Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2023/182 K.2023/1327

(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız) (HMK. 353/1-b-1 Maddesi Uyarınca Başvurunun Esastan Reddine)

ESAS NO : 2023/182

KARAR NO : 2023/1327

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 23/11/2022

NUMARASI

2014/151 Esas - 2022/938 Karar

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

DAVANIN KONUSU

Eser Sözleşmesine Dayalı İtirazın İptali

KARAR TARİHİ : 21/12/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 21/12/2023

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin davada, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;

İDDİA

Davacı vekili; .... ile davalı arasında 02.07.2012 tarihli 7.425.000,00 TL bedelli "İstanbul Elektronik Bilgi İşlem Merkezi Tadilat ve Dekorasyon İnşaatı" sözleşmesinin imzalandığını, bilahare müvekkili ile davalı arasında sözlü olarak bu işin mekanik tesisat bölümünün yapılmasının kararlaştırıldığını, müvekkilinin tüm edimlerini yerine getirdiğini ve işin asıl işverence kabul edildiğini, ancak müvekkilinin bütün edinimlerini yerini getirmiş olmasına ve davalı şirketin önceki faturaları ve bedelleri ödemesine rağmen, en son icra takibine konu fatura bedellerinin ödemediğini, tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını,

davalı şirketin ödeme emri tebliği üzerine 05.03.2014 tarihinde 46.105,00 TL lik borcu kabul ettiğini , geri kalan borca itiraz ettiğini , tarafların defter ve kayıtları incelendiğinde aynı iş ile ilgili daha önce müvekkili tarafından davalıya kesilen diğer faturaların defterlere işlendiği ve bunlara mahsuben bir takım ödemeler yapıldığının açıkça görüleceğini, dava konusu faturaların da, davalının ... ile yaptığı sözleşme konusu tadilat işi ile ilgili olarak müvekkil tarafından temin edilip , montajı yapılan malzemeler ve araç kullanım bedeli ile ilgili olduğunu,

davalının itiraz dilekçesindeki takip öncesi faturaya dayalı alacak iddiası nedeniyle temerrüde düşürülmediği, bu nedenle faizin takip tarihinden itibaren talep edilebileceği iddiasının asılsız olduğunu, zira fatura bedellerine faiz istenmediğini, cari hesaptan kalan bakiye alacağa faiz istendiğini, davalı şirketin itirazı ile icra takibinin durdurulması nedeniyle davacının alacağını tahsil edemeyerek mağdur olduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına ve dava konusu alacağın % 20 den aşağı olmamak üzere davalı aleyhinde icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili; davalı şirket ile davacı şirket arasında mekanik tesisat işinin yapılmasının kararlaştırıldığını, müvekkili şirketin, davacı şirkete duyduğu güven dolayısıyla yazılı sözleşme yapma lüzumu duymadığını, davacı şirketin işin bitiminden bir yıl sonra fatura tanzim ederek takibe başvurmasının iyiniyetle açıklanamayacağını, davacı tarafından gönderilen 15.01.2014 tarihli mutabakat mektubunda belirtilen 305.308,27 TL nin kabul edilmeyerek 46.105.92 TL olarak kabul edilerek iadeli taahhütlü olarak davacı tarafa tebliğ edildiğini,

ancak müvekkili şirketin hiçbir aşamada takibe konu fatura ve fatura ekinde bahsi geçen 15 sayfalık malzeme listesinden haberi dahi olmadığını, usulüne uygun bir fatura ve irsaliye tebliği yapılmadığını, davacı yan tarafından yapıldığını iddia ettiği işçilik ödemelerinin de müvekkili şirket tarafından yapıldığını, davacı tarafından ibraz edilen belgelerin bir kısmının fatura olup irsaliyesi bulunmadığını, kimi irsaliyelerin de faturasının bulunmadığını , davacı yan tarafından üstlenilen “Mekanik tesisat” işine ait malzemelerin 141.228,90 TL tutarındaki kısmının müvekkili tarafından temin edildiğini,

dava konusu iş ile ilgili kesintiler yapıldığını, imalat hataları olduğunu, bu eksik ve kusurların müvekkil tarafından giderildiğini, davacı tarafından sunulan irsaliyelerin bir kısmında müvekkili şirket çalışanlarının imzasının bulunmadığını,bir kısmında da teslim edildiğini kanıtlar belge bulunmadığını, davacının şantiye ortamında tamamen kendi iradesiyle kullandığı aracın kullanılması için davalı şirketin hiçbir talebi ya da kira anlaşması gibi bir durumun da söz konusu olmadığı halde davacı tarafın kiralandığı iddiasında bulunmasının kötüniyetli olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre. "Taraflar arasında söz konusu işe ilişkin yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı ancak sözleşmenin satım ve bir kısım imalat işini kapsadığından eser sözleşmesini de içeren karma nitelikli sözleşme olduğu anlaşılmıştır.

Bu kapsamda davacı yüklenicinin fatura düzenlemesinin tek başına fiili imalatı yahut teslimi kanıtlamadığı , işin sözleşme ve ekleri ile fen ve tekniğine uygun olarak tamamlanıp tesliminin ispatının gerektiği , yine satım sözleşmesi kapsamın da mal tesliminin yüklenici tarafından ispat gerektiği ancak taraflar arasında şifai bir sözleşme kurulduğu gibi tamamlanan imalat ve teslim edilen mallara ilişkin olarak düzenlenmiş bir kabul tutanağı , hesap mutabakatı vs bulunmadığı , davacı tarafından 15.01.2014 tarihli ve 365.308,27 TL miktarlı hesap mutabakatı yazısının da davalı yanca kabul edilmediği,

yalınızca cari hesapta kayıtlı 46.105,00 TL borcun olduğu belirtilerek, fazla kısma itiraz edildiği görülmüştür.

Öncelikle takibe konu edilen cari hesap bakiye alacağı 56.105,92 TL nin , 46.105,00 TL sinin her iki taraf defterlerinde kayıtlı olduğu ve davalını takip başlatılması üzerine icra dosyasına ferileriyle birlikte ödediği , fakat istenen bu miktarın 10.000,00 TL lik kısmının davacı defterlerinde 05/01/2013 tarihli ve 335 numaralı mahsupla "tahsis kaydı" açıklaması ile yapılan 10.000,00 TL havaleye ilişkin olduğu , dekontun incelenmesinde; davacının yetkilisi ... hesabından, davalının sigortalı çalışanı ... hesabına "...

Şantiyesi Harcamaları İçin" açıklaması ile EFT yolu ile gönderilen 10.000,00 TL ye ilişkin olduğu , paranın davacı şirket hesabında çıkmadığı gibi davalı hesabına da gönderilmediği , davalının da bu havaleyi kabul etmediği nazara alındığından, bu miktar yönünde davalının takibe itirazın yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Takip konusu edilen 05/01/2014 tarihli ve 512924 sayılı, “.... İstanbul Elektronik Bilgi İşlem Merkezi Tadilat ve Dekorasyon İnşaatı Mekanik İşleri Yapım Bedeli (İşçilik ve 15 sayfa ekli malzeme listesi dahildir)” açıklamalı 280.882,35-TL lik fatura konusu işçilik ve malzemeye ilişkin olarak , son bilirkişi heyeti dışındaki heyetlerin;

fatura tarihi ve dayanağı belgelerin bir kısmının asıl işveren ile davalının geçici kabulünden önce ki , bir kısmının ise sonra ki tarihli olduğundan , yine faturanın, malzeme teslim edildiği iddia edilen tarihten çok sonra düzenlendiğinden bahisle kabul edilmeyeceği belirtilerek , geçici kabulden önceki tarihli olan ve bu işten kullanılabilecek malzeme bedeli 20.583,27 TL yönünden istemin kabul olabileceği belirtilmiş ise de ;

yapılan işin mekanik tesisat kısmının malzemeleri ile birlikte tamamının davacı tarafında temin edildiği , aksine bir belgenin davalıca dosyaya sunulmadığı gibi fatura içeriği ve ekindeki listedeki malzemeler ile asıl işin kesin kabulü yapıldığından asıl işveren .... den celp edilen ihale dosyası içeriğindeki bilgi ve belgeler ile son heyetteki bilirkişilerce, bu işe ilişkin taraf defterlerinde kayıtlı tüm fatura içerikleri ve davacının takip konusu yaptığı bu fatura ile ekindeki malzemelerin birlikte değerlendirilmesinde, tamamlanmış ve kesin kabulü yapılmış bu işte kullanıldığı tespit edilmiş ,

ayrıca bu faturanın davalıya tebliğ edildiği ve davalının da bu faturaya itiraz ettiğine dair dosya kapsamında bir bilgi ve belgeye rastlanmadığından, söz konusu fatura içeriği mal ve hizmetin sunulduğu görülmüştür. Yine dava ve takip konusu 05/01/2014 tarihli ve 512924 sayılı, “....

İstanbul Elektronik Bilgi İşlem Merkezi Tadilat ve Dekorasyon İnşaatı Mekanik İşleri Yapım Bedeli (İşçilik ve 15 sayfa ekli malzeme listesi dahildir)” açıklamalı 280.882,35-TL lik fatura konusu malzemenin ve işçiliğin söz konusu işte kullanıldığı ve işi kapsadığı,

teknik bilirkişilerce son sunulan raporda tespit edildiği , bu miktar iş ve malzemeni sözleşme kapsamı işte kullanıldığı , tanık anlatımlarında da taraflar arasında işin montajı ve malzeme tedarik ve tesliminde geçici kabule kadar bir sorunun yaşanmadığı , geçici kabul eksik ve ayıplı işlerininde davacı tarafından giderildiği , üçüncü bir kişi tarafından giderildiği yönünde belge ve bilgi sunulmadığı anlaşılmakla, davacının bu fatura bedelinin talep etmekte haklı olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca Yargıtay 15. HD sin süreklik arz eden içtihatlarında belirtildiği gibi yapılan iş bedelinin talep edilmesi için fatura düzenlenmesin şart ve yeterli olmadığı gibi faturanın usulünce ve süresinde düzenlenmemesinin de malzemenin teslim edilmediği ve işin yapılmadığı anlamına gelmeyeceği , bu fatura konusu malzemenin , davalının yüklenicisi olduğu işin mekanik tesisat kısmında taşeron olarak işi üstlenen davacı tarafında kullandığı tespit edildiğinden, bu fatura bedelinini talep edilebileceği kabul edilmiştir.

Ancak davacını takip dayanağı yaptığı 05/01/2014 tarihli ve 512923 sayılı, “ ... aracın 04/07/2012 - 24/02/2014 tarihleri arasında şantiyede kullanım bedeli” açıklamalı , 28.320,00-TL bedelli faturanın değerlendirilmesinde; söz konusu aracın davacı tarafında bu işte malzeme taşımak için kullanıldığı ve bir kısım bilirkişi raporlarında da belirtildiği gibi davacının yaptığı işin malzeme ve işçiliğini kapsadığından , bu aracın gerek malzeme, gerek işçi taşımasında kullanması yüklendiği işin gereği olup , aracın davalıya kiralandığı yönünde de bir belge sunulamadığından,

bu fatura konusu bedeli talep edemeyeceği ve davalının yaptığı itirazın haklı olduğu görülmüştür.

Taraflar arasında dava dilekçesinde belirtilen mekanik tesisat işine ait yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı ancak şifa sözleşmenin bulunduğu , davalının borca itiraz dilekçesi cevap dilekçesi vede takipteki cari hesaptan kaynaklanan borcu kabul ederek ödenmesinden anlaşılmaktadır. Ancak taraflar arasında yapılan bir hak edişi ,tutanak vs bulunmamaktadır.

Bu nedenle davalının asıl iş verenin kabul tarihinden bir kaç gün önceki tarihli eki 15 sayfalık malzemeyi içeren fatura konusu malzemenin söz konusu işte kullanılıp kullanılmadığı anlaşılamamış ise de asıl işverenin söz konusu ihale dosyası celp edildiğinde, bu malzemelerin anılan işte kullanıldığı teknik bilirkişilerce tespit edilmiştir. Bu nedenle davalını 05/01/2014 tarihli ve 512924 sayılı, “....

İstanbul Elektronik Bilgi İşlem Merkezi Tadilat ve Dekorasyon İnşaatı Mekanik İşleri Yapım Bedeli (İşçilik ve 15 sayfa ekli malzeme listesi dahildir)” açıklamalı 280.882,35-TL lik fatura konusu alacağa yaptığı itirazın iptali gerektiği , ancak diğer kalem alacaklardan 10.000,00 TL bedelli cari hesap alacağı isteminin, ödemenin davalının yetkilisine yapılmadığı sigortalı çalışanın hesabına davacı şirket yetkilisi hesabından yapıldığından yerinde olmadığı gibi , araca kira bedeli açıklamalı fatura bedeli istemininden yukarıda yazılı gerekçeyle yerinde olmadığı" gerekçesi ile,

davanın kısmen kabulüne, Ankara 7. İcra Müdürlüğü'nün 2014/4074 esas sayılı dosyasında davalının, 515924 nolu fatura bedeli açıklamalı 280.882,35 TL'ye yaptığı itirazın iptaline, bu miktar alacağı takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesine göre (%11,75) oranını aşmayacak şekilde değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, takibin bu şekilde devamına, fazla istemin reddine, taraf vekillerinin icra inkar tazminatı istemlerinin şartlar oluşmadığından reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; dava konusu ... marka aracın şantiyede kullanım için özgülendiğini, bu hususun tanık beyanları ile de sabit olduğunu, tanıklardan ...'ün davalı şirketin hissedarı olduğunu, davalı hissedarı tanığın bile aracın bu işe özgülendiğine dair beyanlarının bulunduğunu, aracın bu işe özgülendiğine dair belgelerin de mahkemeye sunulduğunu, dava dilekçesi ekinde araca ait yakıt fişleri, araç takip sistemi kayıtları ve bunlara dair "CD'"nin de dosya kapsamında mevcut olduğunu, yerel mahkemece bu araca dair taleplerinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın tümden kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; dava konusu faturaya ekli listedeki malzemelerin hakediş raporuna girmiş olmasının söz konusu malzemelerin tesli edildiği anlamına gelmediğini, davacı tarafın malzemelerin teslimine dair herhangi bir belge de sunamadığını, bilirkişi raporlarında tespit edilen davacının geçici kabulden sonra teslim ettiğini iddia ettiği malzemelerin listesinin geçici kabulden sonra yapılan işler ile uyumsuz olduğunu, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, rapora karşı yapmış olduğu itirazların dikkate alınmadığını, eksik inceleme ve araştırma sonucunda verilen hükmün hatalı olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın tümden reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı taşeron, davalı yüklenicidir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hüküm taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle malzeme bedeli ile ilgili 512924 numaralı, 280.882,35 TL bedelli faturada belirtilen malzemelerin söz konusu iş için kullanıldığının tespit edilip, bu malzemeler nedeniyle dava dışı iş sahibinin davalı yükleniciye ödeme yaptığının saptanmasına, taraflar arasındaki sözleşmenin ayakta olmasına ve davalı yüklenicinin, davanın üstlendiği işlerin bir kısmını üçüncü bir kişiye yaptırdığını ispat edemediğinin anlaşılmasına göre, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

Başkan ... · E-imzalıdır Üye ... · E-imzalıdır Üye ... · E-imzalıdır Katip ... · E-imzalıdır