İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/708 K.2025/486

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/708 ESAS

KARAR NO: 2025/486

DAVA

Çek İstirdatı

DAVA TARİHİ: 16.09.2022

KARAR TARİHİ: 10.06.2025

Mahkememizde görülmekte olan Çek İstirdatı davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmaya ait dava konusu dört adet çekin kredi almak amacıyla karşı yana verildiğini karşı yanın kredi ödemeleri yapılmasına rağmen çeklerin taraflarına verilmediğini, çeklerin ------ takasa girmiş olduğunu, takasa giren çeklerin, ------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bankadan talep edildiğini, keşide edilen ihtarnameye rağmen bankadan herhangi bir cevap alınamadığını, dava konusu çek bilgilerinin;

-Keşideci ---------- tarihinde çekin takasa girdiğini, ilgili çeklerin banka tarafından taraflarına verilmediğini, takas sonrası bedellerin taraflarınca ödendiğini, çeklerin iade edilmediğini ve bu itibarla çeklere mahsus yolla alacağın tahsil edilmediğini, işbu sebeple davanın kabulünü, müvekkili firmaya ait dava konusu dört adet çekin bedellerinin, yoksun kalınan zararın, ticari faizlerinin ve diğer ferilerinin karşı yandan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan uhdesine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; alacaklar için zaman aşımı süresinin, Borçlar Kanunu 146-161.maddelerinde düzenlenmiş olduğunu, Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, her alacağın on yıllık zaman aşımına tabi olduğunu, Borçlar Kanunu'nun amir hükmü gereği on yıllık zaman aşımı dolmuş olup; davanın esastan reddi gerektiğini, dava konusu çeklerin süreçleri;

-Keşideci ---------ait çek hakkında farklı takas tarihi ile karşılıksızdır işlemi yapıldığını, -Keşideci -------------ait çekle ilgili olarak müvekkili banka sisteminde “daha önce ödenmiş çek” kaydı bulunduğundan dolayı aynı çek numarasına sahip olan çekin ödendiğini, müvekkili bankaya ibraz edilen çekin sahte olabileceğinden dolayı müşteriye iade edildiğini, -Keşideci ---------- ait çekin müşteriye muamelesiz iade edildiğini, aynı çek numarası ile farklı takas tarihi ile karşılıksızdır işlemi yapıldığını, -Keşideci ---------ait çekin müşteriye muamelesiz iade edildiğini,

davaya konu çeklerin diğer bankalarda farklı takas tarihleri ve farklı tutarlarda işlem görmesi söz konusu çeklerin sahte olma olasılığını arttırdığını ayrıca müvekkili bankadan iadesi istenen çeklerden birincisinin başka bankadan ödenmiş olması ve ikinci ve üçüncüsün de yine başka bankalardan karşılıksız işlemi yapılması, aynı çekin iki bankada olması söz konusu olmadığından müşteriye iade yapıldığını kanıtlamakta olduğunu, tüm bu nedenlerle;

hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte zaman aşımına uğramış olan alacakla ilgili açılmış olan davanın esastan reddini, yargılama harç ve giderleriyle ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava; kredi teminatı olarak davalı bankaya verildiği iddia edilen çeklerin istirdatı talebidir.Davacı vekili özetle; davacının davalı bankadan kredi kullandığını, kredinin teminatı olarak da dava konusu çeklerin davalı bankaya verildiğini, davacının krediyi zamanında ve eksiksiz olarak ödemesine rağmen çeklerin davacıya iade edilmediğini beyan ederek, çeklerin davacıya iadesini dava ve talep etmiş; davalı vekili ise;

davaya konu çeklerin diğer bankalarda farklı takas tarihleri ve farklı tutarlarda işlem görmesi söz konusu olduğundan, bu durumun çeklerin sahte olma olasılığını arttırdığını, ayrıca çeklerden birincisinin başka bankadan ödenmiş olması, ikinci ve üçüncüsün de yine başka bankalardan karşılıksız işlemi yapılması,

aynı çekin iki bankada olması söz konusu olmadığından müşteriye iade yapıldığını kanıtlamakta olduğunu beyan ederek davanın reddini istemiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, çeklerin ibraz edilip edilmediği,

ibraz edilmiş ise ödenip ödenmediği araştırılmış, kredi sözleşmesi araştırılmış, bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; dava konusu "Keşidecisi ----- tutarlı --- keşide tarihli -------- çeklerin kredi kullanmak için davalı bankaya verilmediği, verilmiş ise, davacının krediyi zamanında ve eksiksiz olarak ödeyip ödemediği, çeklerin davacıya iadesi şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır----- gelen cevaba göre.

“Keşideci-------tarihinde takas kanalıyla ibraz edilerek tahsil edildiği.

"Keşideci ------ tarafından takas kanalıyla ibraz edildiği ve karşılıksız işlemi gördüğü anlaşılmıştır.---- gelen cevaba göre; -----no.lu çekin; ----- tarihinde takas merkezine ibraz edildiği, karşılıksız işlemi gördüğü;---- nolu çekin ibraz edilmediği anlaşılmıştır.Bilirkişinin 15/01/2025 tarihli raporunda özetle; "...Keşidecisi ------ tarafından takas aracılığıyla ibraz edildiği ve karşılıksızdır işlemi sonucu ibraz eden bankada kaldığı; keşideci ------- tutarlı

---ait çek,----- tarihinde takas kanalıyla ibraz

edilerek çek tutarının tahsil edildiğinden iadesinin söz konusu olmayacağı; keşidecisi ------ ait çek -------- tarihindetakasbank kanalıyla ibraz edildiği ve karşılıksız olduğundan çekin fiziken son ibraz edende olabileceği; keşidecisi ----- tarihli, ------ ait çek hiç ibraz edilmediğinden akıbetinin tespit edilemediği..." şeklinde kanaat bildirdiği görülmüştür.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı banka arasında ------- bedelli genel kredi sözleşmesi imzalandığı, sözleşmede, dava konusu çeklerin bankaya kredi teminatı olarak verildiğine dair bir hüküm bulunmadığı,

dava konusu çeklerden ------- tarafından takas kanalı ile ----- ibraz edildiği, karşılığı olmadığından ödeme yapılmadığı; ----- bedelli çekin ------ tarafından takas kanalı ile ---- ibraz edildiği, karşılığının bulunduğu ve ödendiği; ----- tarafından takas kanalı ile---- ibraz edildiği, karşılığı olmadığından ödeme yapılmadığı; ----- bedelli çekin hiç ibraz edilmediği; çeklerden sadece ------ bedelli çekin görüntüsünün dosyaya celp edilebildiği, incelenmesinde, keşidecisinin dava dışı ---- lehdarının ----şirketi olduğu, cirantaların ---- olduğu, çekin ------ tarafından ibraz edildiği,

yani çekin ön ve arka yüzünde davacının adının bulunmadığı, ibraz edilen diğer iki çekin görüntüsüne tüm çabalara rağmen ulaşılamadığı, ancak ------ gelen cevaba göre bu çeklerin herhangi bir takibe konu edilmediği, --------- bedelli çekin karşılığı zaten ödenmiş olmakla istirdatının mümkün olmadığı,

davacının Genel Kredi Sözleşmesine istinaden dava konusu ettiği çekleri davalı bankaya teminat olarak teslim ettiğine, kredi taksitlerini zamanında ödediğine, söz konusu çeklerde kendisinin lehdar veya ciranta olduğuna, çeklerin davalı elinde bulunduğuna dair hiçbir delil sunmadığı ve davasını ispat edemediği anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: