İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/273 K.2024/493

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/273 Esas

KARAR NO: 2024/493

DAVA

Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 11/04/2022

KARAR TARİHİ: 23/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilii ---- davalı ----- imzalanan otobil müşteri sözleşmesi nedeniyle müvekkilie ait araçlara plaka tanıma sistemi için cihazlar takılmış, müvekkiliine ait araçlar, bu şekilde davalı şirketin bayisi olan benzin istasyonlarından benzin alımı gerçekleştirilmiş olduğunu, müvekkili şirkete ait ---- plakalı aracın benzin alımına ilişkin davalı şirketten ekstre dökümü istendiğinde; aracın ---- defa değişik tutarlarda motorin yakıt alındığını, yine-----değişik tutarlarda motorin yakıt alındığı;

ve ----- tarihinde iki defa değişik tutarlarda motorin alındığı ve toplam 19.048,00 TL motorin yakıt alındığı öğrenildiğini, bu motorin yakıtların müvekkili şirkete ait olan ----plakalı araç tarafından alınmadığının tespit edilmesi üzerine ---- soruşturma numaralı dosyasından suç duyurusunda bulunulmuş, dosya soruşturma aşamasında olduğunu, müvekkili şirket ile akdedilen sözleşme gereği, müvekkilin aracına ait olmayan motorin yakıtları için davalı şirkete ödenen 19.048,00-TL'nin müvekkili şirkete iadesi,

------sayılı ihtarnamesi ile talep edildiğini, ancak davalı şirket, müvekkili şirketin aracına ait olmayan motorin yakıtları için ödenen 19.048,00-TL'lik tutarı müvekkili şirkete ödememiş olduğunu, söz konusu motorin yakıtlar kesinlikle müvekkili şirket tarafından alınmamıştır. müvekkili şirket kendisi tarafında alınmayan yakıtlardan dolayı davalı şirkete 19.048,00-TL ödemek durumundan kalmış olduğunu, davalı şirketin sağladığı plaka tanıma sistemi 3. Şahıslarca izinsiz ve usulsüz kullanılmış/ kopyalanmış olduğunu,

davalı şirket kusurlu davranması nedeniyle müvekkili şirkete ait olmayan araçlara tarafından yakıt alımı gerçekleşmiş ve sözleşme kapsamında müvekkili kendi tarafından alınmayan 3. Şahıslarca alınan yakıtların bedelini ödemek zorunda kalmış olduğunu, davalı şirket sözleşmeden kaynaklanan dikkat ve özen yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmeyip müvekkilii zarara uğratmış olduğunu, davalı şirket sözleşmeden kaynaklanan dikkat ve özen yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmemiş basiretli bir tacir gibi davranmayıp,

müvekkili---- kendi aracı tarafından alınmayan motorin yakıtlardan dolayı davalı şirkete 19.048,00-TL ödemesi suretiyle müvekkili zarara uğratmış olduğunu, tüm bu sebeplerle müvekkili şirket tarafından ödemiş 19.048,00-TL tutarındaki motorin yakıt bedelinin ticari temerrüt faiziyle iadesi için iş bu davanın açılma zorunluluğu doğmuş olduğunu beyanla davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yan araçlarına yapılan yakıt dolumlarını internet üzerinden günlük olarak takip edebilmesi ve gereken raporlamaları yapabilmesi için kendisine sözleşmenin 2.1.7. maddesi gereğince tahsis edilmiş olan kişisel kullanıcı adı ve şifreyi kullanarak araçlarına otobil sistemi kapsamında yapılan

dolumlara ait verileri günlük olarak internet üzerinden takip etme imkânına sahip bulunmakta olduğunu, davacı şirket bu şekilde denetleme yapabilecekken yapılan dolumlara ait verileri günlük olarak kontrol etmemiş, kendi aracına yapılmamış olduğunu öne sürdüğü yakıt alımlarının yapılmasından aylar geçtikten, bu yakıt alımları davacıya fatura edilip davacı tarafından bu faturalar içeriğine itiraz

edilmeksizin ticari defterlerine işlendikten ve bedelleri de müvekkilie ödendikten sonra bu yakıtların kendi aracına yapılmamış olduğunu öne sürerek itirazsız şekilde ödediği yakıt bedellerinin geri ödenmesini talep etmekte olduğunu, davacı yan otobil sistemi cihazlarının takılı olduğu araçlarını ve cihazları kötü niyetli kişilere teslim ederek sistemin kötü niyetli olarak kullanılmasına sebebiyet vermiş olduğu gibi bu kişilerin araçlara yaptırdığı yakıt dolumlarını zamanında ve gerektiği gibi kontrol etmemesi karşısında bu kusurunu gizlemeye ve yapılan yakıt dolumlarından geç haberdar olduğunu öne sürerek sorumluluğu müvekkili şirkete yüklemeye çalışmakta olup gerçeği yansıtmayan

bu beyan ve iddianın kabulü mümkün olmadığını, davacı yan dava dilekçesinde müvekkili şirketin sağladığı plaka tanıma sisteminin 3. şahıslarca izinsiz ve usulsüz kullanılmış/kopyalanmış olduğunu, müvekkili şirketin kusurlu davranması nedeniyle davacıya ait olmayan araçlar tarafından yakıt alımı gerçekleşmiş olduğunu öne sürmüşse de bu iddia tamamen yersiz ve dayanaksız olduğunu, davacı yan konuyla ilgili olarak savcılık şikâyeti yaptığını açıklamış fakat yakıt alımlarında aracına takılı olan araç tanıma kitinin araçtan çalınıp çalınmadığı, araçtan nasıl söküldüğü ve kopyalandığı hakkında

herhangi bir açıklama yapmadığını, oysa söz konusu araç tanıma kiti aracın yakıt deposunun girişinde depo kapağı açılmadan dışarıdan ulaşılmayacak şekilde monte edilmiş olup bu cihazın kopyalanması da söz konusu olmadığını, aracın depo kapağı açılmadan sökülerek alınamayacak şekilde monte edilmiş olan bu cihazın araçtan kim tarafından nasıl sökülerek alındığı, sonra araç olmadan

bu cihaz başka araca nasıl takılarak söz konusu yakıt alımlarının gerçekleştirildiği hususları davacı

yanın izah etmesi gereken hususlardır. Fakat davacı yan kendi sorumluluğuna ilişkin olan bu hususlarda hiçbir şekilde beyanda bulunmamış, araç tanıma kitinin takılı olduğu aracını kendisine güvenilemeyecek/kötü niyetli kişilere teslim edip tanıma kitinin kötüye kullanılmasına sebebiyet vermiş olduğu ve bundan kendisinin sorumlu olduğu hususlarını gizlemeye çalışmış olduğunu, davacı

sözleşmenin 2.2.10. maddesi hükmü gereğince araçlarına ait yakıt alım işlemlerini kendisine tahsis edilen kişisel kullanıcı adını ve şifreyi kullanarak internet üzerinden denetlemekle ve araçlarına yapılacak yakıt dolumu limitlerini bizzat belirlemekle yükümlü olup bu suretle aynı zamanda araçlarını yakıt dolumuna kapatma/açma işlemlerini de yapabilmekte olduğunu, ancak davacı şirket

sözleşmede bu yükümlülük kendisine yüklenmiş olduğu halde araçlarına hiçbir limit tanımı yapmadığını, davacı şirket otobil sistemi takılı olan araçların veya araçlara takılan otobil sistemi cihazlarının çalındığı/kaybolduğu yönünde müvekkilie herhangi bir bildirimde de bulunmadığını, sözleşmenin 2.1.8. maddesinde davacı şirketin otobil sistemi dahilinde akaryakıt dolumu yapabilmesi için müvekkili tarafından kendisine verilen cihazların ve malzemelerin kötü niyetli kullanımı halinde

müvekkilin uğrayacağı zarar ve kar kaybından sorumlu olacağı düzenlenmiş olup buna göre davacının araçlarına takılan otobil sistemi cihazlarının kötü niyetli kullanımının sorumluluğunun müvekkili şirkete değil davacı şirkete ait olacağı açık olduğunu, sözleşmede sistem cihazlarının kötü niyetli kullanımın sorumluluğunun davacı şirkete ait olacağının kararlaştırılmış olması nedeniyle davacı

kullanımdan doğrudan sorumlu olmakla alınan yakıtların bedellerini de ödemekle yükümlü olduğunu, bu nedenle müvekkili tarafından yapılan tahsilatta hukuka aykırı bir yön bulunmamakta olup davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı yan, dava dilekçesinde müvekkili şirketin sağladığı plaka tanıma sisteminin 3. şahıslarca izinsiz ve usulsüz kullanılmış/kopyalanmış olduğunu, bu şekilde

davacıya ait olmayan araçlar tarafından yakıt alımı gerçekleşmiş olduğunu öne sürmüş bu konuyla

ilgili olarak savcılık şikâyeti yaptığını açıklamış ve soruşturmanın halen sürdüğünü beyan etmiş olduğunu, ancak yakıt alımlarında usulsüz kullanıldığını öne sürdüğü aracına takılı haldeki araç tanıma kitinin araçtan çalınıp çalınmadığı, araçtan nasıl söküldüğü ve araç istasyona getirilmeden bu kitin yakıt alımında nasıl kullanılabildiği hakkında somut ve net bir açıklama yapmamış olduğunu, oysa söz konusu araç tanıma kiti aracın yakıt deposunun girişinde depo kapağı açılmadan dışarıdan ulaşılmayacak şekilde monte edilmiş olup bu cihazın araca kötü niyetli bir müdahalede bulunulmadan çalınması/kopyalanması da söz konusu olmadığını, aracın depo kapağı açılmadan sökülüp

alınamayacak şekilde monte edilmiş olan bu cihazın araçtan kim tarafından nasıl sökülerek alındığı,

araç olmadan bu cihaz başka araca nasıl takılarak söz konusu yakıt alımlarının gerçekleştirildiği hususları davacı yanın sorumlu olduğu hususlar olup bu hususların savcılık soruşturmasıyla ortaya çıkarılması muhtemel olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, sözleşmeye aykırılık sebebiyle oluşan zararın tahsili talebine ilişkindir.Davacı, davalıyla imzaladıkları otobil sözleşmesi kapsamında ----- plakalı araç için taşıt tanıma sistemi kurulumu yapıldığını, ancak ----- tarihlerinde yapılan toplam 19.048,00.-TL tutarındaki yakıt alımının bu araçla yapılmadığı halde araç plakasına fatura edildiğini, davalı şirket tarafından kurulumu yapılan taşıt tanıma sisteminin kopyalanarak kullanıldığını, dava konusu otobil sisteminin kopyalanması sebebiyle kullanılmayan akaryakıt için ödenen bedellerden davalının sözleşmeye aykırılık ve kusurlu olması sebebiyle sorumlu olduğunu, ödenen bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, ---- İcra Dosyası ---- üzerinden dosya içerisine alınıp incelenmiş, ----davacının sicil kayıtları celp edilmiş, ---- dava konusu aracın tescil kayıtları celp edilmiş,----- davacının ticari sicil kayıtları dosya arasına alınmış,

19.06.2023 tarihli bilirkişi heyeti raporu ile 04.03.2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 19.06.2023 tarihli raporunda özetle, "...Dosyada sunulan bilgi ve belgelerle taraf beyanlarının birlikte değerlendirilmesi sonucunda, dava konusu ---- plakalı araçta kurulumu yapılan otobil cihazının bir şekilde çalınarak başka bir araçta kullanıldığı ve dava konusu usulsüz kullanımın yapıldığı,

sistemin yapısı itibariyle söz konusu cihazın bir başka araçta kullanılmasının mümkün olduğunun anlaşılması sebebiyle, korunması sorumluluğu üzerinde olan davacı tarafın cihazın sökülerek bir başka cihazda kullanılmasından kaynaklı oluşan zarardan teknik olarak sorumlu olduğu,

davacının zilyetliğinde olan cihazın başka bir araca takılması nedeniyle ortaya çıkan zarardan davalının TBK m. 112 uyarınca sorumlu olmadığı..." yönünde görüşlerini bildirmiştir.Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 04.03.2024 tarihli ek raporunda özetle, "...Davacı taraf, otobil cihazının halen kendilerinde olduğunu beyan etmişse de buna kanıt olabilecek herhangi bir belge vb. kanıt sunamamıştır.

Davalı tarafından sunulan belgelere göre ise, davacının yeni bir otobil cihazı için bavuruda bulunduğu ve satın alımını yapıldığı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, dosyada sunulan bilgi ve belgelerle taraf beyanlarının birlikte değerlendirilmesi sonucunda, dava konusu ---- plakalı araçta kurulumu yapılan otobil cihazının bir şekilde çalınarak başka bir araçta kullanıldığı ve dava konusu usulsüz kullanımın yapıldığı, sistemin yapısı itibariyle söz konusu cihazın bir başka araçta kullanılmasının mümkün olduğunun anlaşılması sebebiyle, korunması sorumluluğu üzerinde olan davacı tarafın cihazın sökülerek bir başka cihazda

kullanılmasından kaynaklı oluşan zarardan teknik olarak sorumlu olduğu yönünde kök raporda verilen görüşte herhangi bir sapma veya değişim olmamıştır..." yönünde görüşlerini bildirmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; araç taşıt tanıma sisteminin kurulumunun yapıldığı ------ plakalı araçla yapılmadığı anlaşılan 19.048.-TL tutarındaki yakıt alımının otobil sisteminin kopyalanması sebebiyle yapılıp yapılmadığı, davalının otobil sistemindeki eksiklik sebebiyle kusurlu ve sorumlu olup olmadığının tespiti noktasında toplanmaktadır.Kural olarak,

bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi).Eldeki davada, davacı tarafça sözleşmeye konu otobil sisteminin kopyalanması sebebiyle davalının kusurlu ve sorumlu olduğu iddia edildiğinden anlan hususların davacı tarafça yöntemince ispat edilmesi gerekmekte olup ispat yükü davacı taraftadır.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde;

dosya kapsamında alınan kök ve ek bilirkişi raporu gereğince dava konusu otobil sisteminin daha önceden üzerinde çip olan bir halka ünitenin yakıt deposuna monte edilmesi ile kurulum yapılan araca, sisteme tanımlı kredi kartı üzerinden yakıt alımı yapılmasını sağlayan bir sistem olduğu, bu sistemin sökülüp başka bir araca takılması halinde de akaryakıt alımının yapılabildiği anlaşılmaktadır.

Başka bir deyişle, dava konusu otobil sistemi plaka tanıma sisteminden farklı olup araca takılan çip ile plakadan bağımsız akaryakıt alımı sağlamaktadır.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 4.2. maddesinden davacı aracına takılan cihazın davacının zilyetliğinde olduğu, cihazın başka bir araçta kullanılmasının davalı onayına tabi olduğu, onay alınmaksızın cihazın başka araçta kullanılması halinde ortaya çıkacak sorunlardan davalının sorumlu olmadığı hususu açıkça kararlaştırılmış olup, tarafların tacir olması sebebiyle TTK 18/2 maddesi gereğince anılan hüküm tarafları bağlayacağı açıktır.Buna göre, taraflar arasındaki sözleşme gereği dava konusu otobil sistemin mülkiyetinin davalı tarafa ait olduğu, koruma ve kullanmadaki dikkat ve özen yükümlülüğünün ise davacı tarafta olduğu anlaşılmaktadır.

Tabiri diğerle, ünitenin çalınması halinde davacı tarafın sorumluluğundan, sistemin kopyalanarak kullanılması halinde ise sistemin işleyişi sebebiyle buna önlem alması gereken önlemin alınmış olmamasından kaynaklı davalı tarafın sorumlu olacağı anlaşılmaktadır. O halde somut olayda, tespit edilmesi gereken husus dava konusu otobil cihazının kopyalanarak mı kullanıldığı veyahut çalınarak mı kullanıldığı hususudur.

Dosya kapsamında alınan kök ve ek bilirkişi raporu gereğince dava konusu otobil cihazının kopyalanmasının mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar bu hususa davacı tarafça itiraz edilmiş ise de; davacı tarafça itirazının destekler nitelikte elverişli ve yeterli delilin bulunmadığı, tam aksine dava konusu cihazın çalınarak kullanıldığı, bu hususun ----- çözümleme tutanaklarından anlaşıldığı, bilirkişi raporu ile bu hususların tespit edildiği anlaşılmakla zararın oluşumunda davalının kusurlu olmadığı, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince kusurun davacı tarafa ait olup zarardan davalının sorumlu olmadığı anlaşılmış, sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.