İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/398 K.2023/1075

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/398 ESAS

KARAR NO:2023/1075

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 25.05.2022

KARAR TARİHİ: 26.12.2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ----- tarihinde iki adet---- akdedildiği, işbu sözleşmelerden birincisi ile davacı şirketin ----imal ederek davalıya teslim etmesi, ikincisi ile de -------- ürünü imal ederek davalıya teslim etmesi ve davalının buna karşılık en geç 15 iş günü içerisinde sözleşme bedellerini nakit olarak ödemesi hususlarının kararlaştırıldığı, davacı şirket ile davalı arasında bahse konu sözleşmeler öncesinde bir adet daha iş yapıldığı ve malların teslim edilmesinden sonra ödemesi de yapılmış olduğu,

davacı tarafından yukarıda anılan sözleşmeler ile belirlenen ürünlerin dikiminin yapılarak davalıya teslim edildiği ve davalıya ----- tutarlı fatura kesilerek davalıya gönderildiği ve alacaklar cari hesaba da işlenmiş olduğu, davalı şirket ise sözleşme ile kararlaştırılan bedellerin davacı şirkete ödemediği, davacı şirket yetkilisi tarafından davalı şirkete yetkililerin aranması üzerine -------açıklamasıyla davacıya 30.000,00-TL ödeme yapıldığı, kalan bakiye bedel ise davalı şirket tarafından ödenmediği ve cari hesap ekstresinde 34.184,32-TL borçlu kalındığı,

kısmi ödeme sonrasında taraflar arasında yapılan görüşmelerde davalı şirket davacıya başkaca borcunun olmadığını bu sebeple herhangi bir ödeme yapmayacağını bildirdiği, bu doğrultuda tarafınca sözleşme ile kararlaştırılan ödeme vadesinin geçmiş olmasından ötürü temerrüde düşen borçlu aleyhinde------ sayılı dosvasında ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından ise icra takibine haksız olarak itiraz edildiğini ve takibinin durduğunu, yukarıda izah olunan gerekçelerle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile,

--------sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, borçlunun asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında ------ tarihinde iki adet model ürün için ----- akdedildiği işin ölçüleri, nitelikleri ve tabloları davacı şirkete izah edildiği ve yazılı olarak kararlaştırıldığı, davacı belirtilen ölçü tablolarına uygun ürünler üretmemiş ve bunun üzerine davalının işi teslim edeceği ---- ----- firması tarafından davalı hakkında davacının kusurlu eylemleri neticesinde --- uygulandığı,

ekte sunulacağı üzere --------, davalı şirket arasındaki yazışmalarda, modelin üretiminde ölçüm sonuçları neticesinde özellikle kol boylarında gelen eksi ölçüler ve cep yerleşiminde +3 cm gibi ---------- dışı ölçülerin olduğunu bu sebeple söz konusu ürünleri satamayacağını düşündüğünden ürünleri kabul etmeyeceğini bildirerek davalı şirkete indirim ve ceza uyguladığı, belirlenen şekle aykırı olarak malları üreten davacının kendi kusuru neticesinde davalı şirketi zarara uğratmasına rağmen ------ dosyası ile davalı aleyhinde haksız icra takibi başlatıldığı,

sözleşme konusu işin termin tarihi olan ---- tarihinde, sözleşmeye uygun bir şekilde teslim edilmesi halinde davacının hak kazanacağı ücret ------olmasına karşılık davacının sözleşme gereğince işi teslim etmesi gereken tarih olan -----tarihinde hatalı ürünleri teslim etmesi ve kusurlu eylemleri neticesinde davalı şirketi 30.000,00-TL zarara uğratarak işbu icra takibiyle alacak talep etmesinin hukuka aykırı olduğu,

davacı, takip dayanağı fason iş sözleşmesinde belirtilen iş teslim tarihinde ürünleri teslim etmemiş ve temerrüde düştüğü, temerrüde düşen davacı temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat etmedikçe sözleşmede temerrütten doğan zararlardan sorumlu olacağı, bu nedenle sözleşmedeki talimatlara uygun hareket etmeyen ve teslim tarihinde takip dayanağına konu sözleşmedeki ürünleri teslim etmeyerek davalı şirketin ------- karşı discount ödemesine neden olduğu, davacının kusurlu eylemleri nedeniyle sözleşmeden doğan bu zararı gidermekle yükümlü olmasına rağmen icra takibi yoluyla alacak talebinde bulunması TMK.

Md. 2 de düzenlenen dürüstlük kuralıyla da bağdaşmadığı, bu nedenle icra takibinde belirtilen ------- faiz alacak kalemi haksız, mesnetsiz ve hukuka aykırı olduğu, yukarıda izah olunan gerekçelerle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile davacı tarafından cari hesap sözleşmesi TTK'nın belirttiği usulde taraflar arasında düzenlenmediğinden,

itirazın iptali davasına bağlı icra takibinde dayanak olarak gösterilen cari hesap sözleşmesinin geçersizliği nedeniyle takibin iptaline buna bağlı olarak davanın icra takibinin iptali yolu ile dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, davacınım, sözleşmedeki edimleri uygun ifa etmemesi ve ürünleri teslimde temerrüde düşmesi nedeniyle icra takibinde alacak talebinin haksız ve hukuka aykırı olması nedeniyle itirazın iptali davasının reddine karar verilmesini, haksız yere başlatılan icra takibinde yer alan alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davacının kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini,

yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava;------ esas sayılı dosyasına davalının yaptığı itirazın iptali davasıdır.Davacı vekili; taraflar arasında---- tarihinde iki adet fason iş için anlaşma yapıldığını, davacı şirketin sözleşme --------- ürünü imal edip davalıya teslim etmeyi üstlendiğini, davalının da en geç 15 iş günü içerisinde sözleşme bedellerini nakit olarak ödemesi yükümlülüğü altına girdiğini, kendilerinin belirtilen şartlarda üretim ve teslim yapmalarına rağmen davalının ödemeyi eksik yaptığını, bakiye alacakları için takip başlattıklarını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini beyan ederek, itirazın iptalini istemiş; davalı vekili ise;

davacının belirtilen ölçü tablolarına uygun ürünler üretmediğini, bu nedenle kendilerinin bu ürünleri teslim ettikleri dava dışı ----- tarafından kendilerine 30.000,00-TL discount ve dekont indirim ve ceza uygulandığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasına geçilmiş, tanıklar dinlenmiş,

bilirkişi raporu alınarak dava sonuçlandırılmıştır.Davacı ve davalı arasında ------- tarihinde iki model için fason iş sözleşmesi yapıldığı konusunda ihtilaf bulunmadığı; taraflar arasında uyuşmazlığın; davacının sözleşmeden kaynaklanan üretimi süresinde ve gereği gibi yapıp yapmadığı, ayıplı ifa olup olmadığı, var ise davalının süresinde ve usulüne uygun ayıp ihbarında bulunup bulunmadığı, davacının sözleşme kapsamında davalıdan alacağı olup olmadığı, var ise miktarı, bu kapsamda itirazın iptali ve icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.

İtirazın iptali istemine konu, ------takip dosyasının incelenmesinde; başlatılan takibin alacaklısının davacı, borçlusunun davalı olduğu; takibin --- tarihli sözleşme ve faturaya istinaden cari hesaba dayalı ----- işlemiş faiz olmak üzere toplam 35.690,30-TL'nin tahsiline yönelik genel haciz yoluyla yapılan icra takibi olduğu, davanın ------ üzerinden açıldığı anlaşılmıştır.Tanık ---- beyanında. "Ben----- şirketinin pazarlama departmanında müşteri temsilcisi olarak çalışırım.

Siparişleri ben alırım. Ben ----- firma ile ilk iletişime geçen kişiyim. Süreci de ben takip ettim. Bize istedikleri ürünü ve ölçülerini belirttiler. Biz bunun üzerine üretim hanede numune diktik. Numuneye-------- gönderdik. Onlar onay verince istedikleri adet kadar üretim yaptırmak üzere davacı ile anlaştık. Davacı hem dikim hem de kalite kontrol yapacaktı. Kendilerine onaylanan numuneyi gönderdik. Dikimi yaptılar.

Dikimden sonra ---- ile bizim firmamız arasında aracı olan ----- kontrol elemanları gidip kontrol yaptılar. Onay verince biz yükleme yaptık ve malları gönderdik. Ancak -------ürünün cep yeri ve ölçülerini beğenmeyip yanlış buldu. Bize biz bu ürünü alırız ancak reklamasyon keseriz dediler. Ücretimizden kesinti yaptılar. Bizde bunu davacı firmaya yansıttık. Yani sonuç olarak bizim firmamızın ilk ürettiği numune ile davacının yaptığı üretim birbirinden farklıdır.

Bu farklılığı aracı firma da fark edememiş. ----- firması, firmamıza %35 oranında kesinti yapmıştır. Ben karşı tarafa kesilen faturanın ne zaman kesildiğini bilmiyorum. Biz üretilenlerin arasından defolu olanları kendimiz ayırdık.

Bunlar halen bizdedir" şeklinde beyanda bulunmuştur.Taraf şirketlerin-------- kayıtları getirtilmiş, dosya, tarafların defter ve belgelerinin incelenmesi için Mali Müşavir bilirkişiye tevdii edilmiştir.Mali Müşavir bilirkişinin ---- tarihli raporunda özetle;

"...her iki tarafın raporun 4.a. bölümünde ------ yıllarına ilişkin ticari defteri incelenmiş olup, ticari defterlerin açılış ve kapanış onayları ile GİB onaylı Yevmiye ve Defter-i kebir e-defter beratlarının T.T.K’ nu ve V.U.K’ nu hükümlerine göre süresinde ve usulüne tutulduğu görülmüştür... karşılaştırmalı olarak incelenen defterler kayıtlarında, davacının ----- takip tarihi itibariyle davalı açık hesabından ----- alacaklı gözüktüğü, davalı şirketin de kendi ticari defter kayıtlarında davacı açık hesabında ----- tutarında borçlu gözüktüğü, her iki tarafın defter kayıtlarının birbirleriyle uyumlu olduğu,

raporun ---- bölümünde incelenen---- formlarında; davacının 2021 yılında davalı şirkete 2 adet fatura karşılığı toplamda KDV HARİÇ 85.765,00 TL “satış” yaptığını, davalı tarafın da aynı yıl davacıdan 2 adet fatura karşılığı toplamda KDV HARİÇ 85.765,00 TL tutarında “alım” yaptığını bağlı bulunduğu vergi dairesi müdürlüğüne bildirdiği, ---- formları karşılaştırıldığında da herhangi bir uyumsuzluk bulunmadığı, bildirime konu faturaların tarafların kendi ticari defterler kayıtlarında borç/alacak (lehine, aleyhine) kaydedilen faturalarından ibaret olduğu tespit edilmiştir.

Hiç kimsenin başkasına ait faturayı sebepsiz yere kendi defterlerine kendi borcu olarak yazmayacağı, “alım” olarak kendi aleyhine vergi dairesine beyan etmeyeceğinden işbu faturalar içeriği malların davalı şirkete teslimine ilişkin karinelerin oluştuğu, bu kez ispat yükünün davalı şirkete geçtiği, davalının işbu hizmeti almadığını veya fatura bedelinin tamamını ödediğini ispat etmesi gerektiği değerlendirilmiştir..." şeklinde görüş bildirdiği görülmüştür.

Dosya Tekstil Mühendisi bilirkişiye tevdii edilmiştir.Bilirkişinin ------ tarihli raporunda özetle; "...Taraflar arasındaki ---- tarihli fason iş sözleşmesi kapsamında anlaşmaya varılan 2 model için teslim tarihinin ---- tarihi olduğu, ------- göre model teslim tarihinin ---- tarihi olduğu, sözleşmeye göre modellerin tesliminde 11 günlük gecikme olduğu, davalı ----- tarihlerinde yazışmalar olduğu, yazışma içeriklerinde ----modellerinden, model ölçülerinde bir takım ölçü hataları/eksikliklerin olduğu ve ölçü eksikliklerinin düzeltileceği, indirim oranlarından bahsedilmiş ise de mallarda hata/kusur olup olmadığı yönünde kanaat oluşmadığı,

dosya kapsamı belge/bilgi dahilinde ispata muhtaç olduğu; dosya eki yazışmalar davalı ve 3.şahıs alıcı firma arasında geçtiği, yazışma içeriklerinde davacı tarafa mallarda hata/kusur, ölçü hatası vb.. olup olmadığı bildirimde bulunulduğuna dair bilgi tespit edilemediği..." şeklinde görüş bildirdiği görülmüştür.Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur ------.İspat yüküne ilişkin bu genel kural, itirazın iptali davaları için de geçerlidir.

Yani, itirazın iptali davalarında da ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.Tüm dosya kapsamına göre.

Mali Müşavir bilirkişi raporundan anlaşıldığı üzere, karşılaştırmalı olarak incelenen defterler kayıtlarında, davacının 19.03.2022 takip tarihi itibariyle davalı açık hesabından 34.184,32 TL alacaklı gözüktüğü, davalı şirketin de kenditicari defter kayıtlarında davacı açık hesabında 34.184,32 TL tutarında borçlu gözüktüğü, her iki tarafın defter kayıtlarının birbirleriyle uyumlu olduğu,

---- formlarına göre, davacının --- yılında davalı şirkete 2 adet fatura karşılığı toplamda KDV hariç 85.765,00-TL “satış” yaptığını, davalı tarafın da aynı yıl davacıdan 2 adet fatura karşılığı toplamda KDV hariç 85.765,00-TL tutarında “alım” yaptığını bağlı bulunduğu vergi dairesi müdürlüğüne bildirdiği, ------ bildirim formları arasında da herhangi bir uyumsuzluk bulunmadığı, bu suretle davacının aradaki ticari ilişkiyi ve mal teslimini ispat ettiği; davalının cari hesaba konu faturaları ticari defterlerine kaydedip ----- formunda bildirdikten sonra usulüne uygun bir ayıp ihbarında bulunmadığı,

bu aşamada artık ayıbı ve ayıptan kaynaklı indirim iddiasını ileri süremeyeceği kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiş, likit olan alacağa yapılan itiraz nedeniyle davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: