İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/480 K.2025/7

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/480 ESAS

KARAR NO:2025/7

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:07.07.2023

KARAR TARİHİ:07.01.2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların annesi mütevaffa ------ tarihinde ---- yaşayan yardıma muhtaç yaşlılarla ilgilenmek ve yardım etmek amacıyla ---- plakalı otobüste seyretmekte iken, otobüsün ----- durağına yanaşmasıyla inmek için hazırlandığını, otobüsün durakta durması ve kapıların açılması üzerine otobüsten inmek üzere olan ----, şiddetli bir patlama sesi duyduğunu ve o sırada bilincini kaybettiğini, davalılardan ---- kontrolünde olan---- plakalı dorsenin bağlı olduğu ----------- plakalı çekicinin,

önünde duraklama yapan ve yolcu indiren otobüse otobüsün 10 metre ileri sürükleneceği kadar yüksek bir hızla çarptığını ve bu sırada otobüsten inmekte olan davacının yola savrulmasına neden olduğunu, bilinci yerine geldiğinde yerde yatmakta olduğunu fark eden davacı doğrulmaya çalıştığı sırada bacağının ters döndüğünü, kırılan kemiklerin bacağını parçalayarak dışarı çıktığını gördüğünü ve yeniden baygınlık geçirdiğini, o günden sonra mütevaffanın sürekli şekilde yatağa bağımlı halde yaşadığını ve bu acıyı daha fazla kaldırmayan bünyesine yenik düştüğünü, önce hakkında kısıtlılık kararı verildiğini, sonrasında ise mütevaffa vefat ettiğini,

mütevaffa --- vefatından önce----- sayılı dava dosyası ile davalılar aleyhine tazminat davası açtığını, davanın mütevaffanın lehine sonuçlandığını, ilk derece mahkemesi 123.220,44-TL maddi tazminatın davalı ------ yönünden kaza tarihi olan 18.08.2013 tarihinden itibaren, davalı ----yönünden ise dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

davalılardan -------aleyhine açılan manevi tazminat davasının ise kısmen kabulü ile taktiren 20.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 18.08.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine şeklinde karar verdiğini, davalıların temerrüde düştüğünü, maddi tazminat alacağı hakkında avans faizi, manevi tazminat alacağı hakkında ise yasal faiz uygulandığını, tüm bu nedenler ve resen nazara alınacak hususlar birlikte değerlendirilerek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulünü, Mahkemece yapılacak tahkikat ve bilirkişi incelemesi sonrasında munzam zarar tutarı belirli hale geleceğinden, talebini arttırıp peşin harç ikmal edilmek üzere şimdilik belirsiz alacak davası şeklinde açtıkları müteveffa alacağının geç ödenmesinden (20.11.2022 tarihinde ödenmiştir) kaynaklı munzam zararın şimdilik 1.000,00-TL'sinin tahsil tarihi olan 20.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini, munzam zarar miktarının tespitine müteakip talebini artırmak ve harç tamamlamak üzere taraflarına süre verilmesini,

yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Talep Artırım Dilekçesi: Davacılar vekili 16.10.2024 tarihli dilekçesi ile HMK M.107 uyarınca anılan bilirkişi raporu doğrultusunda, dava değerinin artırımı yoluna gidilerek dava dilekçesinde 1.000,00-TL tutarındaki munzam zarar talebini fazlaya dair yeniden talep arttırım dilekçesi sunma hakları saklı kalmak kaydıyla dava değerini davalılardan-----yönünden 815.989,70-TL'ye, diğer davalı -------- hakkında ise 656.086,21-TLye yükselttiklerini, talep arttırım dilekçesinin ve davanın kabulünü,

tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 815.989,70-TL'nin davalılardan ----- ise davalılardan ----- tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faiz oranıyla müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı --------- vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın mahiyeti gereği, davacı tarafın zararını dosyaya ibraz edeceği somut belgeler ile ispat etmesi gerektiğini, davacıların zararını bilmiyor olmasının kabulü imkan dahilinde olmadığını, bu doğrultuda huzurdaki davanın belirsiz alacak davası şeklinde ikame edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, davanın reddedilmesini talep ettiklerini, davacı tarafların munzam zarar iddiasını ispata yarar belgeleri davalı şirkete iletmeksizin dava ikame ettiğinden davanın reddedilmesini, başvuru şartı yerine getirilmediğinden dava şartının noksan olduğunu,

kazaya karıştığı iddia edilen ----plakalı aracın davalı şirket nezdinde-----------tarihleri arasında sigortalı olduğunu, işbu poliçe ile teminat altına alınan hususların ------------- belirlendiğini, Genel Şartlar'ın "Teminat Dışı Kalan Haller" kenar başlıklı A.6.

Maddesinin 1/k bendinde "Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri" nin trafik sigorta poliçesi teminatı dışında olduğu belirtildiğini, munzam zararın, ilgili madde hükmünde tanımı yapıldığı üzere "zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talebi" niteliğinde olduğundan ve yine teminat kapsamında yer alan doğrudan bir zarar olmadığından,

huzurdaki davanın reddini, teminatın kapsamının belirlendiği Mevzuatta munzam zararın teminat altına alındığına ilişkin bir hüküm yer almamakla birlikte poliçede munzam zarar ile bağdaşacak bir teminat da bulunmadığını, somut olayda her iki durum arasında fark olmadığını ve davacının zarara uğramadığı açık olmakla birlikte bu zarar miktarının hesaplanabilmesi için iki yöntem bulunduğunu, dava dilekçesinden anlaşıldığı üzere davacı tarafların munzam zararını soyut yöntem ile ispat etme gayreti içerisinde olduğunu,

taraflar arasında bir sigorta sözleşmesi bulunduğundan yerleşik kararlar ve doktrindeki görüşler uyarınca davacılar tarafından somut yöntem ile iddia edilen munzam zararın ispat edilmesi gerektiğini, ispat yükü üzerinde olan davacının şahsen ve somut olarak uğradığı zararı ispat etmesinin zaruri olduğunu, sözleşmenin, tarafların birbirine uygun irade beyanlarıyla kurulduğunu, somut olay için ikrar anlamına gelmemekle birlikte, her sözleşme beraberinde geç ifa riskini de taşıdığını, aksi durumun varlığında alacağın geç tahsiline sebep olan her borçluya karşı ayrıca aşkın zarar davası açılması durumu söz konusu olduğunu,

bu durumun ekonomik ilişkilerde belirsizliklere yol açabileceği gibi aşırı yargı yüküne de sebep olduğunu, Kanun koyucunun aşkın zararı düzenlemesinin nedeninin, yürürlükte bulunan temerrüt faizi oranını enflasyon oranı seviyesine çıkarmak olmadığını, ikrar anlamına gelmemekle birlikte geç ödeme munzam zararın talep edilmesini sağlayacak bir unsur olmadığını, davacı tarafların dava dilekçesinde zararını ispata yarar herhangi bir belge ibraz etmediği gibi dilekçesinde somut belgeleri de göstermediğini, tüm bu nedenlerle;

aleyhteki tüm hususları reddetmek suretiyle, fazlaya ve başkaya ilişkin haklarını, ihbar, dava, talep ve şikayet haklarını saklı tutarak müvekkili şirkete karşı ikam edilen davanın dava şartlığı yokluğundan usulden reddini, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddini, aksinin kabulü halinde ise, sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasını, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkili şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesini,

kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğini, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalılar---- ve (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde ------ usulüne uygun tebliğ edilmiş olup, davalılar ---- Tasfiye Halinde ----- davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava; trafik kazasından kaynaklanan munzam zararın tahsiline yönelik maddi tazminat davasıdır.Davacılar vekili özetle; davacıların annesi ---- tarihinde geçirdiği trafik kazası sebebiyle ------ sayılı dosyasında açtığı davanın mütevaffanın lehine sonuçlandığını, 123.220,44-TL maddi tazminatın davalı ---- yönünden kaza tarihi olan 18.08.2013 tarihinden itibaren, davalı ---------. yönünden ise dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

davalılardan -- aleyhine açılan manevi tazminat davasının ise kısmen kabulü ile taktiren 20.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 18.08.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine şeklinde karar verildiğini, tazminatın 20.11.2022 tarihinde ödendiğini beyan ederek, geç ödemeden kaynaklı oluşan munzam zararlarının tahsilini dava ve talep etmiş; davalı------- vekili ise özetle;

mevzuatta munzam zararın teminat altına alındığına ilişkin bir hüküm bulunmadığını, davalıların munzam zarar talep edemeyeceklerini beyan ederek davanın reddini istemiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış,----- sayılı dosyası ile---- sayılı dosyası celp edilmiş,

bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; geç ödemeden kaynaklı munzam zarar oluşup oluşmadığı, sadece mevcut ekonomik koşulların yüksek enflasyon ve dalgalı döviz kurlarında seyretmesi iddiasının munzam zarar oluştuğu yönünde delil teşkil edip edemeyeceği, faizin başlangıcının ve türünün ne olduğu noktalarında toplandığı görülmüştür.Munzam zarar talep edilen alacakla ilgili, temerrüt tarihinden tahsil tarihine kadar geçen süredeki enflasyon verilerini gösterir ------- oranları, banka vadeli mevzuat faiz oranları, döviz kurları, devlet tahvil faiz oranları,

işçi ücretleri ve diğer yatırım araçları ile ilgili getiri bilgileri doğrultusunda; tahsiline karar verilen alacağın temerrüt tarihinde bu yatırım araçlarından oluşacak sepete yatırılması ve değerlendirilmesi halinde tahsil tarihlerinde asıl alacakla birlikte getirisinin ulaşabileceği miktar ile tahsiline hükmedilen asıl alacak ve bu alacak için temerrüt tarihinden tahsil tarihlerine kadar davacıların tahsil edebilecekleri ve tahsil ettikleri faiz miktarı ve toplam miktar ve bu şekilde bulunacak toplam miktarlar arasındaki fark konusunda gerekçeli, mahkeme,

---- denetimine elverişli rapor alınması için dosyanın nitelikli hesap uzmanı bir bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir.Bilirkişinin 10/05/2024 tarihli raporuna göre; ------ sayılı kararı ile davacıların hak ettiğine hükmedilen tazminat bedellerinin hasar tarihinden ödeme tarihine kadar denkleştirici adalet ilkesi gereğince tazminatın ödeme günündeki ekonomik değer kaybı hesabı yapılarak ödeme günü 20.11.2022 tarihinde davalı ----- sorumlu kabul edilebileceği, diğer davalı ----müştereken ve müteselsilen sorumlu kabul edilebileceği,

davacının talebine göre tespit edilen bedellerden hesap tarihi 20.11.2022‘den ödeme tarihine kadar Sayın Mahkemenin takdiri ile faiz talep edebileceği..." belirtildiği anlaşılmıştır.---- Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı ---- ait olup, davalı ---- kontrolünde olan --- plakalı dorsenin bağlı olduğu ----- plakalı çekici ile, davacıların murisleri ---yolcu olarak bulunduğu ---plakalı otobüse çarpması sonucu,---- yaralandığı olayla ilgili olarak davalılar aleyhine tazminat davası açtığı, davanın lehine sonuçlandığı,

mahkemenin, "123.220,44-TL maddi tazminatın davalı ---- yönünden kaza tarihi olan 18/08/2013 tarihinden itibaren, davalı ---- yönünden ise dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davalılardan -------aleyhine açılan manevi tazminat davasının ise kısmen kabulü ile taktiren 20.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 18/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine" şeklinde karar verdiği, bu kararın-------- sayılı dosyasıyla icra takibine konulduğu,

icra dosya borcunun 20.11.2022 tarihinde yatırılan ödemeyle kapatıldığı anlaşılmıştır.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 121 inci maddesi "Alacaklı, temerrüt faizini aşan bir zarara uğramış olursa, borçlu kendisinin hiçbir kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe, bu zararı da gidermekle yükümlüdür.

Temerrüt faizini aşan zarar miktarı görülmekte olan davada belirlenebiliyorsa, davacının istemi üzerine hâkim, esas hakkında karar verirken bu zararın miktarına da hükmeder." şeklindedir. Munzam zarar, alacağını vaktinde borçludan alamayan alacaklının malvarlığında iradesi dışında meydana gelen ve temerrüt faizinin üzerinde bulunan zararı ifade etmektedir.

Munzam zararın tazmini için munzam zarar ile borçlunun temerrüdü arasında uygun illiyet bağının mevcut olması, borçlunun kusursuzluk kanıtı getirememiş olması gerekir. Ayrıca alacaklı uğradığı bu zararı ispat etmek zorundadır. Soyut olarak alacağın zamanında ödenmemesi nedeniyle munzam zarara uğranıldığı iddiası munzam zararın tazmini için yeterli değildir. Yine ülkenin içinde bulunduğu ekonomik olumsuzluklar tek başına munzam zararın ispatı olarak kabul edilemez.

Dolayısıyla davacının munzam zarara uğradığını genel ekonomik koşullar dışında somut vakalarla ispatlaması gerekir.

Somut olayda; davacı taraf, enflasyonun olumsuz etkisi sonucu paranın satın alma gücündeki düşüş nedeniyle munzam zararı oluştuğunu, tahsil edilen yasal faizin alacaklının zararını karşılar nitelikte olmadığını belirterek zararın hesaplanmasını ileri sürmüş ise de, munzam zarar iddiasına konu alacak iddiasının trafik kazası sonucu sürekli ve geçici iş göremezlik zararı iddiası olduğu, kazadaki kusur oranlarının ve zarar miktarının taraflar arasında ihtilaflı olduğu, nitekim davacıların murisi olan müteveffanın bile davasını açarken, gerçek zarar tutarını öngöremediğinden belirsiz alacak davası olarak talepte bulunduğu,

zarar tutarının bilirkişi tarafından rapor tarihindeki güncel kriterlere göre belirlendiği, kaza, başvuru, rapor, karar, icra ve tahsil tarihleri dikkate alındığında makul yargılama sürelerinin aşıldığından bahsedilemeyeceği, iddia edilen munzam zararın doğrudan zarar değil de yansıma zarar niteliğinde olduğu, ----- bendi gereği yansıma zararların trafik poliçesi kapsamında da olmadığı,

davacıların salt olumsuz ekonomik verilere dayanarak munzam zarar talebinde bulunduklkarı, somut olarak zarara uğradıklarına dair vakıa ve buna dair delil ibraz etmedikleri, Yargıtay'ın son dönemdeki kararlarına göre, munzam zararın somut olarak ispatının gerektiği anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: