İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/569 K.2025/1086

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/838

KARAR NO : 2025/956

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 20.10.2022

KARAR TARİHİ : 25.11.2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ---- ait ------ sevk ve idaresindeki---- plakalı araç ile ---- ait kendi sevk ve idaresindeki ------ plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, dava dilekçesi ekinde sunulan trafik kaza tespit tutanağından ve hasar tespiti ekspertiz raporundan da görüleceği üzere müvekkiline ait seyir halindeki araçta hasar meydana geldiğini, maddi hasarlı trafik kaza tespit tutanağına ve TRAMER kayıtlarına göre ----- plakalı karşı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu bulunduğunu,

28.06.2022 tarihli uzman görüşüne göre müvekkilinin aracında 25.000,00-TL değer kaybı ve 44.951,64-TL gerçek zarar meydana gelmiş olduğu yönünde tespitte bulunulduğunu, tüm bu nedenlerle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik davanın kabulünü, davalı ZMSS sigortacısı ------. tarafından yapılan ödemelerin tenzili ile;

iki araçlı maddi hasarlı trafik kazası neticesinde müvekkilinin aracında oluşan hasar nedeniyle ortaya çıkan şimdilik 500,00-TL'lik gerçek değer kaybı bedeli ve şimdilik 500,00-TL'lik gerçek hasar onarım bedeli olmak üzere toplam 1.000,00-TL'nin kazanın meydan geldiği tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan (davalı sigorta şirketinden ZMSS limitleri dahilinde) tazminini, yargılama giderleri ile birlikte vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Islah Dilekçesi: Davacı vekili 24.03.2025 tarihli dilekçesi ile HMK M.107 uyarınca anılan bilirkişi ek raporu doğrultusunda, dava değerinin artırımı yoluna gidilerek dava dilekçesinde dava açtıkları tarihte fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı tutarak talep ettikleri 500,00-TL gerçek hasar onarım bedeli alacağı talebini 14.547,08-TL arttırarak toplamda 15.047,08-TL olarak kabulünü, söz konusu alacağa temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

SAVUNMA

Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalılara usulüne uygun tebliğ edilmiş olup, davalılar davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacıya ait ve dava dışı --- sevk ve idaresindeki ----- plakalı araç ile, davalı ----- ait olup, onun sevk ve idaresindeki, davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS kapsamında sigortalanan ------ plakalı aracın karıştığı trafik kazasında, davacının, hasar bedeli ve değer kaybı talebine ilişkindir.İhtilafın; trafik kazasının meydana gelmesinde kazaya karışan araç sürücüleri ile varsa üçüncü kişilerin kusurlu olup olmadığı ile orantısal kusur oranlarının ne olduğu, trafik kazası sonucunda davacının aracında hasar ve değer kaybı oluşup oluşmadığı,

oluşmuş ise miktarı, davalıların talep edilen tazminat kalemlerinden kısmen yahut tamamen bir sorumluluklarının bulunup bulunmadığı, faizin başlangıcı ve türü hususlarında toplandığı anlaşılmaktadır. Davalı ---- maliki ve sürücüsü olduğu ----- plakalı araç 26.01.2022 tarihi ile 26.02.2023 tarihleri arasında davalı---- tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında sigortalanmış olup kaza tarihi itibariyle araç başına teminat miktarı 50.000,00 TL'dir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49 gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren kişi bu zararı karşılamakla yükümlüdür. Yine TBK m. 50 gereğince zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49 gereği, davalının meydana gelen zarardan sorumluluğu, kusurunun varlığına bağlıdır.

İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır.

2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir.

İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünü içermektedir.

Bu sebeple araç maliki işleten sıfatıyla zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Davacı taraf, talebini zarara sebep olan araç sürücüsüne, araç malikine ya da her ikisine karşı ileri sürebilir.19.04.2022 tarihinde saat 14:40 sıralarında ----- Caddesi ışıklarda yeşil ışık yandıktan sonra geçen sürücü----- sevk ve idaresindeki ---- plaka sayılı araca, ----- Caddesi üzerinde seyir halinde olan sürücü ---- sevk ve idaresindeki---- plaka sayılı aracın kırmızı ışıkta geçmesi neticesinde trafik kazasının meydana geldiği;

---- plaka sayılı araç sürücüsü ------ meskun mahalde araç kullanırken trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uyması ve hızını yol, trafik, görüş şartlarına uygun olarak ayarlaması, trafik ışıklarına yaklaşırken hızını azaltarak durması gerekirken dikkatsizlik ve tedbirsizlik neticesi özen yükümlülüğüne uymayarak kırmızı ışık ihlali yaparak sebebiyet vermiş olduğu kazada davalı ----- %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Dava konusu kaza sebebiyle davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedeli zararı ve değer kaybı zararının tespiti için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi asıl ve ek raporu alınmış, dava konusu kaza sebebiyle davacıya ait araçta 44.436,82 TL hasar bedeli zararı oluştuğu, aracın geçmiş hasar kayıtları dikkate alınarak araçta değer kaybı oluşmadığı belirtilmiştir.

Bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olması sebebiyle rapora itibar edilmiş ve dava konusu kaza sebebiyle davacıya ait araçta 44.436,82 TL hasar bedeli zararı oluştuğu, aracın geçmiş hasar kayıtları dikkate alınarak araçta değer kaybı oluşmadığı sonucuna varılmıştır.

Davalı sigorta şirketi tarafından dava tarihinden önce 31.05.2022 tarihinde 9.250,00 TL ve 389,40 TL ile 22.06.2022 tarihinde 19.750,34 TL hasara ilişkin ödeme yapılmıştır. Bu durumda davacının bakiye kalan hasar bedeli zararı 15.047,08 TL'dir.

Davalı sigorta şirketi tarafından bir önceki paragrafta yapıldığı belirtilen ödemelere ilave olarak 12.976,00 TL değer kaybı ödemesi yapılmıştır. Bu durumda dava konusu kaza sebebiyle davalı sigorta şirketi tarafından toplam 42.365,74 TL ödeme yapılmıştır. Zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında kaza tarihi itibariyle araç başına teminat miktarı 50.000,00 TL'dir.

Teminat miktarından yapılan ödemeler mahsup edildiğinde davalı sigorta şirketinin bakiye sorumluluk miktarı 7.634,26 TL'dir.Davacı vekili davadan önce davalı sigorta şirketine 07.07.2022 tebliğ tarihli yazılı başvuru yapıldığına ilişkin dilekçesini ve tebliğ alındı belgesini ibraz etmiştir. Davalı sigorta şirketi tarafından gönderilen hasar dosyası incelendiğinde ekspertiz raporunda hasar ihbar tarihi 21.04.2022 olarak yer almıştır.

Bu durumda davalı sigorta şirketinin 21.04.2022 tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda 01.05.2022 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmıştır.

6098 sayılı TBK'nın 117. maddesi gereğince, haksız fiilden kaynaklı alacaklarda davalının haksız fiil tarihinde temerrüte düşmesi sebebiyle davalı araç maliki yönünden haksız fiil (kaza) tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmıştır. Davacının davalı sigorta şirketine başvurusundan itibaren sekiz iş günü sonrasında davalı sigorta şirketi temerrüte düşeceğinden davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi 01.05.2022 tarihi olarak belirlenmiştir. Açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.