İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/671 K.2025/134

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/671 Esas

KARAR NO:2025/134

DAVA

Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ:21/09/2023

KARAR TARİHİ:13/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında var olan ticari ilişkinin sonucunda ticari defter ve kayıtlarından kaynaklı 46.500,00TL. bedelli ana para alacaklarının bulunduğunu, bu konuda icra takibi yaptıklarında davalının borca ve yetkiye itiraz ederek takibi durdurmuş olduğu için alacaklarının tahsilinin takipten bağımsız olarak mahkemenizde alacak davası açtıklarını, davalının yetki itirazında bulunması ihtimaline yönelik alacaklarının para alacağı olmasından dolayı yetki itirazlarını kabul etmediklerini, dava konusu alacaklarına yönelik------ numara ile başvurduklarını,

yapılan görüşmelerde anlaşamama tutanağı düzenlendiğini, açıklanan bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak şartıyla müvekkilinin ticari kayıtlarından doğan ve fazlaya ilişkin hakları saklı klması kaydıyla 46.500,00TL.sı alacaklarını ve bu alacaklarının arabuluculuk başvuru tarihi 18.08.2023 tarihinden itibaren reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin müvekkiline 04.12.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, yasal süresi içerisinde cevaplarını sunduklarını, davacının dava dilekçesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davalı müvekkilinin yerleşim yerinin ---- olduğunu, davanın ---- Mahkemesinde açılması gerektiğini, müvekkili ile davacı taraf arasında toplamda 25 adet olacak şekilde --- sincro açık kasa jeneratör ve ---- alımı konusunda anlaşıldığını, satış anlaşması çerçevesinde nakliye ücretleri satıcı tarafından karşılanmak üzere müvekkili tarafından ödendiğini,

yapılan anlaşma çerçevesinde muhataplarına keşide ettiği ----- gönderildiğini, müvekkiline verilen mallarda ayıp çıkması üzerine müvekkilinin ------ iade etiğini, sonrasında da çeşitli jeneratörleri iade ettiğini, kargo bedeli düşüldükten sonra sözde alacaklı şirketin 45.000 TL. alacağı kaldığını, bu bedelin müvekkili tarafından sözde alacaklı şirketin yetkilisi ----- tarafından çekler müvekkiline teslim edilerek 45.000 TL.yi müvekkilden teslim aldığını, kalan alacağını tahsil etmeden çekleri müvekkiline teslim etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, müvekkilinin iddia edilen şekilde borcu olmadığını,

yukarıda açıkladıkları nedenlerle borcunu kapadığını, sözde alacaklı olan davacı şirketin kötü niyetli olarak takip başlattığını, söz konusu icra takibine müvekkilince haklı gerekçeler ileri sürülerek durdurulduğunu, kapanmış borca takip açılması ve faiz yürütülmesinin yasaya aykırı olduğunu, arz ettikleri nedenlerle davacının hukuki dayanaktan yoksun iddialarının ve haksız davasının redi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, cari hesap alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK 67. vd maddeleri gereğince iptali talebine ilişkindir.Davacı, davalı ile aralarındaki ticari ilişki bulunduğunu, ticari ilişki kapsamında davalıya faturanın gönderildiğini, davalının faturaları ödemediğini, fatura alacağı için icra takibine geçildiğini, davalının haksız bir şekilde icra takibine itiraz ettiğini, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı, dava konusu borcun tamamının ödendiğini, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, -----tarafların --- kayıtları celp edilmiş, ---- davalının esnaf kaydı bilgileri celp edilmiş,---- davalının gerçek kişi ticari işletme kaydı bilgileri celp edilmiş,

---- davacının ------ kayıtları dosya arasına alınmış, --- Talimat sayılı dosyası ile ----- tarihli bilirkişi raporu alınmış, ----tarihli bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.---- Talimat sayılı dosyası ile alınan bilirkişi tarafından düzenlenen ---- tarihli raporunda özetle, "...İncelemesi yapılan davalının 2022 yılları Yevmiye, Envanter ve Kebir defterleri muhasebe usul ve esaslarına göre tanzim edildiği TTK ve VUK hükümlerine göre düzenlendiği, ticari defterlerin birbirlerini teyit ettiği, sunulan 2022 yılı Yevmiye Defterinin kapanış tasdiklerinin süresi içerisinde “SON KAYDI GÖRÜLDÜ” ibaresi ile Notere Tasdik ettirildiği,

davalının 2021 ve 2022 yılı ticari defterini kendi lehine delil olarak kullanabileceği kanaatinde olduğumu, davalının ticari defterlerinden yapılan tespitler.

Davacı tarafından davalı adına düzenlenen uyuşmazlık konusu 3 adet faturanın davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı ticari defter kayıtlarına göre, davacı ile davalı arasındaki ticari ilişkinin 22.04.2021 tarihinde başladığı ve 13.08.2021 tarihinde sona erdiği, davalının 2021 yılı ticari defleri işletme defteri olması nedeniyle, yapısı itibariyle borç alacak kaydı yapılamadığı ve borç alacak tespitinin yapılamadığı, davalının 2022 yılı ticari defter kayıtlarına göre, davacı ile davalı arasındaki borç alacak ve ticari ilişkiye ilişkin herhangi bir kayıt olmadığı tespit edilmiştir.

Davalının ticari defterleri 2021 yılında işletme defteri (Defter beyan) olması nedeniyle ----- mükellefiyeti olmadığı için ---- düzenleyip kayıtlı olduğu vergi dairesine vermediği, davacı ve davalının ---- formlarında herhangi bir ticari ilişkiye ilişkin bildirim olmadığı, davalının 2022 yılı açılış ve kapanış kaydında ve yıl içinde davalının davacıya borcu olduğuna dair herhangi bir kayıt olmadığı, davacının 2021 yılı ---- formlarında uyuşmazlık konusu faturaların bildirim yapıldığı tespit edilmiştir.

Davalının 2022 yılı ticari defter kayıtlarına göre, davalının davacıya herhangi bir borcu olmadığı tespit edilmiştir..." yönünde görüşlerini bildirmiştir.Bilirkişi tarafından düzenlenen 20.11.2024 tarihli raporunda özetle, "...davacı tarafından ibraz edilen ticari defterler ile tüm dosya muhteviyatı belgeler ve davalının 2021-2022 yılları ticari defter kayıtlarının incelenmesi ile ilgili olarak ----- sayılı dosyasına bilirkişi ---- tarafından sunulmuş ---- tarihli bilirkişi raporu üzerinde yapılan incelemeler neticesinde.

Dava dosyası içerisinde davacı ve davalı arasındaki ticari ilişki ile ilgili bir sözleşme bulunmadığı, Davacı şirketin 2021-2022 yıllarında E.DEFTER uygulamasına geçtiği, sunulan 2021-2022 yıllarına ait ticari defterlerinin TTK.m.64 ve müteakip maddelerinde ve HMK .m.222 de belirli kanuni şartları taşıdıkları sabit olmakla davalı lehinde delil olma ve ispat kuvvetine sahip bulunduğu, davalı ticari defter kayıtları ile ilgili bilirkişi raporunda davacı ile davalı arasındaki ticari ilişkinin 22.04.2021 tarihinde başladığı ve 13.08.2021 tarihinde sona erdiği,

davalının 2021 ticari defterlerinin İşletme Defteri olması nedeniyle yapısı itibari ile borç alacak kaydı yapılamadığı ve borç alacak tespitinin yapılamadığı, 2022 yılı ticari defter kayıtlarında davacı ile davalı arasındaki borç alacak ve ticari ilişkiye ilişkin herhangi bir kayıt olmadığı, davalının 2022 yılı açılış ve kapanış kaydında ve yıl içinde davalının davacıya borcu olduğuna dair herhangi bir kayıt olmadığı, davalının 2022 yılı ticari defter kayıtlarına göre davalının davacıya herhangi bir borcu olmadığının tespit edildiği, davacının ticari defter kayıtlarında davacının davalıdan 46.500,01TL Alacaklı olduğu,

davalı tarafından davaya cevap dilekçesinde “Müvekkiline verilen mallarda ayıp çıkması üzerine müvekkilinin --------dizel jeneratörü iade etiğini, sonrasında da çeşitli jeneratörleri iade ettiğini, kargo bedeli düşüldükten sonra sözde alacaklı şirketin 45.000 TL alacağı kaldığını, bu bedelin müvekkili tarafından sözde alacaklı şirketin yetkilisi ------ tarafından çekler müvekkiline teslim edilerek 45.000 TL.yi müvekkilden teslim aldığını” belirtildiği, ancak davalı tarafından davacıya yapıldığı belirtilen ödeme ile ilgili olarak dava dosyasına herhangi bir ödeme belgesi sunulmadığı,

davalı tarafın ticari defterlerinin incelenmesini içeren bilirkişi raporunda da bu ödeme ile ilgili bir bilgi bulunmadığı ve ödemeye ilişkin belgenin incelenmesine ilişkin bir tespit bulunmadığı hususlarını..." yönünde görüşlerini bildirmiştir.Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi).Faturanın delil olarak kullanılabilmesi için taraflar arasında sözleşmenin bulunması gerekir.

Fatura sözleşmenin ifası yönelik belge hükmündedir. Sözleşmenin kurulmasına yönelik fatura ispat kulfeti açısından sonuç dogurmaz. Taraflar arasında akdi ilişki bulunduğunun ispat kulfeti davacı taraftadır. Davacı sözleşmenin bulduğunu ve faturaya konu malın davalıya teslim edildiğini ispat etmesi gerekir. Taraflar arasında sözleşme iliskisi yoksa fatura ispat külfeti açısından sonuç dogurmaz.

Ayrıca faturanın usulüne uygun olarak tebliğ edildiği davacı tarafca ispatlanması gerekir. Mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtları ----- formları üzerinde yapılan bilirkişi heyeti incelemesi sonucunda, davacı ve davalı ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulduğu, davacı tarafça talep edilen cari hesap alacağının davacı ve davalı ticari defter ve kayıtlarında kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca tarafların ----- formları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde, dosyaya konu alacağın davacı ve davalı tarafından----- bildirildiği anlaşılmaktadır. Başka bir deyişle davalı, davacı tarafça talep edilen cari hesap alacağına ilişkin hizmeti kabul edip kendi ticari defterine kaydettiği gibi ayrıca ---- bildirimde bulunduğu anlaşılmaktadır.

O halde davalı, beyanname vermekle ve kendi ticari defterlerine kaydetmekle cari hesaba konu hizmet/malları teslim aldığının ve teslim aldığı malların/hizmetin de bedelini ödemekle yükümlü olduğunun kabulü gerekir. -----Ayrıca davalı cevap dilekçesinde; davacıya borçlu olunan tüm faturaların ödediğini, davacıya ödenmemiş hiçbir faturanın ve borcunun bulunmadığını beyan etmiştir.

Bu durumda ispat yükü davalının üzerinde olup, davalı beyan ettiği bedeli ödediğini ispat etmek durumundadır. ---------- tarihli bilirkişi rapor taraflara usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmiş, davalı tarafından süresi içerisinde bilirkişi raporuna itirazda bulunulmadığı anlaşılmıştır.

HMK 281 maddesinde. "Taraflar, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilirler." denilmektedir.

Aynı kanunun 94/3 maddesinde; " Kesin süre içinde yapılması gereken işlemi, süresinde yapmayan tarafın, o işlemi yapma hakkı ortadan kalkar." denilmektedir.Davalı vekili tarafın ---- tarihli bilirkişi raporuna süresinde herhangi bir itirazda bulunmadığı anlaşılmakla davalının, HMK 94/3 maddesi gereği bilirkişi raporuna itiraz hakkının ortadan kalktığının kabulü gerekir.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde;

davacının, davalı ile arasındaki ticari ilişkiyi ve alacağını yöntemince ispat ettiği, davalı tarafça dosyaya konu borcun sona erdiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve delilin sunulmadığı gibi ödeme iddiasına ilişkin yeterli ve somut delilin dosyaya sunulmadığı anlaşılmış, davanın kabulüne, 46.500,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.