İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/108 K.2024/515

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/239 ESAS

KARAR NO:2024/484

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 25.02.2022

KARAR TARİHİ: 21.05.2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili tarafından borçlu ---- karşı ------sayılı dosyası ile ticari alacak ve vade farkından dolayı oluşan alacağın tahsili için takip başlatıldığını, davalı borçlu tarafından 28.12.2021 tarihinde borca itiraz edilerek takip durdurulduğunu, itiraz haksız ve mesnetsiz olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile haksız ve hukuka aykırı itirazın iptalini, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın, müvekkili aleyhine ---------- sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, taraflarınca takibe itiraz edilmesi üzerine huzurdaki davanın, davacı tarafından ikame edildiğini, müvekkili şirketin, davacı tarafa eksik ödeme yapmadığını, yalnızca fatura içeriğinde yer alan vade farkı ibaresi vade farkı istenebileceği sonucunu doğurmadığını, herhangi bir kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, bu nedenle davacının taleplerine karşı zaman aşımı itirazında bulunduklarını ayrıca davacı tarafın talep ettiği faizin hukuka aykırılık teşkil ettiğini,

davacının, müvekkiline gönderdiği fatura ile temerrütün gerçekleştiği iddia edilse de faturanın doğrudan temerrüt sonucunu doğurmadığını, bu nedenle faizin yalnızca takip tarihinden itibaren işletilmesinin mümkün olacağını ayrıca faiz oranının da fahiş olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddini, alacağın %20'sinden az olmamak kaydı ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava; vade farkından dolayı oluşan alacağın tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.Davacı vekili; taraflar arasındaki ticari ilişkiye istinaden tutulan cari hesapta vade farkından kaynaklı olarak alacaklı olduklarını, bu alacağın ödenmemesi üzerine takibe başladıklarını, davalının itiraz ettiğini beyan ederek, takibe yapılan itirazın iptalini dava ve talep etmiş; davalı vekili ise;

fatura içeriğinde yer alan vade farkı ibaresinin, vade farkı istenebileceği sonucunu doğurmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, ------- sayılı icra dosyası ----- üzerinden dosya içerisine alınıp incelenmiş,

---- tarafların --- celp edilmiş,---- tarafların ticari sicil kayıtları dosya arasına alınmış, bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Taraflar arasında çimento satışına dair yazılı olmayan satış sözleşmesi olduğu, davacının satıcı, davalının alıcı olduğu, bu sözleşme gereğince davacı tarafından satılan mal bedeli için düzenlenen fatura içeriğindeki mal bedelinin ödenmediğine yönelik bir ihtilaf olmadığı; uyuşmazlığın;

zamanında ve peşin ödeme yapılmaması nedeniyle, faturaya konulan vade farkı alacağının istenip istenemeyeceği, davalının faturayı almış ve itiraz etmemiş olduğu durumda vade farkını kabul etmiş sayılıp sayılamayacağı, davacının takipteki faiz türünü talep edip edemeyeceği, bu kapsamda itirazın iptali ve icra inkar tazminatı hüküm koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında ihtilaf bulunduğu anlaşılmıştır.TTK'nın 83-85.maddeleri ile HMK 222.maddesi uyarınca tarafların 2019 yılına ilişkin tüm yasal ticari defterleri üzerinde mahkememizce resen seçilecek bir mali müşavir bilirkişi eşliğinde inceleme yapılması na karar verilmiş;

celse arasında davalının defter ve belgelerinin ------ olduğu belirtilmekle, yerinde inceleme yapılması için ------------- Asliye Hukuk Mahkemesi'ne Mali Müşavir bilirkişi incelemesi için talimat yazılmış, aradaki dönemde -----İcra Ceza Mahkemesi'nin defter ve belgeleri incelenmek üzere başka bir mahkemeye göndermesi nedeniyle talimatın işlemsiz iade edildiği anlaşılmış; defter ve belgelerin akıbetinin tespit edilmesi akabinde dosya bilirkişiye verilmiştir.Bilirkişinin 06/02/2024 tarihli raporunda özetle;

"...Davacı Şirket ile Davalı Şirket arasında ki ticari ilişkinin (dava dosyasında yer alan cari hesap ekstresi üzerinden tespit ile) 25.06.2019 tarihinde başlayarak, 18.03.2020 tarihine kadar sürdüğü, bu tarihler arasında davacı şirket tarafından davalı şirkete düzenlenen "mal satış" faturaları karşılığında 07.10.2019 tarihine kadar "çek ve banka havale" yolu ile davalı şirketten tahsilatları olduğu,

07.10.2019 tarihinden sonra davalı şirkete olan cari borcu ile davalı şirketten olan cari alacağı arasında mahsuplaşma yapılarak (-------- formları üzerinden tespit ile Davacı Şirketin Davalı Şirketten Mal Alımları vardır) davalı şirketin botcundan düşüldüğü; mahkemenize tarafların -----gönderilen BA ve BS formları üzerinden (mal alım ve satımlarının beyan edildiği): davacı şirketin 2019 yılı BA (mal alım) formu ile davalı şirketin 2019 BS (mal satım) formunun fatura tutar ve miktarı yönünden bire bir birbirini doğruladığı; davacı şirketin 2019 yılı BS (mal satımı) formunun Mahkemenize ilgili Daire tarafından sunulmadığı,

onun yerine sehven başka bir Şirketin 2009 yılı BS formunun sunulduğu, davalı şirketin 2019 yılı BA (mal alım) formunda Davacı Şirketten 2019 yılında 10 adet belge karşılığında KDV hariç 486.579,00 TL mal alımı olduğu beyanın yer aldığı, davacı şirketin 2020 yılı BS formu ile Davalı Şirketin BA formunun (18.03.2020 tarihli vade farkı faturasının beyan edildiği) birbirini doğruladığı ), diğer bir anlatım ile her iki şirketin alım &satımlarında İlgili faturanın kayıtlı olduğu;

davacı şirket tarafından davalı şirkete düzenlenen 07.08.2019 tarihli 720 nolu 60.145,66 TL tutarlı fatura ( 2.101,49 TL alacak bakiyesini takibat konusu ettiği) üzerinden: ödeme koşulunun peşin, ödeme tarihinin fatura tarihi, faturanın ödeme tarihine kadar ödenmemesi durumunda aylık %2,5 vade farkı ödeneceğine dair ibarelerin yer aldığı tespit edilmiş olup, ------ dosyasında yer alan defterlerin teslimi sonucunda ilgili defterlerin 2016-2017-2018 yıllarına ait olduğu, taraflar arasında ki ticari ilişkinin, takibat ve dava konusunun: takibat ve dava konusu ediler faturaların &alacak bakiyesinin 2019 yılına ait olduğundan;

tarafıma teslim edilen belgeler üzerinden tespit yapılamadığı, yukarıda sıralanan hususlara istinaden görevlendirme konum dahilinde nihai sonuca varabilmem için tarafıma; taraflar arasında ki 2019 yılında ki ticari ilişkiye ait mal alım satım faturaları, ödeme belgeleri ve 2019 yılına ilişkin ticari kayıtların sunulması ile rapordüzenlenebileceği..." şeklinde kanaat bildirdiği görülmüştür.Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi).İspat yüküne ilişkin bu genel kural, itirazın iptali davaları için de geçerlidir.

Yani, itirazın iptali davalarında da ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.Faturanın delil olarak kullanılabilmesi için taraflar arasında sözleşmenin bulunması gerekir. Fatura sözleşmenin ifası yönelik belge hükmündedir. Sözleşmenin kurulmasına yönelik fatura ispat kulfeti açısından sonuç dogurmaz.

Taraflar arasında akdi ilişki bulunduğunun ispat kulfeti davacı taraftadır. Davacı sözleşmenin bulduğunu ve faturaya konu malın davalıya teslim edildiğini ispat etmesi gerekir. Taraflar arasında sözleşme iliskisi yoksa fatura ispat külfeti açısından sonuç dogurmaz. Ayrıca faturanın usulüne uygun olarak tebliğ edildiği davacı tarafca ispatlanması gerekir.

Mahkememizce tarafların sunulan ticari defter ve kayıtları ile BA-BS formları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda, davacı şirketin davalı şirkete 07.08.2019 tarihinde -------- fatura tutarı ile çimento satışı gerçekleştirdiği, ilgili faturanın ödeme şeklinin peşin, ödeme tarihinin fatura tarihi olan 07.08.2019 olmasına rağmen; davalı şirket tarafından borcun taksitler halinde eksik ve geç olarak ödendiği, fatura tutarı olan alacağının davalı şirket tarafından peyder pey ve gecikmeli olarak ödenmesi sonucunda davacı şirket tarafından davalı şirkete ------ tutarlı vade farkı faturasının düzenlendiği,

davalı şirketin faturaları iade etmediği ve kabul ettiği, takibe itiraz dilekçesinde de fatura içeriklerine itiraz edilmediği, davalının defterleri içerisinde uyuşmazlığa esas 2019 yılının defterlerinin bulunmadığı, inceleme tarihine kadar sunulmadığı ve nerede olduğuna dair bir bilgi verilmediği anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde;

davacının, davalı ile arasındaki ticari ilişkiyi ve alacağını yöntemince ispat ettiği, tarafların BA-BS formalarının uyumlu olması karşısında, davalının dosyaya konu borcun sona erdiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve delil sunmadığı, defterlerini ibrazdan kaçındığı anlaşılmakla, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İtirazın iptali davalarında davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması şarttır. ------Dosyaya konu alacağın cari hesap ilişkisi/faturaya dayanması sebebiyle alacağın likit ve davalının haksız olduğu anlaşıldığından, hükmedilen asıl alacak miktarı ---- üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: