İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/201 K.2024/1018

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/201 Esas

KARAR NO:2024/1018

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ :17/03/2023

KARAR TARİHİ: 28/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin sigortalısı yurtdışında yerleşik davadışı ---- firmasının davadışı ---- satın aldığı ürünlerin ---- karayolu ile nakliyesi için davalı --------- görevlendirildiğini, davalının sorumluluğunda yapılan 7 farklı taşımada meydana gelen haraların her biri için ayrı hasar dosyası oluşturulup, ekspertiz raporu aldırılarak,

alınan ekspertiz raporunda belirlenen tazminat tutarlarının sigortalısına ödendiğini, ödenen tazminat tutarlarının hasardan sorumlu olan davalıdan rücuen tahsili amacıyla ---------- İcra dosyası ile 55.076,12TL, olmak üzere davalı/borçlu aleyhine başlatılan takibe davalı/borçlunun icra dosyalarına itirazı ile takibin durduğunu beyan ederek, borçlunun haksız ve hukuk aykırı itirazlarının iptali ile takiplerin devamına ve takip konusu alacakların %20’sinde az olmamak üzere icra-inkar tazminatına mahkum edilmesini dava ve talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın delillerinin kendilerine tebliği edilmediğini, ödeme dekontuna ait belge kendilerine sunulmadığından halefiyetin ispatlanamadığını davanın husumetten reddini, davanın zamanaşımı süresi dolduktan sonra açıldığını beyan ederek davanın usulden reddini, dava konusu olayda hasar miktarının yüksek ve ispatlanması gerektiğini, CMR hükümlerinin uygulanması gerektiğini, emtianın sigortalı tarafından kendi tesislerinde yüklendiğini, hasarın ambalaj eksikliği ve istif hatasından kaynaklanması nedeniyle müvekkilinin CMR md.17/4-b gereği sorumlu olamayacağını,

müvekkili şirketin sorumluluk sigortacısı --------- tarafından yaptırılan ekspertiz raporunun 6.sayfasında. “Hasara konu emtianın beyaz renkli ve granür halinde hammadde emtiası olduğu tespit edilmiştir. Emtianın her biri net 1.100.-kg ağırlığında ki büyük big bag çuvallarda olduğu ve her biri çuvalın 1 adet ahşap palet üzerine yerleştirildiğ belirlenmiştir.

Emtia paletlerinin ------- içerisine yan yana ve tek kat şeklinde yerleştirildiği, emtia paletleri arasında boşluklar olduğu bazı torbalar arasına ve torbalar ile ----- yan duvarları arasına karton parçaları konulduğu öğrenilmiştir.

Emtia çuvallarının ------ içerisinde hareket ettiği, d--- yan duvarlarına temas eden çuvallarda yırtık bölgeler oluştuğu ve bu bölgelerden hammadde emtiasının bir miktar ------ içerisine dökülmüş olduğu belirlenmiştir.” tespiti ve eksper raporunun 16.sayfasında.

“Tespitlerimize istinaden hasarlı çuvalların ---------- yan duvarlarına, demirlerine temas eden çuvallar olduğu anlaşılmıştır.-----------yan duvarları arasına teması sürtünmeyi önlemek adına koruyucu kartonların veya kontraplakların konulması gerekirdi. Aynı zamanda bazı çuvalların ------------ içerisine yan yana sıkıştırılarak yüklendiği, bazı çuvalların ise dorsenin orta kısmına tek olarak yüklendiği ve sağında - solunda boşluklar olduğu tespit edilmiştir.

Hasarlı çuvalların 2 adet yan yana sıkıştırılarak yüklenen çuvallar olduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu hasarların muhtemelen nakliye sırasında hareket eden ve ---------- yan duvarlarına - demirlerine yaslanan çuvalların --------- yan demirlerine temas etmesi, sürtünmesi sonucu yırtıldığı ve bu yırtılan bölgelerden ürünlerin dökülmesi sonucunda meydana gelmiş olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır" tespitlerinin yapıldığını, CMR md. 23/3 gereği sorumluluğun sınırlı olduğunu, hasar tutarından sovtaj bedelinin düşülmesi gerektiğini, alacağın yargılamaya muhtaç olması nedeniyle icra-inkar tazminatının reddinin gerektiğini, faiz talebinin CMR Konvansiyonuna aykırı ve fahiş olduğunu savunarak,

dava konusu tüm taşımalarda müvekkilinin sadece taşıma işini organize ettiğini, taşımaların tamamının davadışı 3.şirketler tarafından yapıldığını,----sayılı dosyasında fiili taşımayı yapan ------davanın ihbarını talep ederek davanın esastan reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, CMR hükümleri kapsamında taşıma sırasında hasar gören emtia sebebiyle uğranılan zararın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK 67 vd maddeleri gereğince iptali istemine ilişkindir.Davacı, davalı ile taşıma ilişkisi bulunduğunu, taşıma sırasında hasar meydana geldiğini, zararın dava konusu emtiada meydana gelen zararın tazmini için her bir icra dosyası yönünden davalı aleyhine takibe başlandığını ancak davalının haksız olarak takiplere itiraz ettiklerini, dava konusu takiplerin kaldığı yerden devamına, borçlu davalıların %20’den az olmamak üzere icra-inkar tazminatı ile mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış,----üzerinden dosya içerisine alınıp incelenmiş,------davalının ticari sicil kayıtları dosya arasına alınmış, davacı şirketten hasar dosyası celp edilmiş,

----- tarihli bilirkişi heyeti raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Bilirkişi heyetinin ---- tarihli raporunda özetle, "...Davacının sigortalısı ile davalı -----arasında taşıma sözleşmesi kurulduğu ve davalının düzenlediği navlun faturaları ile hasarın meydana geldiği taşımalarda akdi/üst taşımacı konumunda olduğu, Davalının akdi taşımacı olarak yer aldığı taşıma organizasyonundaki 6 farklı fiili taşımacı ile yapılan 7 farklı taşımada meydana gelen hasardan davalı akdi taşımacı ------ maddesi hükmünce sorumlu olacağı, Davalının sorumlu tutulacağı hasar tutarının yukarıda her bir icra dosyası kapsamında hesabının yapıldığı,

Davacının düzenlediği ---- sigorta teminatı verdiği ürünler arasında tüm taşımalarda hasar gören emtia cinsinin bulunmadığı, ------ gereği meydana gelen kontaminasyon ve kirlilik hasarının sigorta teminatı dışında tutulduğu, davacının sigortalısına poliçe şartlarına dahil olmadığı anlaşılan meydana gelen riziko için yapmış olduğu ödemenin bir tür hatır ödemesi ----- hükmünde olacağı, davacının bu tür bir ödemeye dayanarak (eksik halefiyet) TTK 1472’nci maddesi hükmünce rücu talebinde bulunamayacağı, Davacının sadece yazılı temlik aldığı (4 farklı taşımaya ait) hasarlar için,

davalı taşımacının sorumlu tutulabileceği zarar tutarını talep edebileceği, CMR Konvansiyonu 27’nci maddesi hükmünce takip öncesi davalıdan yazılı rücu talebinde bulunulduğuna dair bir belge dosya kapsamında bulunmadığından, davalının takip öncesi temerrüde düşürüldüğünün ileri sürülemeyeceği, Sayın Mahkemenin davacı lehine hüküm kurması halinde, davacının hükmolunacak alacaklarına, 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 2/2 maddesi gereğince, takip tarihinden itibaren, ----- reeskonta kabul edebileceği senetler karşılığı verdiği avanslar için uyguladığı avans faizi oranında faiz talep edebileceği,

HER BİR İCRA DOSYASI BAZINDA. Yukarıda her bir İcra Dosyası bazında detayları ve gerekçeleri izah edildiği üzere.

Davacının -------Sayılı İcra Dosyası nezdine başlatmış olduğu takibin, asıl alacak yönünden 25.446,69TL kadarlık kısmına vaki itirazın iptalini talep edebileceği, Davacının --------İcra Dosyası nezdine başlatmış olduğu takibe davalı/borçlu----- vaki itirazının yerinde olacağı, Davacının ----- İcra Dosyası nezdine başlatmış olduğu takibe davalı/borçlu----vaki itirazının yerinde olacağı, Davacının ----- Dosyası nezdine başlatmış olduğu takibin, asıl alacak yönünden 50.893,38TL kadarlık kısmına vaki itirazın iptalini talep edebileceği, Davacının ----- İcra Dosyası nezdine başlatmış olduğu takibin,

asıl alacak yönünden 25.446,69TL kadarlık kısmına vaki itirazın iptalini talep edebileceği, Davacının ---- Sayılı İcra Dosyası nezdine başlatmış olduğu takibe davalı/borçlu---- vaki itirazının yerinde olacağı, Davacının ----- Sayılı İcra Dosyası nezdine başlatmış olduğu takibin, asıl alacak yönünden 25.446,69TL kadarlık kısmına vaki itirazın iptalini talep edebileceği..." yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.Taraflar arasında dava konusu emtianın taşınması hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava konusu emtianın taşınması kapsamında davalının meydana gelen zarardan taşıyıcı olarak sorumlu olup olmadığının tespiti noktasında toplanmaktadır.Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur ----Eldeki dosya bakımından davacının, dava konusu taşıma işlemi sebebiyle emtianın zarara uğradığını ve uğranılan zarardan davalının taşıma hükümlerine göre sorumlu olduğunun yöntemince ispat edilmesi gerekmekte olup, ispat yükü davacı taraf üzerindedir.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları,

alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu taşımanın ------- yurt dışına olması sebebiyle taraflar arasındaki uyuşmazlıkta CMR hükümlerinin uygulanması gerektiği, davalı vekili aşamalardaki beyanlarında ısrarla davalı şirketin taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, taşımaların tamamının davadışı üçüncü şirketler tarafından yapıldığını, davaların esas olarak fiili taşımayı yapan şirketlere açılması gerektiğini beyan etmiş ise de; dosyaya sunulu olan davalı beyanına göre davadışı sigortalı firma ile taşıma sözleşmesi kurarak taşımayı üstlendiği, fiyat teklifi verdiği,

gönderici tarafından verilen teklifin olumlu bulunduğu ve davalının navlun faturası düzenlediği göz önüne alındığında davalının akdi/üst taşıyıcı olduğu ve akdi/üst taşıyıcı olarak meydana gelen zarardan sorumlu olduğu, aksi yöndeki davalı itirazlarının sunulan deliller ve alınan bilirkişi heyet raporu dikkate alındığında mahkememizce itibar edilmediği, davacının düzenlediği ---sigorta teminatı veridiği ürünler arasında tüm taşımalarda hasar gören emtia cinsinin bulunmadığı----- gereği meydana gelen kontaminasyon ve kirlilik hasarının sigorta teminatı dışında tutulduğu,

davacı tarafça yapılan ödemenin geçerli bir poliçe kapsamında yapması gereken sigorta tazminatı ödemesi olarak kabul edilemeyeceği, söz konusu ödemenin bir hatır/lütuf ödemesi hükmünde olduğu, bu sebeple davacının halefiyete dayalı olarak akdi/üst taşıyıcı-davalıdan rücu talebinde bulunamayacağı, ancak davacı sigorta şirketinin ödemiş olduğu zararların bir kısmı yönünden temlikname aldığı anlaşıldığından davacının her bir taşımada hasar gören emtia için hesap edilecek net zarar tutarı almış olduğu temlik bedeli ile sınırlı olmak üzere TBK 183. vd maddeleri gereği akdi halefiyete dayanarak davalıdan tazminini talep edebileceği,

temlikname bulunmayan takip dosyaları yönünden davacının itirazın iptali talebinin yerinde olmadığı,----- maddesi hükmünce takip öncesi davalıdan yazılı rücu talebinde bulunulduğuna dair bir belge dosya kapsamında bulunmadığından, davacının işlemiş faiz talebinde bulunulmasının mümkün olmadığı,

tarafların tacir olması sebebiyle davacının takip sonrası avans faizi talep edebileceği anlaşılmış, davanın kısmen kabulüne, davalının ----- esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile 25.445,69-TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi üzerinden takibin devamına, davalının------- esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile 50.893,38-TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi üzerinden takibin devamına,

davalının ----- sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile 25.445,69-TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi üzerinden takibin devamına, davalının ------esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile 25.446,69-TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi üzerinden takibin devamına,---- esas sayılı takip dosyası yönünden davanın reddine, -----sayılı takip dosyası yönünden davanın reddine,---- esas sayılı takip dosyası yönünden davanın reddine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.Ayrıca davalı taraf,

dava konusu emtianın ambalaj yetersizliğinden kaynaklanması sebebiyle poliçe teminatı dışında olduğunu, davalı sigorta şrketinin poliçe teminatı kapsmaında olmamasına rağmen ödeme yaptığını, bu itibarla oluşan zarardan sorumlu olmadığını beyan etmiş ise de; fiili taşıyıcıların taşımada gerekli özeni göstermediği, yüke uygun olmayan araç içi düzeneğe (perçinlerin ucunun açıkta kalması) sahip olduklarından yükün bir kısmında hasarın meydana gelme ihtimalinin yüksek olduğu, akdi taşıyıcı konumunda olan davalının aynı zamanda taşıma işleri organizatörü olduğu da dikkate alındığında, yüke uygun araç seçimini denetlemediğinden,

taşıma esnasında meydana geldiği sübuta eren hasarı tazmin etmesi gerektiği değerlendirilmiş, aksi yöndeki davalı itirazlarına itibar edilmemiştir.Davalı tarafından cevap dilekçesi ile zamanaşımı defini ileri sürülmüştür. CMR Konvansiyonu 32'nci madde hükmüne göre, zamanaşımı süresi, eşyanın alıcıya tesliminden itibaren 1 yıldır. Hasar gören eşyaya ait taşımalardan sadece bir CMR belgesi üzerinde teslim tarihi 07.02.2022 olarak yazılmıştır.

Bu durumda 1 yıllık zamanaşımı süresi 07.02.2023 tarihinde dolacaktır. Ancak zamanaşımını kesen bir işlem olarak başlatılan icra takiplerinin harçlandırma tarihi 26.01.2022 ve takiplere davalı/borçlu vekilinin itiraz tarihi 01.02.2023 olup, yeniden başlayan 1 yıllık zamanaşımının 01.02.2024 tarihinde sona ereceği dikkate alındığında, huzurdaki davanın zamanaşımı süresi dolmadan ikame edildiği anlaşılmış,

davalının zamanaşımı itirazına itibar edilmemiştir.İtirazın iptali davalarında davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması şarttır. ------ Dosyaya konu alacağın taşıma sırasında emtiada oluşan hasar sebebiyle oluşan zararın tazmini talebine ilişkin olması sebebiyle alacağın yargılamayı gerektirdiği ve likit olmadığı anlaşıldığından davacının şartları oluşmayan icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ------