İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/434 K.2024/859

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/434

KARAR NO : 2024/859

DAVA

İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/06/2022

KARAR TARİHİ : 15/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı Şirket ile 02.01.2019 tarihinde müvekkili şirket arasında ---- Hastanesi Yeniden Yapım İşi Faz-1 İmalatları Kapsamında Yaşam Hatları Sisteminin Temini ve Montaj İşleri Altyüklenici Sözleşmelerinin imza edildiğini, sözleşme kapsamında talep edilen nakit teminat ve teminat mektuplarının müvekkili şirket tarafından davalı şirkete sözleşmelerin 15. Ve devamı maddeleri uyarınca teslim edilmiş olduğunu, müvekkili şirketin işbu sözleşmeler uyarınca üzerine düşen yaşam hattı montajı işlerini ve sözleşme konusu işleri eksiksiz ve kusursuz olarak tamamlamış ve bunun neticesinde sözleşmeler kapsamınd----için kesin kabul 15/06/2019 tarihinde,

--- için geçici kabul de 12/04/2019 tarihinde yapılmış olduğunu, nitekim ---- Hastanesi de ---- Eğitim ve Araştırma Hastanesinin de icra takibinin yapıldığı ve hatta ihtarnamenin keşide edildiği tarihten çok önceki bir tarihte faaliyete geçmiş ve hali hazırda da çalışmakta olduğunu, müvekkili şirketin sözleşmeler kapsamında üzerine düşen işi eksiksiz ve kusursuz olarak tamamladığını ve ayrıca ---- için kesin kabulün, ---- için geçici kabulün de yapıldığı dikkate alındığında davalı nezdinde bulunan müvekkili şirket tarafından verilmiş nakit teminatın 15.1 maddesi uyarınca iadesi gerekmekte olduğunu,

zira nakit teminatın davalı Şirket nezdinde tutulmasını gerektiren işin müvekkili şirketi tarafından yapılmaması veya geçici veya kesin kabulün yapılmamış olması veya teminatın tutulmasını gerektiren başkaca hallerin de söz konusu olmadığını, hal böyle iken davalı şirket tarafından sözleşme kapsamında müvekkili şirketin hak edişlerinden kesilmek suretiyle alınan nakit teminatların müvekkil şirkete iade edilmemesi nedeniyle davalı şirkete ----- Noterliğinden 29/09/2021 tarihinde, ----- yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek teminat mektubunun ve nakit teminatın iadesi talep edildiğini,

ancak davalı şirket tarafından nakit teminatın iade edilmemesi nedeniyle ---- İcra Müdürlüğü ----- Esas sayılı dosya ile ---- Hastanesi Sözleşmesi ve ----- Hastanesi Sözleşmesi için toplamda 1.484,93 EURO nakit teminatın 12.04.2019 tarihinden itibaren takip tarihine kadar işleyen 646,72-EUR faizi ile tahsili için icra takibine başlanmış olduğunu, davalı şirketin haksız olarak icra takibine ve borca itiraz etmesi üzerine ticari davalarda dava şartı kapsamında zorunlu arabuluculuk başvurusu yapıldığını,

arabulucu nezdinde anlaşma sağlanamaması üzerine anlaşama tutanağı düzenlenmiş olduğunu belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile davalının vaki itirazının iptaline, takibin devamına ve davalının %20'den az olmamak üzere icra ve inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davacı arasında müvekkili şirketin kamu ihaleleri kapsamında yapımını üstlenmiş olduğu ---- Hastanesi ile ----- Hastanesi yeniden yapım işleri kapsamında "Faz-1Yaşam Hatları Sisteminin Temini ve Montaj İşlerinin" davacı tarafından üstlenilmesi için ayrı ayrı sözleşme akdedilmiş olduğunu, sözleşmelerin ifası kapsamında ve süreç içerisinde müvekkili firmanın uğrayacağı muhtemel zararların tazminin temini açısından anılı sözleşmelerin 15.1 maddesi uyarınca davacı tarafın hak edişlerinden mahsup edilmek üzere nakit teminat kesintileri yapılmış olduğunu,

anılı sözleşmelerin 3.1 maddesine göre her iki proje için de sözleşmenin konusu ve kapsamını davacı tarafın "yaşam hatları sisteminin temini ve montaj işlerinin sözleşme eklerinde ve teknik şartnamede belirtilen usullere göre malzemeli işçilik olarak yapılması, yapım yöntemlerinin, kalite dosyalarının, malzeme onay dokümanlarının ve dokümanların tümünün Proje Müellifine ve/veya müşavire ve/veya işverene (-) onaylatılacak hale getirilmesi,

taahhüt konusu işler" olarak belirlenmiş olduğunu, her ne kadar davacı taraf dava dilekçesinde sözleşme konusu işin tam ve eksiksiz olarak yerine getirildiğini iddia etse de sözleşmenin 3.1 maddesinde de açıkça görüleceği üzere davacının üstlendiği işin, müşavir firma ve/veya T.C.---- Valiliği ----- Proje Koordinasyon Birimi (İşveren idare) tarafından onaylanmış şekilde tesliminin gerekmekte olduğunu, huzurdaki davada da işin yapıldığını, işverene teslim edildiğininin ispat külfetinin davacı firma üzerinde olduğunu, davacı firmanın bu iddiasını ve talebini müşavir ve/veya işveren tarafından onaylanmış belgelerle ispat etmesi gerektiğini,

davalının bu yükümlülüğünü, sözleşmenin asli unsuru olup bu yükümlülüğün yerine getirilip getirilmediğinin huzurdaki davada başlıca araştırılması gerekilen hususlardan biri olduğunu, sözleşmelerin 15.1 Nakit Teminat başlıklı maddesinde, nakit teminatın iade halleri açıkça belirlendiğini, davacı tarafın SGK'dan ilişiksiz belgesi alıp müvekkil firmaya ibraz etmemiş olup bu nedenle nakit teminatın iade koşullarının henüz gerçekleşmemiş olduğunu,

bununla birlikte taraflar arasında akdedilen sözleşmenin eser sözleşmesi niteliğinde olup işin sözleşmeye uygun ve zamanında ifa edildiğinin yükümlülüğü de davacı firma üzerinde olup davacı firma söz konusu ispat yükümlülüğünü yerine getirirken sözleşmede belirtilen hükümlere ve HMK uyarınca düzenlenmiş senetle ispat yükümlülüğüne riayet etmekle yükümlü olduğunu, bu kapsamda davacının dava dilekçesinin ekinde sunmuş olduğu ve huzurdaki dava ile bir ilgisi bulunmayan belgelerin mahkemece dikkate alınmamasını talep ettiklerini, son olarak davacının işlemiş faiz talebi, faiz oranı ve türünün de hatalı olduğunu,

borcun varlığını kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dosya kapsamında davacının davalıyı takip tarihinden önce temerrüde düşürdüğüne dair ihtarname veya başkaca bir belge bulunmadığından temerrüdün, takip tarihi itibariyle gerçekleştiğinin kabul edilmesi gerektiğini, temerrüt gerçekleşmeden faiz talep edilemeyeceğinden cihetle davacının işlemiş faiz talebinin reddinin gerekmekte olduğunu belirterek, davanın reddine, davacı aleyhine en az %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, sözleşme kapsamında verilen teminatın iadesi istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK 67 vd. maddeleri gereğince iptali talebine ilişkindir.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, ----İcra Dairesinin ---- Esas sayılı İcra Dosyası UYAP üzerinden celp edilerek dosya içerisine alınıp incelenmiş, SGK'dan davacı ile ilgili borcu olup olmadığına dair belgeler celp edilmiş, 13.11.2023 tarihli bilirkişi heyet raporu ve 01.06.2024 tarihli bilirkişi heyet ek raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.

İtirazın iptali istemine konu, ---.İcra Müdürlüğünün ---- Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; 28.01.2022 tarihinde başlatılan takibin alacaklısının mahkememiz dosyası davacısı, borçlunun davalı olduğu; takibin 2.131,65 Euro toplam alacağın tahsiline yönelik yapılan icra takibi olduğu; ödeme emrinin borçluya 06.02.2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 08.02.2022 tarihli borca ve fer'ilerine yönelik itiraz dilekçeleri sundukları, dilekçenin davacı tarafa tebliğine ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı, davanın 08.06.2022 tarihinde 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde 2.131,65-EUR x 17,87-TL =38.092,58-TL alacak üzerinden açıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi heyetinin 13.11.2023 tarihli raporunda özetle, "Tarafların incelenen Ticari Defter Kayıtlarının, gerek C/H Kayıtları yönünden, gerekse Davaya konu Teminat Bakiye tutarları(1.484,93 €- 1.481,18 €- 3,81 € Kur Farkı Kaynaklı Fark) yönünden Mutabık oldukları tespit edildiği,

davacı şirket hakkedişlerinden davalı şirket tarafından kesilen nakit teminat kesintisi toplam tutarı 1.481,18.-Euro olarak hesaplandığını, taraflar arasında imzalanan ---- Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yeniden Yapımı İşi -Faz-I İmalatları Kapsamında Yaşam Hatları Sisteminin Temini ve Montaj işleri ve ----- Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yeniden Yapımı İşi - Faz-I İmalatları Kapsamında Yaşam Hatları Sisteminin Temini ve Montaj işleri'nin 15.1 maddesi ve devamı 20.maddesinde açıklanmış olduğu üzere, davacı tarafından yapılan işler, geçici kabul, kesin kabul işlemleri neticesinde davalı iş sahibine teslim edildiğini,

her iki işe ait olmak üzere de SGK'dan borcu bulunmadığına dair resmi yazıda, alt yüklenici davacı şirketin SGK alacağı borcu yoktur belgesini ibraz ettiğini, açıklanan bu nedenlerle, alt yüklenici davacı şirketin, davalı şirketten takip tarihi itibarıyla gerçek alacağı 1.481,18.-Euro olduğu sonuç ve kanaatine varıldığını, takip tarihindeki ---- Efektif Satış Kuruna göre bu miktarın Türk Lirası karşılığı: 1.481,18.-Euro x 13.4111 TL/Euro = 19.864.25 TL olduğu," yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.

Bilirkişi heyetinin 01.06.2024 tarihli ek raporunda özetle, "13.11.2023 tarihli raporlarında açıklanan hesaplamayı değiştirecek bir husus bulunmadığı" yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Davacı alt yüklenici --- ile davalı işveren yüklenici ---- arasında düzenlenen 02.01.2019 tarihli ----- Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yeniden Yapım İşi, 1. Faz İnşaat İşleri Kapsamında «Yasam Hatları Sisteminin Temini ve Montaj İsleri” sözleşmesi akdedilmiştir.Sözleşmemenin 15.1 maddesi Nakit Teminat başlığında “Yüklenici tarafından alt yükleniciye düzenlenecek her hak ediş tutarı üzerinden %5 oranında nakit teminat kesintisi yapılacaktır.

Nakit teminat... ana sözleşmedeki usul ve şartlara tabi olarak, yüklenici ile işveren arasında yapılacak Faz:1 geçici kabulünün tamamlanmasını müteakip herhangi bir sorunun söz konusu olmadığının tespiti ve/veya işbu sözleşmeden doğan her türlü ihtilafın sonuçlanmasından sonra sözleşmenin 20.maddesindeki koşullar sağlandığında, teminatın sözleşmeye göre yüklenici tarafından kısmen veya tamamen tutulmasını gerektiren başkaca haller bulunmadığı takdirde alt yüklenicinin SGK alacağı borcu yoktur belgesini ibraz etmesi üzerine iade edilecektir.

Ancak iş bu sözleşme kapsamında 3. şahıslara veya alt yüklenicinin personelinin veya sair kişilerin açmış olduğu davalar veya bu nedenle herhangi bir ihtilafın vukuu bulması halinde yüklenici nakit teminatı ve ihtilafın tüm hukuki vecibeleri ile ortadan kalkması halinde alt yükleniciye iade edecektir.” şeklinde,20. maddesi İşin Kabul başlığında “ ...İşin geçici kabulü,

işin yüklenici ve işveren ile müşavir arasında geçici kabul tutanağının düzenlenmesini müteakip 15 gün içerisinde yüklenici ile alt yüklenici arasında ilgili taraflarca teşkil edilecek heyet geçici bir tutanak ile yapacaklardır.'' şeklinde düzenlendiği görülmüştür.21. maddesinde. Kesin teminatın süresini içermektedir.Taraflar arasında söz konusu işlere ilişkin olarak geçici ve kesin kabul tutanakları tanzim edilmiştir;

----- Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yeniden Yapımı İşi - Faz-I İmalatları Kapsamında Yaşam Hatları Sisteminin Temini ve Montaj işleri ait Geçici Kabul Tutanağı 12.04.2019 itibar tarihli olarak imzalanmıştır. Söz konusu işe ait Kesin Kabul Tutanağı 15.06.2019 tarihinde imzalanmıştır.

---- Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yeniden Yapımı İşi - Faz-I İmalatları Kapsamında Yaşam Hatları Sisteminin Temini ve Montaj işleri ait Kesin Kabul Tutanağı 15.06.2019 itibar tarihli olarak imzalanmıştır. Söz konusu işe ait Geçici Kabul Tutanağı dosyaya sunulmamıştır.

Davacı tarafça sözleşme gereği yapılan işler olan ----- Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve ----- Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yeniden Yapım İşi Faz-1' e ait sözleşmeleri 8.2. maddesinde “Altyüklenici işin tamamını sözleşmede belirtilen sürede veya sözleşmeye göre verilen süre uzatımı sonunda tamamlayamadığı takdirde beher gecikme günü için 2.000,00TL kesin gecikme cezası ödeyecektir.” Hükmüne yer verilmiştir.Taraflar arasında akdedilen iş sözleşmelerine ilişkin işlere ait yapılan ve fotokopi örnekleri dosyaya sunulan hakedişlerde;

----- Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yeniden Yapımı İşi - Faz-I İmalatları Kapsamında Yaşam Hatları Sisteminin Temini ve Montaj işleri ait 20.04.2019 onay tarihli Kesin Hakediş raporunda, davacı şirket hakkedişinden 758.1 1.-Euro tutarında Nakit Teminat Kesintisi yapılmıştır.

----- Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yeniden Yapımı İşi - Faz-I İmalatları Kapsamında Yaşam Hatları Sisteminin Temini ve Montaj işleri ait 29.03.2019 onay tarihli Hakediş raporunda, davacı şirket hakkedişinden 723.07.-Euro tutarında Nakit Teminat Kesintisi yapılmıştır.Hakedişlerde, nakit teminat kesintisi haricinde de herhangi bir gecikme cezasına ait kesinti de yer almamaktadır.

Bir başka anlatımla, her iki işe ait işi teslim süreleri 28.02.2019 tarihi olarak belirlenmiştir. Her iki işe ait hakediş raporları işlerin teslim süreleri olan 28.02.2019 tarihinden sonraki 29.03.2019 ve 20.04.2019 tarihlerinde tanzim edilmiş ve davaya konu edilen nakit teminat kesintileri de bu hakedişlerde yer alıp, işin gecikmesine ait sözleşmede yer alan 8.2. Maddesi uyarınca da bir hesaplamaya yer verilmemiştir.

Açıklanan bu nedenle ve davalı tarafından davacıya işin gecikmesine ve gecikme cezası kesileceğine ilişkin bir bildirim yapıldığına dair bir bilgi ve belge dosya kapsamına sunulmamıştır.

Böylece, davacı hakkedişlerinden toplam Nakit Teminat Kesintisi tutarı (758.11+723.07)=1.481.18 Euro'dur.

Dosyaya davacı vekilinin 30.05.2023 dilekçesi ekinde sunulan, SGK Başkanlığı, ---- SGK İl Müdürlüğü, ---- Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürlü ---- sayılı yazısına göre; ---- Türkiye genelinde yapılan araştırmalarda Kurumumuza 28.01.2022 tarihi itibarıyla yasal ödeme süresi geçiş borcunun bulunmadığı, şeklinde açıklanmıştır.

Dava dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile tarafların ticari defterlerindeki kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucuna göre; yukarıda yapılan açıklamalar sonucunda, davacı şirket hakkedişlerinden davalı şirket tarafından kesilen nakit teminat kesintisi toplam tutarı 1.481.18 Euro olarak hesaplanmıştır.

Taraflar arasında imzalanan ----- Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yeniden Yapımı İşi - Faz-I İmalatları Kapsamında Yaşam Hatları Sisteminin Temini ve Montaj işleri ve ----- Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yeniden Yapımı İşi - Faz-I İmalatları Kapsamında Yaşam Hatları Sisteminin Temini ve Montaj işleri'nin 15.1 maddesi ve devamı 20.maddesinde açıklanmış olduğu üzere, davacı tarafından yapılan işler, geçici kabul, kesin kabul işlemleri neticesinde davalı iş sahibine teslim edilmiş, her iki işe ait olmak üzere de SGK'dan borcu bulunmadığına dair resmi yazıda, alt yüklenici davacı şirketin SGK alacağı borcu yoktur belgesini ibraz etmiştir.

Açıklanan bu nedenlerle, alt yüklenici davacı şirketin, davalı şirketten takip tarihi itibarıyla asıl alacağının 1.481.18 Euro olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Davacı Şirketin, davanın dayandığı takipte 646,72 EURO işlemiş faiz talebinde bulunduğu ve iş bu talebini harçlandırmak suretiyle huzurdaki davaya konu ettiği görülmüş olup, davacı alt yüklenici ---- davalı Yüklenici ----.Noterliği'nden---- sayılı olarak gönderdiği ihtarnamede.

Sözleşme kapsamında üzerine düşen işi eksiksiz ve kusursuz olarak tamamladığını ve geçici kabulün de yapıldığını dikkate alınarak muhatap nezdinde bulunan şirketleri tarafından verilen nakit teminat ve teminat mektuplarının iadesini istemiş ise de, ihtarname tebliğ belgesi dosyaya sunulmadığından ayrıca taraflar arasında temerrüt halini düzenleyen yazılı bir sözleşme bulunmadığından takip öncesi temerrüt oluştuğu davacı tarafça ispat edilememiştir.Yukarıda açıklana nedenlerle.

Davanın kısmen kabulü ile. Davalının ----.İcra Müdürlüğünün ---- Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibe 1.481,18 Euro asıl alacak üzerinden takip talebinde belirtilen şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İcra inkar tazminatı yönünden. İİK’nın 67 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmünce; icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması gerekir. Burada borçlunun kötü niyetli itiraz etmiş bulunması yasal koşullardan değildir.

İnkar tazminatı, aleyhinde yapılan icra kovuşturmasına itiraz edip duran ve işin itirazla çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı öngörülmüş bir yaptırımdır. Bunlardan ayrı, alacağın likit ve belli olması gerekir. Daha geniş bir açıklama ile borçlu tarafından alacağın gerçek miktarı belli, sabit ve belirlenmek için bütün unsurlarının bilinmesi mümkün nitelikle olması yeterlidir.

Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda değil ise, alacağın likit ve muayyen olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilemez.Eldeki davada alacak likit olduğundan davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacak olan 1.481,18 Euro'nun takip tarihindeki efektif satış kuru üzerinden hesaplanan 19.864,25-TL'nin %20'si üzerinden hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.