İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/180 K.2023/1086

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/180 ESAS

KARAR NO:2023/1086

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ: 09.03.2023

KARAR TARİHİ: 26.12.2023

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı şirketin ------ yılı aralık ayına ilişkin yevmiye defteri ile kebir defteri sebebi bilinmeyen bir nedenden ötürü sistemden silindiği, davacı şirketin ----- yılı aralık ayına ilişkin yevmiye defteri ve kebir defteri zayi olması nedeni ile, ----- hükmü tahtında mahkemece ilgili defterlerin zayi olduğuna ilişkin belge verilmesinin talep edilmesi zorunluluğu hâsıl olduğu, davacı şirketin ------- yılına ait yevmiye defteri ile kebir defteri sebebi bilinmeyen bir nedenden ötürü ulaşılamadığı,

bu nedenle bahsi geçen defterlerin zayi olması sebebi ile davacı şirkete zayi belgesinin verilmesi gerektiği, bu hususun, Sıra No:1 Elektronik Defter Genel Tebliğ'in 7.l.

Maddesinde, e-defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir.

Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun ------- yazılı olarak bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin --------- ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığı ile ----- sistemine yeniden yüklenmesi için ------- tarafından yazılı izin verilir.” denilmek sureti ile, mücbir sebep dolayısıyla e-defter verilerinin silinmesi halinde ilgilinin ticari işletmenin bulunduğu yetkili yer mahkemesine başvurması gerektiğini düzenlendiği,

tüm bu bilgiler ışığında işbu davanın ikame tarihi itibariyle davacı şirketin sebebi bilinmeyen bir neden sonucunda zayi olan ------ ayına ait yevmiye defteri ile kebir defterini halen saklama yükümlülüğü altında bulunduğu ve fakat davacı şirketin elinde olmayan sebeplerle zayi olan defterler bakımından gelecekte herhangi bir sorumluluğunun doğmaması adına söz konusu---- ayına ilişkin yevmiye ve kebir defterlerinin zayi olduğunun tespit edilerek ilgili defterlere ilişkin zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava, Türk Ticaret Kanunu'nun 82. Maddesi kapsamında zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

Hasımsız olup basit yargılama usulüne tabi olan davada, davacı delilleri toplanmış ve yargılama sonuçlandırılmıştır.Davacı vekili. Davacı şirketin -------- yılı aralık ayına ilişkin yevmiye defteri ile kebir defteri sebebinin bilinmeyen bir nedenden ötürü sistemden silindiğini beyan ederek zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.Türk Ticaret Kanunu'nun 64/3.

Maddesinin son cümlesi "Fiziki ortamda veya elektronik ortamda tutulan ticari defterlerin nasıl tutulacağı, defterlere kayıt zamanı, onay yenileme ile açılış ve kapanış onaylarının şekli ve esasları --------- müştereken çıkarılan tebliğle belirlenir." şeklindedir.Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7.

Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. " hükmü düzenlenmiştir. Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7.

Maddesinde düzenlenen zayi belgesi verilmesi için başvuru süresi hak düşürücü süre olup bu süre içinde başvuru yapılması zorunludur.

Somut olayda da, davacı hak düşürücü süresi içerisinde mahkemeye başvuru yapmıştır.Dosya zayi şartlarının oluşup oluşmadığının tespiti bakımından Mali Müşavir ve Bilgisayar Mühendisi bilirkişilere verilmiştir.Bilirkişilerin 22/08/2023 tarihli raporlarında özetle; "...Sonuç olarak, Davacıya ait 2018 Yılı aralık ayına ait Yevmiye ve Defter-i kebir e-Defter Beratlarına ait: kayıtların tutulduğu ------olduğu, dosyaların açılmadığı ve içeriğine ulaşılamadığı,

yaşanan problemin veri kaydı sırasında entegrasyon sistemlerinde oluşan senkronize hatalarından kaynaklandığı tespit edilmiştir..." şeklinde kanaat bildirdikleri görülmüştür.Tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporu değerlendirildiğinde; davacıya ait ------- Yılı Aralık ayına ait Yevmiye ve Kebir Defteri kayıtların tutulduğu----- dosyasının boyutunun ----olduğu, dosyaların açılmadığı ve içeriğine ulaşılamadığı,

yaşanan problemin veri kaydı sırasında entegrasyon sistemlerinde oluşan senkronize hatalarından kaynaklandığının tespit edildiği, zayi şartlarının oluştuğu, davacı tarafın zayi talebinin yerinde olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: