İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/627 K.2024/129

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO :2023/627 ESAS

KARAR NO:2024/129

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:31.08.2016

KARAR TARİHİ:20.02.2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının harita mühendisliği işi yaptığını, ------- bulunan davalının inşaatı için gölgeleme çalışması yaptığını ve bunu ---- planlarında ------rumuzlu konut alanı olarak planlanmış olduğunu, fiilen üzerinde 3 adet yapı bulunmamakta olduğunu, bu amaçla belediye tarafından gölgeleme çalışması yapılmasının uygun görüldüğünü ve bunun davacı tarafından yapıldığını,

04.04.2014 tarihli havaalanlarında yapılacak havacılık çalışması ve gölgeleme talimatının 5. bendinde belirtilen "...Gölgeleme çalışması yalnızca bir veya birkaç yeni yapının yapılmasına izin vermek amacı değil belirli bir bölgeyi kapsayan alanlardaki yeni yapılaşmalara izin vermek için yapılır.

Ancak, belirgin bir şekilde mevcut mandarla çevrilmiş parsellerde bir veya birkaç yeni yapının yapılmasına izin vermek amacıyla gölgeleme çalışması yapılabilir..." hükmü doğrultusunda söz konusu parsele yönelik gölgeleme çalışması yapıldığını, belediyeden gerekli izinler alınıp belediyeye sunulmuş olmasına rağmen davalının ödemeyi yapmadığını belirtmiş ve fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydı ile faizi ile birlikte 10.000,00 TL'nin ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında uyuşmazlığa konu sözleşmenin bulunmadığını, davalının "Gölgeleme Çalışması” adı altında davacıya iş yaptırmadığını, nitekim davacı tarafça kendilerine tebliğ edilmeyen ancak dava dilekçesinin “Delillerimiz" kısmında bahsi geçen ve davanın dayanağı olan-------vermiş olduğu açıklama raporu" ve “gölgeleme çalışması" gözetilerek hangi gerekçe ve hangi ticari ilişkiden alacak yaratılmaya çalışmakta olduğunun anlaşılamadığını,

zira dava dilekçesinin dayanağı olan ve deliller arasındaki belgelerin birinin belediye tarafından tanzim olunan bir diğerinin ise davacının davalının talimatı olmaksızın yaptığını iddia ettiği çalışmadan ibaret olduğunu, borç ilişkisinin olmadığını, davalıya ait inşaatın havaalanı mıntıkasında bulunmadığını, kaldı ki davalının inşaatlarında 2011 yılında yaşamın başladığını, gölgeleme çalışmasının yapılacak maksimum yapı yüksekliğini tespit için gerektiğini, inşaat ruhsatı ile ilgili olduğunu, iskanın alınmasıyla ilgili olmadığını, davacının fatura düzenlemediğini ve bunu davalıya göndermediğini, zamanaşımı itirazının ileri sürüldüğünü,

davacının dava dilekçesinde yer verdiği 04.04.2014 tarihli "havaalanlarında yapılacak havacılık çalışması ve gölgeleme talimatı"nın 29.09.2015 tarihinde iptal edilmiş olmasından dolayı---------- hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.İhbar olunan ---- belediyenin gölgeleme çalışmasını bir ya da birkaç parsel için yapmadığını, mahalle ya da büyük bir bölge için yaptığını, söz konusu gölge çalışmasının belediye tarafından yaptırılmadığını belirtmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle; davacı vekili tarafından yapıldığı iddia olunan gölgeleme çalışmasından kaynaklı alacağın tahsili istemine ilişkindir.Mahkememizin ------ karar sayılı ilamı ile yapılan yargılama sonucunda; "...davaya konu gölgeleme çalışmasının davacı şirket tarafından yapıldığı dosya kapsamından anlaşılmakla birlikte, her iki tarafında usulüne uygun tutulan ve lehlerine delil vasfına haiz olan ticari defterleri incelendiğinde davaya konu talep yönünden taraflar arasında ticari ilişki bulunduğuna dair bir kayıt bulunmamaktadır.

Dosya kapsamında toplanan deliller incelendiğinde de taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamakla birlikte , davalı şirketin iş sahibi olduğuna dair herhangi bir kayıt mevcut değildir.

Her ne kadar davacı vekili tarafından dosya kapsamına sunulan dava dışı ------------ hitaben yazılmış tarih içermeyen talep dilekçesi ile davalı şirket tarafından verilen 03/08/2013 tarihli vekaletname delil olarak gösterilmiş ise de izin talepli dilekçe incelendiğinde tarihin ve davalı şirket tarafından açıkça bir yetkinin bulunmadığı ve bu talep belgesinin davacının iddia ettiği hususların ispatına yeterli olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

Nitekim dosya kapsamında davacının yapmış olduğu iddia ettiği işin bedeline ilişkin olarak da davacı şirketin kendi ticari defter ve kayıtlarında dahi bir kayıt bulunmamaktadır. Davanın niteliği ve ispat yükü göz önünde bulunurulduğunda davacının dava dilekçesinde ve diğer dilekçelerinde belirtmiş olduğu iddiaları davacı tarafından ispatlanamamıştır.

Davanın niteliği, hükme ve denetime elverişli bilirkişi raporu, davanın basit yargılama usulüne tabi olan davada taraflarca toplanması talep edilen başkaca bir delil de bulunmadığı hususu da göz önünde bulundurularak ispatlanmayan davanın reddine..." gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karar istinaf edilmiş, istinaf incelemesini yapan---------- karar sayılı ilamı ile mahkememizin kararı;

"...Dosya kapsamında mevcut davalı şirketin dava dışı ---adına düzenlediği --------yevmiye numaralı vekaletnamesinde yer alan yetkilerin kapsamı dikkate alındığında, iskan alınması amacıyla belediyeye gölgeleme çalışması için başvuru yapılması yetkisini kapsadığı açıktır.

Yine dosya kapsamından -----tarafından davalı adına (tapu kaydındaki kooperatif ismiyle) ------- tarihli dilekçede, dava konusu parselin sahibi olarak mevcut binalara iskan alınmak istendiği, inşaat alanının kullanılamamakta olduğu, 04/04/2014 tarihli talimatı kapsamında yapılabilecek olan gölgeleme çalışmasına izin talep edildiği belirtilerek başvuruda bulunulduğu, bunun üzerine ------ tarihinde ------ görüş sorduğu, cevaben olumlu görüş bildirilmesi üzerine gölgeleme çalışma dosyasının da gönderildiği ve çalışmanın Müdürlükçe uygun görüldüğü anlaşılmaktadır.

Belediyenin mahkemeye hitaben----- tarihli cevabi yazısında ise, söz konusu parsele ilişkin gölgeleme çalışma dosyasının talep dilekçesi ile kendilerine iletildiği ve davacı şirketçe hazırlandığı belirtilmiştir. Dava dilekçesi ekinde gölgeleme çalışmasına ilişkin evraklar sunulmuştur. Tüm bu hususlar dikkate alındığında, davacı tarafça davalı için bir gölgeleme çalışması yapıldığının kabulü gerekmiştir.

Öte yandan davalı tarafça --------sözleşme akdetme konusunda verilen açık bir yetki bulunmadığından ve davacı çalışması için davalının talimatı olduğu ispatlamadığından, davalı yapılan işin bedelinden vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca sorumlu olmalıdır.

Bu durumda mahkemece dava konusu işin yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiç değerinin saptanması için bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir..." gerekçesiyle bozularak dosya mahkememize gönderilmiş ve ---- esas sırasına kaydedilmiştir.

Mahkememizin ---- esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne dair verilen karar istinaf edilmiş, istinaf incelemesini yapan ------- sayılı ilamı ile mahkememizin kararı; "...Dosyaya ibraz edilen ------- tarihinde ticaret sicilinden terkin edilerek kaydının silinmiş olduğu, bu sebeple davacı şirketin tüzel kişilik sıfatının sona erdiği anlaşılmaktadır.---------- göre davacı şirketin mahkemece karar verilmeden önce 10.01.2019 tarihinde ticaret sicilinden terkin edildiği, bu nedenle artık davada taraf sıfatının kalmadığı görülmektedir.

Taraf teşkili hususu kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece re'sen göz önüne alınması gerekir. Bu durumda, yerel mahkemece öncelikle taraf teşekkülünün sağlanması için, ticaret sicilinden terkin edilen davacı şirketin ihyası amacıyla, davacı vekiline dava açmak ve gerekli işlemleri yapmak üzere süre verilip, davacı şirketin ihyasına ilişkin işlemleri tamamlandıktan sonra taraf teşkili sağlanarak,

sonucuna göre yargılamaya devamla bir karar verilmesi gerekmektedir..." gerekçesiyle bozularak dosya mahkememize gönderilmiş ve --- sırasına kaydedilmiştir.Tensip zaptı ile davacı vekiline ihya davası açmak üzere süre verilmiş, davacı vekilinin ihya davası açtığı,--------- dosyası ile davacı şirketin mahkememizin işbu dosyası ile sınırlı olmak üzere ihyasına karar verildiği, kararın 07/02/2024 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamına göre; dosya kapsamında mevcut davalı şirketin dava dışı ---- adına düzenlediği ------ numaralı vekaletnamesinde yer alan yetkilerin kapsamı dikkate alındığında, iskan alınması amacıyla belediyeye gölgeleme çalışması için başvuru yapılması yetkisini kapsadığı, yine dosya kapsamından ----- tarafından davalı adına (tapu kaydındaki kooperatif ismiyle) -------sunulan bila tarihli dilekçede, dava konusu parselin sahibi olarak mevcut binalara iskan alınmak istendiği, inşaat alanının kullanılamamakta olduğu,

04/04/2014 tarihli talimatı kapsamında yapılabilecek olan gölgeleme çalışmasına izin talep edildiği belirtilerek başvuruda bulunulduğu, bunun üzerine --------görüş sorduğu, cevaben olumlu görüş bildirilmesi üzerine gölgeleme çalışma dosyasının da gönderildiği ve çalışmanın Müdürlükçe uygun görüldüğü, Belediyenin mahkemeye hitaben 12/06/2017 tarihli cevabi yazısında ise, söz konusu parsele ilişkin gölgeleme çalışma dosyasının talep dilekçesi ile kendilerine iletildiği ve davacı şirketçe hazırlandığının belirtildiği,

tüm bu hususlar dikkate alındığında, davacı tarafça davalı için bir gölgeleme çalışması yapıldığının kabulü gerektiği, dava konusu işin yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiç değerinin saptanması için İstinaf kaldırma ilamı doğrultusunda bilirkişi raporu alındığı, bilirkişi raporuna göre; davacının hak kazandığı iş bedelinin piyasa rayiçlerine göre 12.179,96 TL olarak belirlendiği, davacı vekilinin talep sonucunu ıslah etmeyeceğini beyan ettiği anlaşılmakla, davacı vekilinin talep miktarı dikkate alınarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: