektiğinin--------st yönetimince belirtildiği, hesaplanan sınırlı sorumluluk tutarının (278,48 TL) yapılan ödemeden düşülerek 3.710,52 TL “nin iadesinin davacıdan istendiği, ------numaralı gönderiye ilişkin dosya veriler irdelendiğinde kayıp statülü zayi olduğunun anlaşıldığı,

söz konusu gönderinin akıbetinin netleştirilemediği, bu yönüyle kanaatimizce TTK Md.886/1 uyarınca sınırlı sorumluluk hakkının söz konusu olmayacağı, dolayısıyla davacıya yapılan 3.989 TL'lik ödemenin yerinde olduğu ve ayrıca bir mahsuplaşma gerektirmediği kanaatine ulaşıldığı; şayet sayın mahkemece bu gönderide sınırlı sorumluluk hakkının uygulamasına kanaat getirilecek olursa, üst limit hesabının ------ arasında dosyaya sunulan ---------- uyarınca sınırlı sorumluluk hesabında ------- hangisi yüksekse onun ele alınması gerektiğinin net olarak hüküm altına alındığı,

bu doğrultuda ilgili gönderinin dosya kapsamındaki gönderi detayları gözetildiğinde sınırlı sorumluluk üst limitinin 278,48 TL değil, 371,31TL olarak ele alınması gerektiği..." şeklinde kanaat bildirdiği görülmüştür.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporu ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacının e-ticaret platformu olan ---- üzerinden ürün sattığı ve bu ürünlerin, -------- arasındaki yazılı çerçeve hizmet sözleşmesi gereğince gönderiminin davalı tarafça sağlandığı, dava konusunun taşıma sürecindeki bir zarara dayanması sebebiyle öncelikle sözleşme kapsamındaki 7.maddenin incelendiği,

------------ başlığı altında yapılan düzenlemeye göre; "...Kargonun taşınmak üzere Gönderenden teslim alındığı tarihten, alıcısına teslim edildiği tarihe kadar geçecek süre Taşıyıcının Sigorta güvencesi kapsamındadır.

Taşıyıcı bu süre zarfında kendisine sağlam teslim edilen ve kendi kusurundan kaynaklanan sebeplerle kargo muhtevasına ilişkin verilen ziyan ve hasarı tazmin etmeyi taahhüt eder...Beyaz eşya ve elektronik ürünler ile kıymetli madenler sigortalı olarak taşıyıcıya verilmemiş ise hasar veya kayıp halinde her kg. veya desi için (hangisi büyükse) 8,33 SDR karşılığı kabul tarihindeki kur baz alınarak tazminat ödenecektir....

Gönderenden alınan kargo, taşıma esnasında kayıp durumuna düşerse, ilgili siparişin bedeli ----- tarafından ödenecektir.

Ödenecek tutar gönderen tarafından beyan edilecek e-arşiv faturasındaki tutar olacaktır. -------- elektronik ürünler ile kıymetli madenler sigortal olarak taşıyıcıya verilmemiş ise hasar veya kayıp halinde her kg. veya desi için (hangisi büyükse) 8,33 SDR karşılığı kabul tarihindeki kur baz alınarak tazmıinat ödenecektir" hükmünün düzenlendiği; buna göre taşıyıcı için TTK 882. maddesine benzer şekilde ürünün cinsine göre sınırlı sorumluluk uygulanacağının kararlaştırıldığı; davaya konu ----- barkodlu gönderinin kayıp olmak suretiyle zayi olduğu, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: