İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/338 K.2024/744

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/338 ESAS

KARAR NO: 2024/744

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 29.04.2022

KARAR TARİHİ:17.09.2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğunu, davalının üzerine düşen edimleri ifa etmeyip, müvekkiline ödemesi gereken meblağları ödemekten imtina ettiğini, davalının müvekkili şirkete borcu olduğunu bildiği halde, borcunu ödememek ve zaman kazanmak adına cari hesap / fatura alacağına istinaden açmış oldukları ----- esas sayılı dosyalarında başlattıkları icra takiplerine itiraz ederek takiplerin durduğunu, bu nedenle; davalının ----- esas sayılı dosyaları ile yapılan itirazının iptali ile takibin devamını, davalının alacak oranının %20'si oranında icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilerek, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle işbu davada görevli Mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi olduğundan, görev yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, makine kira sözleşmesine istinaden davacı tarafından hizmet verilmesi gerekirken, davacının işbu edimleri yerine getirmediğini, işbu edimi yerine getirdiğinden bahisle müvekkili şirkete fatura edilmişse de müvekkili şirket tarafından cevap dilekçesi ekinde sunulan faturalarda da görüleceği üzere, müvekkilinin iade faturası keserek davacıya iade ettiğini, davacının fatura bedel içeriğinin yapıldığını ispatlamak zorunda olduğunu,

davacının dava dilekçesinde fatura içerikleri işlerin yapıldığına dair hiçbir delil de sunmadığını, tüm bu nedenlerle; haksız ve mesnetsiz davanın reddini, davacının %20'den az olmamak üzere haksız takip tazminatı ödemeye mahkum edilerek, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava; ----- esas sayılı dosyalarına davalının yaptığı itirazın iptali davasıdır.Davacı vekili; davacı ile davalı arasında ticari bir ilişkinin bulunduğunu, davalının üzerine düşen edimleri ifa etmeyip borcunu ödemediğini, alacağın tahsili için yapılan icra takiplerine itiraz ettiğini beyan ederek, itirazların iptalini dava ve talep etmiştir.Davalı vekili ise;

öncelikle davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddini, aksi halde taraflar arasında makine kiralama sözleşmesi bulunduğunu, davacının hizmeti gereği gibi yerine getirmediğini, bu nedenle kendilerine gönderilen faturaları iade ettiklerini beyan ederek davanın reddini istemiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş,

hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış,------ esas ve ----esas sayılı icra dosyaları ---- üzerinden dosya içerisine alınıp incelenmiş, ------- tarafların ------ kayıtları celp edilmiş, ------ tarafların ticari sicil kayıtları dosya arasına alınmış, bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Taraflar arasında kira sözleşmesi ile birlikte yazılı olmayan hizmet sözleşmesi de bulunduğu, davacı vekilinin, davacının kiralama dışında, kiraladığı makinelerin bakım ve onarım işlerini de yürüttüğünü beyan ettiği, bu suretle temel ilişkinin salt kira sözleşmesi olmadığı,

davanın cari hesaba dayalı fatura alacağı iddiasından kaynaklandığı ve mahkememizin görevli olduğu anlaşılmakla, görev itirazının reddine karar verilmiştir.Taraflar arasında makine kiralama ve hizmet sözleşmesi bulunduğu noktasında uyuşmazlık bulunmayıp, uyuşmazlığın; davalının kiralamaya konu malın teslim edilmediği yönünde bir itirazının olmadığı, cevap dilekçesine göre; makinelere ilişkin hizmetlerin yerine getirilmediği iddiası bulunduğu anlaşılmakla; davacının hizmet sözleşmesi kapsamında üzerine düşen edimleri yerine getirip getirmediği, bu kapsamda davacının davalıdan cari ilişki nedeniyle faturaya dayalı alacağının olup olmadığı,

var ise miktarı, bu kapsamda itirazın iptali ve icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.İtirazın iptaline konu ------sayılı dosyasının yapılan incelemesinde; takibin alacaklısının davacı, borçlusunun davalı olduğu, takibin ------ tarihleri arasındaki cari hesaba istinaden 33.823,00-TL üzerinden başlatıldığı anlaşılmıştır.

İtirazın iptaline konu------- esas sayılı dosyasının yapılan incelemesinde; takibin alacaklısının davacı, borçlusunun davalı olduğu, takibin 31/03/2022 tarihli faturaya istinaden 5.711,20-TL üzerinden başlatıldığı anlaşılmıştır.Tanık -----Ben davalı şirkette 2016 yılından beri çalışmaktayım. Ben davalı şirkette mekanik tesisat ustasıyım. Ben işe girdiğimden beri de davacı şirket ile birlikte iş yapmaktadırlar. Davacı firmadan makina almaktadırlar.

Davacı firma ------- kiralama yapan firmadır. Davalı firma da davacı firma da -------- kiralamıştır. Bildiğim kadarıyla 2021'in 10. Ayında kiralama yapıldı. 2022'nin 1. Ayı kira sözleşmesinin bittiğini biliyorum. Bahsettiğim tarih aralığında çeşitli uzunluklara haiz 3-4 adet ---------- kiralandı. Uzunluğuna göre değişmekle birlikte aylık 3250 TL ila 5500 TL arasında kira bedeline anlaşıldığını biliyorum.

Ben araçların davalı firmaya tesliminde teslim alan ve teslim eden olarak imza atmışlığım vardır. Taraflar arasında bir fatura düzenlenip düzenlenmediği konusunda bilgim yoktur, bu işe muhasebe birimi bakmaktadır. Bizim işimiz gereğince yükseklik önem arz etmektedir. Bildiğim kadarıyla biz 14+2 metrekare -------- istememize rağmen davacı 12+2 iki adet araç gönderdi. Bu araçlar 3-4 gün sonra geri iade edildi. Onların yerine tekrar istenilen uzunlukta asansör gönderildi.

Bizim sektörde eğer makina uygun olarak gönderilmemişse, yanlış gelmişse ay sonunda makinanın çalışamadığı günler kira bedelinden veya süresinden mahsup edilir. Bildiklerim bundan ibarettir.

Tanıklık ücreti talebim yoktur" şeklinde beyanda bulunmuştur.TTK'nın 83-85.maddeleri ile HMK 222.maddesi uyarınca tarafların tüm yasal ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.Bilirkişinin 27/04/2023 tarihli kök raporunda özetle; "...Davacı ve davalı tarafın incelenen ticari defterlerine göre. 30.03.2022 takip tarihi

itibariyle davacının davalıdan 33.823,00 TL alacağı bulunduğu ile ilgili her iki tarafın ticari defterleri birbirini teyit ettiği görüldüğünden, davacının davalıdan 30.03.2022 takip tarihi itibariyle 30.823,00 TL tutarınca alacağının bulunduğu, davacı taraf takipten önce faiz istemediğinden, bu konuda değerlendirme yapmaya gerek bulunmadığı, tarafların masraf, inkâr tazminatı, vekâlet ücreti ve benzeri diğer taleplerinin sayın

mahkemenizin takdirleri içinde kaldığı..." şeklinde kanaat bildirdiği görülmüştür.Bilirkişinin,------sayılı dosyası yönünden ve davalı vekilinin itirazında belirttiği iade faturaları yönünden inceleme ve değerlendirmede bulunmadığı anlaşılmakla, bu yöndeki eksikliklerin giderilmesi amacıyla ek rapor tanzimi için dosya aynı bilirkişiye tevdii edilmiştir.Bilirkişinin 27/04/2023 tarihli kök raporunda özetle; "...Kök raporda açıklandığı üzere ve her iki tarafın birbirini teyit eden ticari defterlerine göre; davacı tarafın davalıdan takip tarihi ( 30.03.2022 ) itibariyle davalıdan 39.534,20-TL tutarında alacağının bulunduğu görülmekle birlikte;

davacı taraf takipte 33.823,00-TL asıl alacak talebinde bulunduğundan, davacının bu talebi ile bağlı olduğu ve davacının ancak bu tutarı isteyebileceği kanaati edinilmiştir. Her iki takibin de ayrı takipler olduğu düşünülse bile; davacı taraf aynı gün ve aynı

miktarda takip başlattığından, takiplerden birisinin mükerrer olduğu, hangisinin iptalinin gerektiği konusunda takdir ve yorum tamamen Sayın Mahkemenindir. Davalı şirket vekilinin beyan ettiği iade faturaları açısından yapılan değerlendirme: Davacı şirketin ticari defterlerine göre; davalı şirketin düzenlediği ------- tutarındaki iade faturaları her iki tarafın ticari defterlerinde kayıt altına alındığından, davalı tarafın bu yönde itirazının yerinde olmadığı kanaati edinilmiştir. Yukarıdaki tablodan görüldüğü üzere; tarafların BA ve BS bildirimleri de birbirini teyit

etmektedir. Hatta davacı taraf 2022 yılında KDV hariç 61.955,00 TL tutarında mal satım bildiriminde bulunmasına rağmen, davalı taraf 2022 yılında 70.440,00 TL tutarında mal alım bildiriminde bulunmuştur. Yukarıda detayı verilen tespit ve değerlendirmelere göre; davacı tarafın davalıdan

30.03.2022 takip tarihi itibariyle 33.823,00-TL tutarınca alacağının bulunduğu, davacı taraf aynı gün ve aynı miktarda takip başlattığından, takiplerden birisinin mükerrer olduğu, hangisinin iptalinin gerektiği konusunda takdir ve yorumun tamamen Sayın

Mahkemeye ait olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır..." şeklinde kanaat bildirdiği görülmüştür.

Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi).İspat yüküne ilişkin bu genel kural, itirazın iptali davaları için de geçerlidir. Yani, itirazın iptali davalarında da ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır.

Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.Faturanın delil olarak kullanılabilmesi için taraflar arasında sözleşmenin bulunması gerekir. Fatura sözleşmenin ifası yönelik belge hükmündedir. Sözleşmenin kurulmasına yönelik fatura ispat kulfeti açısından sonuç dogurmaz. Taraflar arasında akdi ilişki bulunduğunun ispat kulfeti davacı taraftadır.

Davacı sözleşmenin bulduğunu ve faturaya konu malın davalıya teslim edildiğini ispat etmesi gerekir. Taraflar arasında sözleşme iliskisi yoksa fatura ispat külfeti açısından sonuç dogurmaz. Ayrıca faturanın usulüne uygun olarak tebliğ edildiği davacı tarafca ispatlanması gerekir.

Mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtları ile ----- formları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda; tarafların cari hesap kayıtlarının ------ sayılı dosyasına konu edilen ----- fatura dışında uyumlu olduğu,----- kayıtlarına göre; davacının ---- kaydı ile davalının---- kaydının 47.566,66-TL olarak, davacının ----- kaydı ile davalının ------ kaydının ise 70.440,00-TL olarak uyumlu olduğu,

bu suretle davacının, davalı ile arasındaki ticari ilişkiyi ve alacağını yöntemince ispat ettiği, davalı tanığının 14+2 metrekare ---------- yerine 12+2 ---------- gönderildiğini ancak 3-4 gün sonra bunların iade edildiğini ve istenilen uzunlukta asansör gönderildiği şeklinde beyanı var ise de, davalı vekilinin cevap dilekçesinde "makina uygun olarak gönderilmemişse ay sonunda makinanın çalışamadığı günler kira bedelinden düşülür" şeklinde bir savunmada bulunmadığı, davalının dosyaya konu borcun sona erdiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve delil sunmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiştir.

İtirazın iptali davalarında davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması şarttır. Dosyaya konu alacağın cari hesap ilişkisi/faturaya dayanması sebebiyle alacağın likit ve davalının haksız olduğu anlaşıldığından, hükmedilen asıl alacak miktarı üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: